STADSSCHRIJVER

[Grieks: gramʹma·teus, een schriftgeleerde, een geletterd man].

In het Romeinse Rijk was de stadsschrijver in het stadsbestuur van de vrije steden in Klein-Azië de belangrijkste openbare ambtenaar. Hij werd klaarblijkelijk door het volk in zijn ambt gekozen en fungeerde als het toonaangevende lid van het stadsbestuur. Wij zouden hem in bepaalde opzichten kunnen vergelijken met een hedendaagse burgemeester, het woord waarmee sommige vertalingen de term weergeven. Dientengevolge had hij grote invloed op stedelijke aangelegenheden, en zijn waardige ambt werd door het volk hoog aangeslagen. In Handelingen 19:35 komt het woord gramʹma·teus voor in een context en betekenis die afwijken van het gangbare gebruik van de term, d.w.z. toegepast op de joodse schriftgeleerden. De invloed die de stadsschrijver uitoefende, blijkt uit de wijze waarop deze hoge ambtenaar in Efeze het gepeupel tot bedaren bracht dat tegen Paulus en zijn metgezellen te hoop was gelopen. — Hand. 19:35-41.

In de Aziatische steden werd de stadsschrijver door de Romeinse overheid verantwoordelijk gesteld voor het handhaven van orde en wet in zijn rechtsgebied. Dit verklaart althans ten dele de bezorgdheid die de stadsschrijver tot uitdrukking bracht toen het volk van Efeze door de Efezische zilversmeden was opgehitst in verband met de predikingsactiviteit van de apostel Paulus. Het was een wanordelijke samenscholing, een onwettige volksvergadering in het theater. Zij liepen de kans van oproer beschuldigd te worden, zoals de stadsschrijver het volk onder de aandacht bracht. Hij vreesde dat de Romeinen hem persoonlijk daarvoor verantwoordelijk zouden stellen.