ANTICHRIST
(Grieks: an·ti·chrisʹtos) [tegen of in de plaats van Christus].
Deze uitdrukking, die in het enkelvoud en in het meervoud wordt gebruikt, komt in totaal vijfmaal voor, en wel in twee van de brieven van Johannes.
Het onderwerp was voor christenen niets nieuws toen Johannes omstreeks 98 G.T. zijn brieven schreef. In 1 Johannes 2:18 staat: „Jonge kinderen, het is het laatste uur, en zoals gij gehoord hebt dat de antichrist komt, zo zijn er ook nu vele antichristen opgestaan; uit welk feit wij te weten komen dat het laatste uur is aangebroken.” Uit deze woorden van Johannes blijkt dat er vele individuele antichristen zijn, die echter allen te zamen een collectieve persoon kunnen vormen, die als „de antichrist” wordt aangeduid (2 Joh. 7). Zoals uit het Evangelie van Johannes blijkt, kan de uitdrukking „uur” betrekking hebben op hetzij een betrekkelijk korte tijd of een tijd van onbepaalde duur. (Zie Johannes 2:4; 4:21-23; 5:25, 28; 7:30; 8:20; 12:23, 27.) Johannes beperkt het optreden, het bestaan en de werkzaamheid van zo’n antichrist dus niet slechts tot een toekomstige tijd, maar toont aan dat hij er destijds reeds was en dat hij zou voortbestaan. — 1 Joh. 4:3.
WIE HIJ IS
Alhoewel er in het verleden veel moeite is gedaan om de „antichrist” met een afzonderlijke persoon te vereenzelvigen, bijvoorbeeld met Pompejus, Nero of Mohammed (laatstgenoemde werd in 1213 G.T. door paus Innocentius III als zodanig aangeduid), of met een specifieke organisatie, zoals bijvoorbeeld het pausdom — volgens de protestantse zienswijze — blijkt echter uit de geïnspireerde uitingen van Johannes dat de uitdrukking een brede toepassing heeft en al degenen omvat die loochenen dat „Jezus de Christus is” en die loochenen dat Jezus de Zoon van God is die „in het vlees” is gekomen. — 1 Joh. 2:22; 4:2, 3; 2 Joh. 7; vergelijk Johannes 8:42, 48, 49; 9:22.
Wie loochent dat Jezus de Christus en de Zoon van God is, loochent onvermijdelijk ook alle andere schriftuurlijke leringen omtrent hem: zijn oorsprong, zijn rol in Gods regeling, de vervulling van de in de Hebreeuwse Geschriften vervatte profetieën aangaande de beloofde Messias, zijn bediening, leringen en profetieën. Dat sluit ook de tegenstand tegen zijn positie als de door God aangestelde Hogepriester en Koning in, alsmede pogingen om hem in deze positie te vervangen. Dit blijkt uit andere teksten, die weliswaar niet de uitdrukking „antichrist” gebruiken, maar in wezen dezelfde gedachte uitdrukken. Zo zei Jezus bijvoorbeeld: „Wie niet aan mijn zijde staat, is tegen mij, en wie niet met mij bijeenbrengt, verstrooit” (Luk. 11:23). Uit 2 Johannes 7 blijkt dat zulke personen als bedriegers kunnen optreden, en dus omvat de „antichrist” ook „valse Christussen” en „valse profeten”, alsmede personen die in Jezus’ naam krachtige werken verrichten en toch door hem als „werkers der wetteloosheid” worden aangeduid. — Matth. 24:24; 7:15, 22, 23.
Johannes zegt uitdrukkelijk dat afvalligen ook tot de antichrist behoren. Hij zegt over hen dat zij „van ons uitgegaan” zijn, d.w.z. de christelijke gemeente hebben verzaakt (1 Joh. 2:18, 19). De antichrist omvat dus ook de door Paulus beschreven „mens der wetteloosheid” of „zoon der vernietiging”, alsmede de „valse leraren”, die door Petrus worden veroordeeld omdat zij verderfelijke sekten invoeren en zelfs „de eigenaar, die hen heeft gekocht, verloochenen”. — 2 Thess. 2:3-5; 2 Petr. 2:1.