Zijn bloedtransfusies werkelijk nodig?
VORIG jaar november werd de bovenstaande vraag gesteld in een krantenartikel van de hand van dr. Ciril Godec, voorzitter van de afdeling Urologie van het Long Island College Hospital in Brooklyn (New York). Hij schreef: „Tegenwoordig zou bloed waarschijnlijk niet goedgekeurd worden als medicatie, daar het niet aan de veiligheidscriteria van de Dienst voor Voedings- en Geneesmiddelen zou voldoen. Bloed is een orgaan, en een bloedtransfusie is in feite een orgaantransplantatie.”
Dr. Godec merkte op: „Orgaantransplantatie is de allerlaatste therapeutische optie die patiënten wordt geboden. Wegens de grote kans op ernstige bijwerkingen worden patiënten grondig geïnformeerd over alle mogelijke alternatieven voordat er een transplantatie wordt verricht.” Over bloedtransfusies concludeerde hij: „Het nut is zo twijfelachtig dat veel chirurgen een filosofie van ’transfusie vermijden’ zijn gaan huldigen, niet alleen om medische maar ook om juridische redenen.”
Een groot probleem bij bloedtransfusies is dat duizenden mensen besmet zijn met dodelijke ziekten, waaronder aids. Hoewel de methoden voor het screenen van bloed op veel plaatsen verbeterd zijn, wees dr. Godec erop dat er „een potentieel gevaar ontstaat als bloed gedoneerd wordt door personen die besmet zijn maar nog geen antilichamen hebben ontwikkeld die via screening ontdekt zouden kunnen worden”.
Tot besluit van zijn artikel ging dr. Godec in op de hierboven gestelde vraag: „Doordat artsen en chirurgen meer inzicht krijgen in de fysiologie van de zuurstofafgifte en beseffen dat het hemoglobinegehalte niet zo hoog hoeft te zijn als voorheen werd gedacht, zijn zij bijna altijd in staat alternatieven voor transfusies te vinden. Nog maar een jaar geleden gingen de ingrijpende hart- en levertransplantaties gepaard met zulk zwaar bloedverlies, dat men van mening was dat er altijd aanzienlijke hoeveelheden vervangend bloed nodig waren. Nu zijn beide ingrepen verricht zonder gebruikmaking van transfusies.
Het is heel goed mogelijk dat transfusies in de zeer nabije toekomst helemaal tot het verleden zullen behoren. . . . Een transfusie is niet alleen kostbaar en gevaarlijk; ze voorziet eenvoudig niet in de hoogste kwaliteit aan zorg die patiënten verdienen.”