Hoe een mondiale tragedie te voorkomen
DE VERENIGDE NATIES NOEMEN HET EEN „MONDIALE TRAGEDIE” — EN TERECHT. WERELDWIJD STERFT ER ELKE MINUUT EEN VROUW TEN GEVOLGE VAN ZWANGERSCHAP EN BEVALLING.
De meeste van deze sterfgevallen vinden in ontwikkelingslanden plaats. Terwijl in Europa slechts 1 op de 10.000 en in de Verenigde Staten 1 op de 12.500 vrouwen sterft aan met zwangerschap verband houdende oorzaken, neemt het risico toe tot 1 op de 73 in Latijns-Amerika, 1 op de 54 in Azië en een rampzalige 1 op de 21 in Afrika!
Aangezien van dit jaarlijkse aantal van 600.000 sterfgevallen vele met de hulp van ervaren verloskundigen voorkomen hadden kunnen worden, leggen het Kinderfonds van de Verenigde Naties (UNICEF) en de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) nu de nadruk op het opleiden van vrouwen (en mannen) tot professionele vroedvrouwen.
In landen waar artsen schaars zijn, kunnen geschoolde vroedvrouwen het verschil tussen leven en dood betekenen. Dr. France Donnay van UNICEF en WHO-adviseuse Anne Thompson vertelden het VN-radiostation UN Radio onlangs dat er reeds goede resultaten geboekt worden door geschoolde vroedvrouwen meer bevoegdheden te geven. Zij zeiden dat bijvoorbeeld in verscheidene Afrikaanse landen het sterftecijfer onder kraamvrouwen spectaculair daalde toen vroedvrouwen toestemming kregen om een na de bevalling niet-uitgedreven placenta te verwijderen. Een soortgelijke vooruitgang wordt geboekt in Indonesië, waar een project als doelstelling heeft voor elk dorp twee vroedvrouwen op te leiden. Tot dusver zijn er 55.000 geschoolde vroedvrouwen uitgezonden.
„Ook in ontwikkelde landen wordt veelvuldig gebruikgemaakt van vroedvrouwen”, merkte het UN-Radioprogramma Perspective op. Landen als Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland en Zweden hebben nooit met de vroedvrouwen-traditie gebroken, en in de Verenigde Staten bloeit ze weer op. Deze landen waarderen vroedvrouwen, zei Anne Thompson, zelf een geschoolde vroedvrouw, omdat zij op de persoon afgestemde en voortdurende zorg geven. „Een bevalling kan tenslotte wel 24 uur duren en artsen hebben geen tijd om er 24 uur bij te gaan zitten.” Toch voegde zij eraan toe dat een van de factoren die tot een veiliger bevalling bijdragen „de aanwezigheid [is] van iemand die meeleeft, verstand van zaken heeft, begrip toont en de vrouw kan geruststellen”.
Perspective merkte verder op dat er „elk jaar zestig miljoen bevallingen plaatsvinden waarbij de vrouw slechts bijgestaan wordt door een familielid, een ongeschoolde traditionele vroedvrouw — of door helemaal niemand”. De VN proberen hier verandering in te brengen. Om te beginnen had de WHO in 1998 Wereldgezondheidsdag het thema „Veilig moederschap” gegeven. „Wij weten dat wij dit niet de komende twee of drie jaar zullen bereiken”, zei dr. Donnay. Maar hun doel is „voor iedere vrouw een professionele verloskundige bij de bevalling” te hebben.
[Illustratieverantwoording op blz. 31]
UN/J. Isaac