Een blik op de wereld
Aids en ontwikkeling
Wereldwijd heeft de aidsepidemie de menselijke ontwikkeling 1,3 jaar achteruitgezet, zo staat te lezen in een recent rapport van het VN-Ontwikkelingsprogramma. Het ergst getroffen zijn bepaalde Afrikaanse landen — Zambia heeft meer dan tien jaar vooruitgang in menselijke ontwikkeling verspeeld, Tanzania acht jaar, Rwanda zeven jaar en de Centraalafrikaanse Republiek meer dan zes jaar. Aids heeft ook de levensverwachting doen dalen. In Noord-Amerika en Europa is aids de voornaamste doodsoorzaak voor volwassenen onder de 45 jaar geworden. Wereldwijd raken dagelijks 6000 mensen met HIV besmet, 1 per 15 seconden. Meer dan 85 procent van degenen die aan aids sterven, is tussen de 20 en 45 jaar oud.
Leesbekwaamheid en werk
„Tussen de 56 en 64 procent van de werkloze Canadezen kan niet best lezen en schrijven”, meldt een rapport van Statistics Canada, aldus de krant The Vancouver Sun. Een in 1995 verricht onderzoek naar de vaardigheid in het lezen van tekst, officiële stukken en cijfermateriaal, onthulde dat 36 procent van de Canadezen moeite met alle drie had. In de „’oudere’ bedrijfstakken, zoals landbouw, mijnbouw, industrie en bouw, . . . is de geletterdheid doorgaans het laagst”, schrijft de Sun. Nu de werkgelegenheid in die sectoren daalt, komen vooral de arbeiders die maar matig kunnen lezen, al gauw in een afvloeiingsregeling terecht. John O’Leary, president van een organisatie op het gebied van alfabetisering, merkte op dat „slechts marginaal geletterd zijn in 1996 betekent afgesneden te zijn van een enorm scala van persoonlijke en professionele mogelijkheden”.
Allergie voor kakkerlakken
Volgens de University of California at Berkeley Wellness Letter zijn naar schatting 10 tot 15 miljoen mensen in de Verenigde Staten allergisch voor kakkerlakken. Wanneer zo iemand met kakkerlakken te maken krijgt, kan hem dat „huidirritatie, hooikoorts of astmatische symptomen” bezorgen. De nieuwsbrief merkte op dat „wel 80 procent van alle astmatische kinderen gevoelig is voor kakkerlakken”. De diertjes zijn niet per se een aanwijzing voor een smerige keuken. Zelfs „de schoonste keuken kan ze herbergen”, stelt de Wellness Letter. Men schat dat er tegenover elke waargenomen kakkerlak nog 1000 onopgemerkt in een huis kunnen rondscharrelen. Eén paar kakkerlakken kan in slechts een jaar ongeveer 100.000 nakomelingen voortbrengen.
Toename van armoede
Het aantal mensen over de hele wereld dat nu in absolute armoede leeft — gedefinieerd als minder dan $370 per jaar verdienend — bedraagt ongeveer 1,3 miljard, bijna een kwart van de wereldbevolking. De meesten leven in de ontwikkelingslanden. Karakteristiek is dat deze mensen geen toegang hebben tot voldoende voedsel, veilig water, gezondheidszorg, toereikend onderdak, onderwijs en werk. In de meeste gevallen worden zij in de gemeenschappen waar zij wonen, ondergewaardeerd en zijn zij niet bij machte hun situatie te veranderen. Volgens het VN-Ontwikkelingsprogramma neemt het aantal mensen dat in absolute armoede leeft, jaarlijks met bijna 25 miljoen toe.
Drugsverslaving in Europa
Een nieuwe Europese organisatie die zich ten doel stelt gegevens over het drugsgebruik bij te houden, heeft onlangs haar eerste jaarverslag uitgebracht. Hun onderzoek, zo meldt de Franse krant Le Monde, laat zien dat de Europese Unie „tussen de 500.000 en een miljoen” heroïneverslaafden telt. Hoewel de heroïneverslaving in grote Europese steden stabiel of zelfs dalende lijkt, is ze in de kleinere steden aan het stijgen. Cannabisprodukten als hasj en marihuana blijven de meestgebruikte drugs in Europa. Deskundigen maken zich zorgen over het groeiende succes van zogeheten cocktails, waarbij drugs worden gemixt met medicijnen en alcohol. In Noord-Europa zijn in toenemende mate amfetaminen, XTC (een methamfetaminederivaat) en LSD populair onder jongeren.
„De tirannie van de magerte”
Onder de kop „Tegen de tirannie van de magerte” bericht The Irish Times: „Recordaantallen opgroeiende meisjes ontwikkelen bloedarmoede door dieetrages.” Artsen hebben grote bezorgdheid geuit over deze trend. In sommige gevallen legt men de schuld bij de modewereld „vanwege hun destructieve invloed op ontvankelijke jonge mensen”. Het verslag zegt dat een generatie terug het gemiddelde model 8 procent minder woog dan de gemiddelde vrouw. Nu is zij 23 procent lichter. „Door verhongeren tot lucifershoutjes geworden ledematen”, aldus The Irish Times, „zijn uiterst modieus, en sprietmager — bleek, jong, anorectisch . . . — wordt nu gepresenteerd als de norm.” Onder de druk om aan deze norm te voldoen proberen veel jonge meisjes het gewenste broodmagere figuurtje te bereiken met een dieet dat hen berooft van essentiële stoffen als ijzer, eiwitten en vitaminen.
Onverwachte belangstelling voor de bijbel
„Een half miljoen exemplaren van het Nieuwe Testament in het Deens zijn weggegeven — bijna 98 procent van de huishoudens in Kopenhagen accepteerde er een”, bericht ENI Bulletin. Dit vormde een onderdeel van de viering van Kopenhagens rol als Europese culturele hoofdstad 1996. Er was door velen voorspeld dat tussen de 10 en 20 procent van de Kopenhaagse huishoudens het geschenk zou weigeren. Maar volgens Morten Aagaard, secretaris-generaal van het Deens Bijbelgenootschap, heeft „slechts een of twee procent van de huishoudens” het aanbod afgewezen. Een soortgelijke verspreiding staat voor 1998 op stapel voor Stockholm (Zweden).
Een vriend voor het leven
In Duitsland zeggen 9 van de 10 mensen dat zij een vriend voor het leven hebben, bericht de Nassauische Neue Presse. Dit bleek uit een onderzoek uitgevoerd door het Genootschap voor Empirisch Sociologisch Onderzoek, waarbij meer dan 1000 personen tussen de 16 en 60 geënquêteerd werden. Communicatie en eerlijkheid zag men als primair onder de factoren die een rol spelen in een duurzame vriendschap. Bijna alle geïnterviewden stemden ermee in dat deloyaliteit en verraad beslist een eind zouden maken aan zo’n vriendschap. „Slechts 16 procent verwacht dat een goede vriend [hun] in een noodsituatie geld zal lenen”, aldus de krant. Anderzijds zag een aanzienlijk percentage de steun van een vriend in tijden van ziekte als een belangrijke zaak.
Eet dagelijks fruit
Iedere dag vers fruit gaat samen met een reductie van de kans op een hartkwaal, zo leert een onderzoek over 17 jaar van 11.000 personen, gepubliceerd in de British Medical Journal. Onder de bij het onderzoek betrokkenen die dagelijks vers fruit aten, deden zich 24 procent minder fatale hartaanvallen voor en 32 procent minder sterfgevallen door beroerten. Van degenen die dagelijks fruit aten, waren er 21 procent minder gestorven dan van degenen die niet zo vaak fruit aten. Een voedingspatroon waaraan weinig vers fruit te pas komt, kan bij bepaalde populaties bijdragen tot vaataandoeningen zoals beroerten en hartkwalen, merkt een team Britse en Spaanse geleerden op. Om er de grootste voordelen voor de gezondheid aan te ontlenen, zo wordt nu door onderzoekers aanbevolen, moet men minstens vijf keer per dag wat groente en fruit gebruiken. Als er geen vers fruit en dito groenten beschikbaar zijn, kan diepvries vergelijkbare voordelen schenken, aldus de British Medical Journal.
De zorg voor dementiepatiënten
„Warme pap, rustige muziek en een goed overdachte behuizing zijn geen medische doorbraken, maar de zorg voor bejaarden wordt er heel anders door”, verklaart de Canadese Globe and Mail. Eenvoudige en niet dure veranderingen in de manier waarop patiënten worden gewassen en gevoed, dragen bij tot een vermindering van hun verwardheid en angstigheid. Zo wordt bijvoorbeeld in het verslag opgemerkt dat als bij de maaltijd elke soort voedsel apart geserveerd wordt, de patiënt niet hoeft te beslissen wat hij het eerst moet eten, een vaak verwarrende zaak voor wie dement is. De bereidheid nieuwe benaderingen uit te proberen heeft zelfs een merkbare vermindering in het gebruik van stemmingsveranderende medicatie bij patiënten opgeleverd.
Gevaarlijker dan roken?
Volgens Statistics Canada „betekent een zittend leven meer dan tweemaal zoveel gevaar voor de gezondheid als het roken van sigaretten”, bericht The Medical Post. Terwijl zo’n zeven miljoen Canadezen waarschijnlijk met ernstige gezondheidsproblemen en een vroege dood te maken krijgen omdat zij roken, zullen tussen de 14 en 17 miljoen met net zulke gezondheidsrisico’s moeten rekenen omdat zij te weinig beweging hebben. Gebrek aan tijd, energie en motivatie worden genoemd als belangrijke factoren die regelmatige lichaamsbeweging verhinderen. Mensen die een zittend leven leiden zullen waarschijnlijk ook meer vet en minder fruit en groenten consumeren. „De huidige doelstelling van optimale zorg voor het hart is mensen minstens om de dag en minstens 30 minuten lang matige of vrij pittige lichaamsbeweging te laten hebben”, aldus de Post.