Een blik op de wereld

Meer manen van Saturnus ontdekt

Foto’s die zijn gemaakt door de Hubble-ruimtetelescoop, hebben minstens twee voorheen onbekende manen van Saturnus onthuld. De opnamen kwamen tot stand toen de aarde het vlak van Saturnus’ ringen kruiste, een zeldzame gelegenheid om de ringen vanaf de aarde op hun kant te zien. Onder deze omstandigheden is het heldere, door de ringen gereflecteerde licht sterk gereduceerd en zijn de manen gemakkelijker te onderscheiden. Astronomen schatten dat de manen diameters hebben van tussen de 10 en 60 kilometer. De nu ontdekte manen cirkelen om Saturnus op een afstand van 140.000 tot 150.000 kilometer vanaf het centrum van de planeet. Dit is veel dichterbij dan de 400.000 kilometer tussen de aarde en haar maan. Saturnus bevindt zich op ruwweg 1,5 miljard kilometer van de aarde.

Excuus — na 50 jaar

„Wij bekennen hierbij, bovenal voor het aangezicht van God, de zonde van de Meiji Gakuin[-universiteit] in het aandeel dat wij hebben gehad aan de voorbije oorlog en tegelijk bieden wij onze verontschuldigingen aan de bevolking van andere landen aan, in het bijzonder van Korea en China”, zei het hoofd van de universiteit, Hiromasa Nakayama, in zijn lezing in de universiteitskapel in Tokio afgelopen juni. De Meiji Gakuin-universiteit is een door „christelijke” zendelingen gestichte onderwijsinstelling. Volgens de Japanse krant Asahi Shimbun was het de eerste keer dat de vertegenwoordiger van de school openlijk toegaf dat de school een aandeel had gehad aan de oorlogsinspanningen. Tijdens de oorlog organiseerde de voorzitter van de raad van bestuur van de universiteit de United Church of Christ in Japan om de kerken te verenigen voor de oorlogsinspanningen. De United Church bracht gelden bijeen voor de produktie van jachtvliegtuigen en moedigde christenen aan zich onvoorwaardelijk aan hun land te onderwerpen, zei Nakayama.

Mormoonse Kerk verzette zich niet tegen nazi’s

Geconfronteerd met berichten over geweld tegen joden in nazi-Duitsland „deed de Mormoonse Kerk praktisch niets”, zegt The Salt Lake Tribune. Sommige mormonen — en hetzelfde gold voor leden van andere kerken — „waren in de ban van Hitler en zijn boodschap van raciale zuiverheid, en er waren er die dachten dat zij de leer van hun kerk gehoorzaam waren als zij de leiders van de staat eerden”. Gedurende de Holocaust deed het Duitse deel van de mormonen „wat de meeste kerken deden; de leiders liepen in de pas”, zei professor Franklin Littell van de Temple University in Philadelphia. Douglas Tobler, hoogleraar geschiedenis aan de Brigham Young University, wil onderzoek doen naar „het falen van de kerk, die niet als instituut een standpunt tegen het nazisme innam”, zei de krant. Interessant is dat de Tribune opmerkte dat John S. Conway, een historicus aan de University of British Columbia (Canada), zei dat de enige religieuze organisatie die absoluut weigerde de nazi’s te volgen, Jehovah’s Getuigen waren. Hij voegde eraan toe dat meer dan de helft hiervoor in de concentratiekampen belandde.

Kinderen zonder toezicht

Een Australisch landelijk onderzoek bracht aan het licht dat kinderen van nog maar zes jaar oud alleen thuis worden gelaten wanneer beide ouders op hun werk zijn of bijvoorbeeld ergens op visite, bericht The Canberra Times. Volgens Wendy Reid, woordvoerster voor Boys Town National Community Projects, „zei meer dan de helft van de kinderen eenzaam te zijn en het gezelschap van hun ouders te missen, terwijl een groot percentage van de kinderen onder de 12 bang was — voor het donker, voor onweer, voor insluipers of kidnappers”. Ook werd door Reid verteld dat „71 procent van [de] kinderen geen strategie had voor het geval er zich problemen voordeden en dat de helft van de kinderen onder de 12 niet eens wist hoe of waar zij hun ouders konden bereiken”, berichtte de Times.

„Energie-dutje”

„Even een dutje doen kan het humeur, de alertheid en de arbeidsprestaties ten goede komen”, bericht The Wall Street Journal. De verkwikkende effecten van even een tukje hebben sommige bedrijfstakken naar wegen doen zoeken om zo’n dutje in de reguliere werkdag op te nemen. Dit loont vooral waar veiligheidsaspecten samenhangen met de alertheid van de werknemers — vrachtwagenchauffeurs, piloten en operators van kerncentrales bijvoorbeeld. „Wij hebben bemerkt dat je een enorme hoeveelheid alertheid terugwint — goed voor ettelijke uren werk — als je even 15 minuten een dutje doet”, zegt slaaponderzoeker Claudio Stampi. Het zal echter nog een hele tijd duren voordat de meeste werkgevers een dutje op het werk zullen accepteren. De Journal zegt dat om „slapen op het werk iets beter verteerbaar te maken, voorstanders er nu de aanduiding ’energie-dutje’ voor gebruiken”.

Bestrijdingsmiddelen in de tuin — een bedreiging?

Chemische middelen voor grasveld en tuin kunnen een gevaar vormen voor de gezondheid van uw kinderen, bericht het Franse natuurblad Terre Sauvage. Het waarschuwt dat „kinderen onder de veertien die in een huis wonen waar in de tuin met herbiciden of pesticiden wordt gewerkt, vier keer zoveel risico lopen een sarcoom, een vorm van kanker, te krijgen” als kinderen die niet aan deze stoffen worden blootgesteld. Het verslag voegt eraan toe dat het gebruik van insekticiden in de omgeving van een kind de kans op leukemie anderhalf tot drie keer zo groot maakt. Aangezien men in meer dan de helft van alle Franse huishoudens in de tuin chemische middelen aanwendt, zouden velen wel eens ongewild een omgeving voor hun kinderen kunnen creëren die veel giftiger is dan die van een grote, vervuilde stad.

Mieren in de hitte

Twee onderzoekers in Zwitserland hebben ontdekt waardoor bepaalde mieren in de Sahara bestand zijn tegen de verzengende hitte van 60° Celsius. Rüdiger Wehner van het Zoölogisch Instituut van de Universiteit van Zürich en de geneticus Walter Gehring van de Universiteit van Basel hebben ontdekt dat mieren „stoffen [produceren] die bekendstaan als hitte-shockproteïnen (HSP’s) en bijdragen tot de bescherming van lichaamseiwitten tegen hitteschade”, bericht het tijdschrift Science. Aan extreme temperaturen blootgesteld „maken alle dieren wat HSP’s als de schade [door hitte-shock] optreedt”, zegt het tijdschrift, maar „mieren gaan preventief te werk”. Hoe dan wel? De onderzoekers ontdekten dat de mieren een hitte-shock nabootsen en HSP’s produceren nog voordat zij hun nest verlaten. Gehring zegt erover: „Wij waren niet slim genoeg om daaraan te denken, maar de mieren wel.” Of was het hun Schepper?

Laat het lawaai ophouden

„Laat alsjeblieft dat lawaai ophouden”, bepleit een krantekop in The Toronto Star. Het onophoudelijke lawaai van grasmaaiers, bladblazers, pneumatische hamers, getoeter, een autoalarm dat afgaat, gettoblasters, blaffende honden, huilende baby’s en tuinfeestjes tot diep in de nacht doet anti-geluidslobbyisten campagne voeren voor vrede en rust. Langdurige blootstelling aan zulk lawaai „kan vermoeidheid en angstige spanning doen toenemen”, aldus de Star. De krant voegt eraan toe: „Medisch onderzoek geeft te zien dat de bloeddruk kan stijgen, de hartslag kan veranderen en dat het lichaam adrenaline en andere hormonen produceert die van invloed zijn op bloedvaten.” In de gezondheidszorg waarschuwt men dat meer dan acht uur blootstelling aan lawaai van meer dan 85 decibel — iets als een lawaaiige grasmaaier of een motorfiets — uw gehoor kan schaden.

Het tegengaan van osteoporose

Fysieke activiteit kan bijdragen tot het herstel van botmassa die door osteoporose verloren is gegaan, zegt de krant Jornal do Brasil. Specialisten in de traumakliniek in Rio de Janeiro bieden oefentherapie maar leren patiënten ook „hoe op de juiste manier te lopen en een goede houding aan te nemen”. Na twee jaar met een groep vrouwen van 45 tot 77 jaar gewerkt te hebben, was bij 80 procent van de groep een aanzienlijke toename in botmassa opgetreden. In die tijd hadden de vrouwen minder reumatische rugpijn, en bij geen van hen waren botbreuken opgetreden. Dr. Theo Cohen, directeur van de kliniek, beveelt ook aan dat men zorgt voor een hoog calcium- en een laag vetgehalte in de voeding. Bovendien moedigt hij aan een doel in het leven te zoeken. „Wij zien niet graag dat bejaarden alleen maar zitten te breien”, merkt dr. Cohen op. „De deur uitgaan om een wandeling te maken is net zo belangrijk als een kruiswoordraadsel oplossen voor het oefenen van de hersencellen.”

Bezorgdheid over ziekten door bloed

Er zijn betere veiligheidsstrategieën nodig om de bloedvoorraad te beschermen, aldus een rapport van het Instituut voor Geneeskunde van de Amerikaanse Nationale Academie van Wetenschappen. Het rapport wijst in dit verband op de verbreiding van het menselijk immunodeficiëntievirus (HIV) door bloedtransfusies in de beginjaren van de aidsepidemie. In een bespreking van het rapport verklaarde The New York Times: „Meer dan de helft van de 16.000 hemofiliepatiënten in de Verenigde Staten en meer dan 12.000 patiënten die bloed en bloedprodukten ontvingen, raakten besmet met H.I.V.” In het rapport van het instituut wordt bezorgdheid geuit over de mogelijkheid dat onbekende, gevaarlijke besmettelijke agentia als HIV opnieuw het nationale gezondheidsstelsel verrassen. De aanbeveling werd gedaan een systeem op te zetten om „schadelijke effecten bij ontvangers van bloed en bloedprodukten op te kunnen sporen en te volgen en ertegen te kunnen waarschuwen”.