Voorspellingen van het einde van de wereld

„Duizenden jaren hebben onheilsprofeten voorspeld dat het einde van de wereld voor de deur stond.” — Premonitions: A Leap Into the Future.

IN 1033, precies 1000 jaar na de dood van Christus, verkeerden de bewoners van het Franse Bourgondië in grote vrees omdat voorspeld was dat de wereld dat jaar zou eindigen. De onheilsverwachtingen werden versterkt toen zich een ongewoon aantal verwoestende onweersbuien en een ernstige hongersnood voordeden. Grote menigten namen deel aan openbaar boetebetoon.

Enkele decennia eerder, toen het duizendste jaar sinds Christus’ geboorte naderde (volgens de toen gangbare chronologie), geloofden velen dat het einde van de wereld ophanden was. Naar verluidt zijn de artistieke en culturele activiteiten in de Europese kloosters toen vrijwel tot stilstand gekomen. Eric Russell merkte in zijn boek Astrology and Prediction op: „’Daar het einde van de wereld nu naderbij komt’ was een vrij gebruikelijke formule in testamenten die in de tweede helft van de tiende eeuw werden opgemaakt.”

Maarten Luther, die in de zestiende eeuw de protestantse Hervorming op gang bracht, voorspelde dat het einde van de wereld in zijn tijd nabij was. Volgens een autoriteit verklaarde hij: „Wat mij betreft, ik ben ervan overtuigd dat de dag des oordeels zeer nabij is.” Een andere schrijver legde uit: „Door verband te leggen tussen historische gebeurtenissen en bijbelse profetieën kon Luther de nabijheid van de uiteindelijke catastrofale ommekeer aankondigen.”

In de negentiende eeuw voorspelde William Miller, algemeen beschouwd als de stichter van het adventisme, dat Christus ergens tussen maart 1843 en maart 1844 zou wederkomen. Het gevolg was dat sommigen toen verwachtten naar de hemel gevoerd te zullen worden.

In recenter tijden voorzei een uit Oekraïne stammende godsdienst, de Grote Witte Broederschap genaamd, dat de wereld op 14 november 1993 zou eindigen. In de Verenigde Staten zei een radio-evangelist, Harold Camping, dat het einde van de wereld in september 1994 zou komen. Het is duidelijk dat deze voorspellingen van datums voor het einde van de wereld onjuist waren.

Is dat er voor mensen aanleiding toe geweest niet meer te geloven dat de wereld zal eindigen? Integendeel. „De nadering van een nieuw millennium in het jaar 2000”, werd in U.S.News and World Report van 19 december 1994 opgemerkt, „ontketent een stortvloed van doemsdagprofetieën.” Het blad berichtte dat „bijna zestig procent van de Amerikanen denkt dat de wereld te eniger tijd in de toekomst zal eindigen; van hen denkt bijna een derde dat het einde binnen enkele decennia zal komen.”

Waarom zijn er zo veel voorspellingen over het einde van de wereld gedaan? Is er reden om te geloven dat de wereld zal eindigen?