Scholen in nood

Ouders sturen hun kinderen naar school om meer te leren dan lezen, schrijven en rekenen. Zij verwachten dat kinderen op school een veelzijdige opleiding ontvangen die hen toerust om zich te ontwikkelen tot volwassenen waar ouders trots op kunnen zijn. Maar aan hun verwachtingen wordt vaak niet voldaan. Hoe komt dat? Doordat scholen wereldwijd in nood verkeren.

IN VEEL landen komt het onderwijs van kinderen in gevaar door gebrek aan geld en aan onderwijzers. Zo zijn er overal in de Verenigde Staten scholen geweest die zich door de recessie van de afgelopen jaren genoodzaakt hebben gezien ’oude schoolboeken opnieuw in te binden, het pleisterwerk van het plafond te laten afbladderen, tekenlessen en sportprogramma’s te laten vervallen of de schooldeur dagen achtereen gesloten te houden’, schrijft het blad Time.

In Afrika zijn de geldmiddelen die voor het onderwijs beschikbaar zijn eveneens lang niet toereikend. Volgens de in Lagos verschijnende Daily Times is er in de staat Nigeria slechts één onderwijzer per zeventig leerlingen, „terwijl naar alle waarschijnlijkheid van elke drie onderwijzers er één onbevoegd is”. In Zuid-Afrika dragen — naast een tekort aan onderwijzers — overvolle klassen en politieke onrust bij tot wat de South African Panorama „de chaos op de zwarte scholen” noemt.

Natuurlijk garandeert een school waar het niet aan onderwijzers en uitrusting ontbreekt nog niet, dat het onderwijs een succes is. In Oostenrijk bijvoorbeeld kan naar verluidt bijna een derde van de veertienjarigen geen simpele rekenopgaven oplossen en al evenmin goed lezen. In Groot-Brittannië blijft het percentage leerlingen dat een voldoende voor wiskunde, natuurwetenschappen en de eigen taal haalt, „aanzienlijk achter bij dat in Duitsland, Frankrijk en Japan”, wordt in de Londense Times opgemerkt.

In de Verenigde Staten klagen leraren dat hoewel leerlingen bij tests hoog scoren, velen van hen niet in staat zijn een goed opstel te schrijven, wiskundevraagstukken op te lossen of een uittreksel te maken van essentiële punten uit verschillende lessen of documenten. Bijgevolg nemen onderwijsautoriteiten overal ter wereld zowel het leerplan van de scholen als de methoden die gebruikt worden om de vorderingen van een leerling te bepalen, opnieuw onder de loep.

Geweld op school

Berichten onthullen een onheilspellende en toenemende mate van geweld op de scholen. In Duitsland werd op een lerarenconferentie gezegd dat vijftien procent van de schoolkinderen „bereid [was] over te gaan tot geweld — en vijf procent niet eens terugschrok voor daden van extreme gewelddadigheid, bijvoorbeeld iemand schoppen die weerloos op de grond ligt”. — Frankfurter Allgemeine Zeitung.

Individuele gevallen van extreme gewelddadigheid zijn aanleiding tot grote bezorgdheid. De verkrachting van een vijftienjarig meisje door vier jongens in een toilet van een Parijse middelbare school bracht leerlingen ertoe de straat op te gaan om strengere veiligheidsmaatregelen op de scholen te eisen. Ouders maken zich zorgen over de toename van seksuele vergrijpen, chantage en emotioneel geweld. Zulke incidenten zijn niet tot Europa beperkt maar komen wereldwijd steeds meer voor.

Het Japanse Ministerie van Onderwijs meldt een grote toename van geweld onder zowel jongere als oudere leerlingen van middelbare scholen. De Zuidafrikaanse krant The Star vergeleek onder de kop „Gewapende leerlingen nemen scholen over”, de situatie in een aantal klaslokalen in Soweto met die van „het Wilde Westen” in de Verenigde Staten in de negentiende eeuw. Zelfs de gewelddadige reputatie van de stad New York bereikte, om de woorden van de Londense Guardian te gebruiken, „een nieuw hoogtepunt met de bekendmaking van een firma dat het bestellingen regende voor kogelvrije kleding voor schoolkinderen”.

Ook Groot-Brittannië wordt door geweld op de scholen geteisterd. „De afgelopen tien jaar”, zo merkt een functionaris van een vakbond voor leraren op, „hebben wij een groeiende neiging om naar wapens te grijpen waargenomen. Die neiging heeft zich ook tot lagere leeftijden uitgebreid en doet zich niet meer alleen bij jongens maar ook bij meisjes voor.”

Het is dan ook geen wonder dat sommige ouders besluiten hun kinderen van school te nemen en hen thuis te onderwijzen.a Zij die dit niet doenlijk vinden, maken zich vaak zorgen over de slechte invloed die de school op hun kinderen heeft en zij vragen zich af wat zij daar tegenover kunnen stellen. Wat kunnen ouders doen om hun kinderen te helpen het hoofd te bieden aan problemen waarmee zij op school te maken hebben? En hoe kunnen ouders samenwerken met onderwijzers om ervoor te zorgen dat de kinderen op school zo veel mogelijk opsteken? Deze vragen worden in de volgende artikelen beantwoord.

[Voetnoot]