Een blik op de wereld

Plundering van kerken

„De Britse kerken, die eens, in de middeleeuwen, een toevluchtsoord waren voor wetsovertreders, winnen opnieuw snel aan populariteit bij de criminele broederschap”, verklaart The Economist. Nu gaat het echter om een snel toenemend aantal inbrekers, brandstichters en vandalen die binnen kerkgebouwen zelf huishouden. Alleen al in 1990 werd er voor zo’n £4,5 miljoen ontvreemd uit of schade toegebracht aan bezittingen van de Anglicaanse Kerk. De oorzaak van het huidige probleem ligt volgens The Economist bij „professionele benden van antiekdieven, die vaak op bestelling stelen. De buit gaat grotendeels naar het buitenland waar hij moeilijker te achterhalen is en het gemakkelijker valt een of ander verhaal op te hangen over de herkomst.” Hoewel het kerkzilver in brandkasten is weggeborgen, hebben de dieven het nu gemunt op orgelpijpen, kerkbussen, katafalken, glas-in-loodramen en complete deuren. De onbeschaamde dieven verschijnen zelfs in een officieel ogend gewaad en stelen de dingen „onder de neus van de aanbidders weg”. De meeste kerken blijven nu een deel van de dag gesloten en posteren wachten wanneer hun deuren opengaan. De ergst getroffen kerken „hebben de ingang met glas afgesloten, zodat de devotie van de kerkgangers beperkt is tot knielen in het portaal in de richting van het altaar”. Openbaring 3:2 parafraserend, zegt een boekje met beveiligingstips van de politie: „Wees waakzaam en versterk de overgebleven dingen.”

Dodelijke bezittingen

„Een vuurwapen geeft de gewone burger moed. Hij denkt beschermd te zijn, maar loopt in werkelijkheid ook een grote kans een misdadiger te worden”, zegt Nelson Silveira Guimarães, hoofd van politie in São Paulo (Brazilië), doelend op de vele mensen in de stad die ter bescherming vuurwapens dragen. „De grote meerderheid kan het bezit van een vuurwapen helemaal niet aan”, voegt rechercheur Robinson do Prado eraan toe. „Het zijn mensen die zich in situaties waarbij de spanningen hoog oplopen, absoluut niet in de hand hebben.” Er is niet veel nodig om je zelfbeheersing te verliezen, merkt de Braziliaanse krant Jornal da Tarde op. „Een provocatie, een onenigheid, een onbeheerst gebaar, en iemand kan van een slachtoffer in een moordenaar veranderen.”

Dit geldt vooral voor kinderen. „Het feit dat vuurwapens in elk hoekje van de [Verenigde Staten] zonder probleem verkrijgbaar zijn, heeft een recordaantal alledaagse confrontaties tot dodelijke confrontaties gemaakt”, aldus U.S.News & World Report. „De redenen hiervoor zijn duidelijk. De kinderen van nu zijn als nooit tevoren ongevoelig gemaakt voor geweld, omdat zij overal om zich heen vuurwapens zien gebruiken en via de media volgestopt worden met beelden van naar willekeur moordende Rambo-figuren.”

Malaria voorkomen

Een eenvoudige preventieve maatregel zou het aantal sterfgevallen als gevolg van malaria aanzienlijk kunnen verminderen. Uit een recent onderzoek dat in 73 dorpen in Gambia (West-Afrika) werd verricht, bleek dat daar waar onder een met insekticide behandelde klamboe geslapen werd, 70 procent minder jonge kinderen aan malaria stierven dan in dorpen waar zulke netten niet gebruikt werden. Omdat de mug die de ziekte overbrengt hoofdzakelijk ’s nachts steekt, beschermen de netten de mensen als zij het kwetsbaarst zijn, namelijk als zij slapen. Door de netten met het insekticide permethrin te behandelen, worden ze veel doeltreffender, zelfs als er kleine scheurtjes in zitten. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie sterven elk jaar wel twee miljoen mensen aan malaria. Kinderen maken ongeveer 25 procent van de slachtoffers uit.

„Reuzenkerken”

„Welkom in de wereld van de ’reuzenkerken’”, verklaart The Economist. „Er zijn nu zes Amerikaanse kerken die elke zondag meer dan 10.000 mensen trekken, en 35 die er minstens 5000 trekken.” De First Baptist Church van Hammond (Indiana, VS) beweert de grootste gemeente te hebben — ruim 20.000 aanwezigen op haar zondagsdiensten. Bijna alle „reuzenkerken” zijn fundamentalistische kerken die in gebedsgenezing of het spreken in talen geloven, of in beide. Er is veel aandacht voor kinderen. De kerk in Hammond heeft niet alleen een zondagsschool, maar biedt ook deelname aan de jeugdcompetitie honkbal en de mogelijkheid op zomerkamp te gaan. „Alles wat je nodig hebt om een reuzenkerk op te zetten, is een krachtige boodschap van goed en kwaad, een begaafd predikant met talent voor organiseren en een groot auditorium”, merkt The Economist op. „Voor de zich vervelende, nergens bij behorende bewoners van de voorsteden in het Midwesten en in het zonnige zuiden bieden zulke kerken kant-en-klare zegeningen.”

Haast om „heilige” van Opus Dei zalig te verklaren

Opus Dei, een gesloten elitaire orde binnen de Katholieke Kerk, werd in 1928 in Spanje gesticht door de katholieke priester José María Escrivá de Balaguer. Sinds zijn dood in 1975 is er door aanhangers van Opus Dei campagne gevoerd voor zijn zaligverklaring. In de Londense Catholic Herald stonden onder de kop „Verbijstering over ’Heilige’ van Opus Dei” de reacties van de Spaanse kardinaal Enrique Tarancon, voormalig aartsbisschop van Madrid, en de jezuïtische provinciaal Michael Campbell-Johnson op de „’onbegrijpelijke’ haast rond het zaligverklaringsproces” van de stichter van Opus Dei. Een dergelijke haast, zo zegt het blad, staat in schril contrast met de langzame voortgang van het proces ten behoeve van kardinaal Newman, die in 1890 stierf, en dat van paus Johannes XXIII, die in 1963 overleed. „Ik . . . zou niet zeggen dat hij een voorbeeldig persoon was”, zei Vladimir Felzmann, een voormalig lid van Opus Dei die Escrivá persoonlijk kende. „Hij was in veel opzichten een anachronisme. De vraag is: Als hij tot een voorbeeld wordt gesteld, waarvan dan?”

Hepatitis en transplantaten

Hepatitis C, een potentieel dodelijke leveraandoening, is toegevoegd aan de groeiende lijst van ziekten die door transplantaten kunnen worden overgedragen. Op de lijst staan ook andere vormen van hepatitis, AIDS en het cytomegalovirus. Deze conclusie, die gepubliceerd stond in The New England Journal of Medicine, verklaart wellicht waarom er zich na transplantaties zoveel gevallen van langdurige leveraandoeningen voordoen. Een onderzoek bij 29 patiënten die orgaantransplantaten ontvingen van mensen met het hepatitis C-​virus toonde aan dat 14 van hen hepatitis C kregen en 6 stierven. Volgens de onderzoekers zouden artsen dragers van het hepatitis C-​virus in de meeste gevallen niet als orgaandonor moeten laten optreden.

Kunstmatige rivier in Libië

„De kamelen die de oude karavaanroute volgen van de oasen in West-Libië naar de kuststad Bengasi hebben een nieuwe oriëntatiemogelijkheid”, merkt het tijdschrift New Scientist op. „Ruim duizend kilometer lopen ze langs een waterpijpleiding die ruim genoeg is om er met een auto in te kunnen rijden.” Aan dit grootste waterbouwkundige project ter wereld, deze kunstmatige rivier die bijna even lang is als de Rijn, is zeven jaar gewerkt. Per dag voert ze twee miljoen kubieke meter water vanuit de landinwaarts te Sirte gelegen boorputten naar boerderijen in de kuststrook die hun ondergrondse waterbronnen hebben uitgeput. Vier andere fases van het geplande reusachtige waterleidingnet dwars door Libië moeten nog aangelegd worden. De kosten om dit water van onder de Sahara uit te halen zijn enorm. Op sommige plaatsen moet het water over ruim 100 meter hoge heuvels worden gepompt. Ingenieurs zijn bang dat de putten binnen 50 jaar uitgedroogd zullen zijn. De waterspecialist Tony Allen noemt het project een „nationale gril — het is gekkenwerk om dit water dat nooit vervangen kan worden, voor de landbouw te gebruiken”.

Meer ratten dan mensen

De Wereldgezondheidsorganisatie schat dat er in São Paulo (Brazilië) zo’n 70 miljoen ratten zijn, ofte wel verscheidene per inwoner, aldus de Jornal da Tarde. Als gevolg daarvan komen, wanneer de stad door overstromingen wordt getroffen, veel gevallen voor van ziekten zoals leptospirose, een kwaal die via de urine van ratten wordt overgebracht. „Als er in de strijd tegen de ratten kon worden volstaan met vergif, zou het heel eenvoudig zijn om ze uit te roeien”, aldus Minekazoe Matsoeo, hoofd van de Knaagdieren- en Ziekteoverbrengersbestrijdingsdienst in São Paulo. Maar wanneer er voedsel en water in overvloed is, volstaat gif niet, omdat de ratten er niet van eten. Om de ratten uit te roeien, zo zegt Matsoeo, is het noodzakelijk hun voedselbron, het afval, te elimineren.

Het goud ligt niet voor het oprapen

Bijna 34 miljoen Amerikanen leven nu in armoede, aldus het Amerikaanse Bureau voor Bevolkingsonderzoek. Dit is voor het eerst in zeven jaar dat het armoedepercentage is toegenomen, van 12,8 procent van de bevolking in 1989 tot 13,5 procent in 1990. Volgens de in 1990 gehanteerde definitie is er sprake van armoede als het inkomen van een gezin van vier personen $13.359 of minder bedraagt. Twee derde van degenen die onder de armoedegrens zitten, was blank, maar negers hadden met 32 procent het hoogste armoedepercentage van alle raciale of etnische groeperingen. Eén op de vijf kinderen leeft onder de armoedegrens.

AIDS en borstvoeding

Volgens onderzoekers is de kans dat moeders met AIDS de ziekte via borstvoeding op hun baby overdragen, veel groter dan tot nu toe voor mogelijk werd gehouden. Het in The New England Journal of Medicine gepubliceerde rapport was gebaseerd op een studie onder moeders in Kigali, de hoofdstad van het Centraalafrikaanse land Rwanda. Hoewel de kans dat de baby’s geïnfecteerd raken wel 50 procent bedraagt, is het risico dat zij sterven omdat voor hun flesvoeding besmet water wordt gebruikt, veel groter. Derhalve wordt borstvoeding in deze gebieden nog steeds aanbevolen. Niet alle met AIDS geïnfecteerde vrouwen dragen het virus via hun melk over, en het is mogelijk dat het hoge overdrachtscijfer te wijten is aan het feit dat de vrouwen die in het kader van de studie waren onderzocht, pas drie of meer maanden na de bevalling bij AIDS-testen seropositief bevonden waren. Kort na de infectie is het aantal virusdeeltjes in het lichaam het hoogst.