Vermijd te hoge snelheden en agressie!

„ALS de auto vandaag was uitgevonden, zou hij verboden worden”, verzekert Geoff Large, een van de directeuren van de afdeling verkeersveiligheid van de Britse RoSPA (Royal Society for the Prevention of Accidents, het Koninklijk Genootschap voor Ongelukkenpreventie). „U zou nooit toestemming krijgen om iets te verkopen dat jaarlijks alleen al in dit land ruim 300.000 mensen zou doden en verwonden.”

Autofabrikanten erkennen het potentiële gevaar van hun produkt. Zij investeren enorme bedragen en doen veel moeite om de in moderne auto’s ingebouwde veiligheidsvoorzieningen te verbeteren. Maar zoals de Londense Sunday Express Magazine opmerkte: „Veiligheidsbewuste rijders weten dat bescherming van de auto — en de inzittenden — niet goedkoop is.” Maar wat trekt in advertenties, die wellicht ook over veiligheidsvoorzieningen spreken, vooral de aandacht van de klanten? Vaak zijn het de prestaties van het voertuig, hoe het in een minimum van tijd zijn topsnelheid bereikt, het aantal pk’s, de slanke lijnen en de sportieve afwerking.

Volgens de gepensioneerde rechter Richard Spiegel schijnen Duitse automobilisten „een neurotische relatie te hebben met snelheid . . . nog altijd de meest voorkomende oorzaak van ongelukken”. Deze instelling wordt naar zijn mening uitgebuit door „autoreclames”. Is dit ook in uw land het geval?

Andere factoren, zoals de toenemende verkeersdichtheid en de teruglopende kwaliteit van het wegennet, maken het rijden in veel landen riskanter. Berichten uit Brazilië vestigen de aandacht op de gevaren van ongemarkeerde kruisingen. „In deze situaties”, zo bericht de Brazil Herald, „raken één of meer bestuurders plotseling in verwarring, aarzelen, met als mogelijk gevolg een ongeluk.”

Met het oog op zulke gevaren is het dringend noodzakelijk dat de bestuurders van moderne, snelle auto’s verantwoordelijkheidsgevoel bezitten, een goede rijopleiding hebben gehad en er het belang van inzien voorzichtig te zijn. De Zweedse publikatie Trygg i trafiken? (Veilig in het verkeer?) geeft dit oordeel: „Na het stemrecht is het rijbewijs het belangrijkste dat de maatschappij u kan toevertrouwen.”

Hoed u voor agressie!

Snelheid is dodelijk. Dronken bestuurders zijn dodelijk. ’Maar’, zo zegt u, ’ik houd mij aan de maximumsnelheid en ik drink geen alcohol als ik nog moet rijden. Ik besef dat autorijden een kwestie van leven en dood kan zijn. Wat kan ik nog meer doen?’

„De auto versterkt een menselijk vermogen, het vermogen tot voortbewegen, waardoor de mens in staat is veel sneller afstanden af te leggen dan hij op eigen kracht zou kunnen”, schrijft de psycholoog Zulnara Port Brasil, en voegt eraan toe: „Dat op zichzelf is niet verkeerd.” Waar ligt dan het probleem? Volgens Zulnara „ligt [het] in de manier waarop elke bestuurder met dat vermogen omgaat”.

Ongetwijfeld bent u het eens met het Franse dagblad Le Monde, dat opmerkte: „Een wijdverbreide, aangekweekte geesteshouding maakt dat wij . . . het stuurwiel in handen nemen als een symbool van macht . . . Als men de dwaasheid van anderen niet kan vermijden . . ., kan men in ieder geval zijn eigen rijgedrag in de hand houden.” — Wij cursiveren.

Het moderne verkeer is veeleisender en gevaarlijker door wat de Glasgow Herald „de toenemende agressie en onverdraagzaamheid achter het stuurwiel” noemt. Voeg hierbij de tot een ’kunst’ verheven gewoonte om een gevaarlijke situatie tot de uiterste veiligheidsgrens door te drijven alvorens te stoppen, en een onvriendelijk, vinnig rijgedrag, dat „steeds gangbaarder wordt en dan vaak tot lichamelijk geweld en botsingen leidt”, en ziedaar het recept voor verwoesting op de wegen! De Canadese hoofdinspecteur van politie Ken Cocke geeft als commentaar: „Men is eenvoudig alle regels vergeten — en iedereen heeft haast. Wij hebben het gevoel dat wij agressiever moeten zijn; iedereen dringt voor en niemand wacht op zijn beurt.”

Deze agressiviteit, kenmerkend voor de hedendaagse automobilist, lokt inderdaad moeilijkheden uit. „De ergste fout”, zo bericht de Rheinischer Merkur, „is het onvoldoende afstand bewaren tot de voorligger. . . . Weinig weggebruikers beseffen hoe anderen zich voelen. Bestuurders van snelle auto’s vinden bijvoorbeeld vaak dat motorrijders een bedreiging vormen. Zij voelen zich uitgedaagd, afgunstig, en afgunst kan gemakkelijk tot agressie verlokken.” Deze neiging is zo algemeen dat „één op de drie daarnaar gevraagden toegeeft zich wel eens geïrriteerd of zelfs beledigd gevoeld te hebben als hij werd ingehaald”.

Veilig rijden — de hoogste prioriteit!

Het toenemende geweld op de snelwegen in de Verenigde Staten lijkt deze agressie te weerspiegelen. Een artikel in The Wall Street Journal van 3 augustus 1987 verklaarde onder de kop „Bestuurders worden steeds gewelddadiger”: „In steden in het hele land constateert de politie een stijging in het aantal schietpartijen, vuistgevechten en andere ongeregeldheden op de wegen die in veel gevallen met kleine aanrijdingen zijn begonnen. In enkele gevallen zijn automobilisten gedood.” De New York Times van 6 augustus 1987 berichtte: „Sinds midden juni zijn door het geweld op de wegen in Zuid-Californië vier mensen omgekomen . . . en 15 mensen gewond geraakt.”

Er bestaat dus geen twijfel over: Veilig rijden is dringend noodzakelijk, voor ons eigen bestwil en voor dat van anderen. Na geklaagd te hebben over het jaarlijkse verlies aan mensenlevens op Britse wegen zegt de voormalige staatssecretaris van verkeer John Moore met klem: „Verkeersveiligheid . . . moet bij alle weggebruikers hoog op de prioriteitenlijst staan.”

Maar hoe kunt u in de praktijk veilig rijden? Waarop moet u letten? Welk advies geven veilige, ervaren rijders? Ons volgende artikel, „Kweek veilige rijgewoonten aan”, zal op deze vragen ingaan.