Jonge mensen vragen . . .

Moet ik meedoen met de nieuwste rage?

OVER een recente rage, die bekendstaat als break-dancing, merkten verscheidene jonge mensen op: „Ze doen het op school — in de gymzaal en in de gangen.” „Ik heb het ze op tafels en banken op school zien doen.” Nieuwe modes in kleding en kapsel, met inbegrip van punk, zijn ook populaire rages. Sportschoenen bij een colbertkostuum en videospelletjes hebben een tijdlang in het middelpunt van de belangstelling gestaan als populaire modeverschijnselen. Ja, wij leven in een tijd van rages. Maar waarom? Waar komen rages vandaan?

Een rage wordt gedefinieerd als een bezigheid of een hobby waaraan sommigen zich met overdreven geestdrift te buiten gaan maar die slechts kort van duur is. Beschouw bijvoorbeeld eens de korte loopbaan van het speelgoed dat bekendstond als de hoelahoep. Newsweek van 12 december 1983 merkte op: „Geen speelgoed heeft tot zo’n massale manie geïnspireerd als de hoelahoep. De twee dollar kostende plastic band rolde in 1958 het toneel op en 30 miljoen Amerikanen drukten het ding al snel aan hun hart en kregen het op hun heupen. Maar even snel hadden zij al weer genoeg van die anderhalve meter wijde hoepel en aan het eind van het jaar was de rage uitgewoed.”

Hoe komt het eigenlijk dat iets een rage wordt? In sommige gevallen steekt de een er de ander mee aan. Maar dikwijls worden rages gepropageerd door musici, toneelspelers, filmacteurs, atleten, fabrikanten, raciale groepen en anderen. Uitgekiende advertenties of tv-reclamespots worden speciaal ontworpen om de aandacht van jonge mensen te vangen. Maar waarom mikken adverteerders dikwijls op jongeren?

Waarom doen jongeren mee aan rages?

Het is alleen maar normaal door anderen aanvaard te willen worden en vooral jongeren hebben daar behoefte aan. Sommige adverteerders, die dit heel goed weten, buiten het uit als een middel om een rage ingang te doen vinden. Advertenties beelden dikwijls jonge mensen af als populair, succesvol en gelukkig omdat zij dit of dat produkt dragen, gebruiken of beluisteren. Zoals een door U.S.News & World Report geïnterviewde man het uitdrukte: „Rages, onverschillig waar ze zich voordoen, scheppen een bepaalde status. . . . Rages doen ook een beroep op het verlangen van mensen om deel te hebben aan iets nieuws.”

De achttienjarige Neil beaamt dit. „Iedereen wil geaccepteerd worden”, zegt hij om uit te leggen waarom zoveel jonge mensen aan rages meedoen. Gerald, eveneens achttien, merkt ook op dat jongeren soms merkkleding dragen om „bij hun vrienden in tel te zijn”. Hoe machtig die druk van leeftijdgenoten is, werd kernachtig samengevat door de dertienjarige Pam toen zij zei: „Omdat je ziet dat je vriendinnen ze dragen, wil je ze zelf ook hebben.”

Misschien ken je wel jonge mensen die niet zozeer aan een mode meedoen omdat die hen persoonlijk aanspreekt, maar omdat het „in” gevonden wordt. Heb jij ook wel eens zo gedacht? Toch heb je je misschien wel eens afgevraagd . . .

Zijn alle rages slecht?

Dat hoeft niet per se. Een activiteit bijvoorbeeld die de laatste jaren steeds populairder is geworden, is hardlopen. Sommigen die met mate aan deze nieuwe mode zijn gaan meedoen, zeggen dat hun gezondheid erop vooruit is gegaan.

Maar rages zijn niet altijd zo bevorderlijk voor de gezondheid. Neem nu break-dancing. Die activiteit is wel omschreven als „een energiek mengsel van acrobatiek en robotachtige bewegingen”, „een combinatie van aanvaardbare elementen als acrobatiek, pantomime en muziek”. Natuurlijk kan dansen rein, gezond en leuk zijn.

Maar er dient te worden opgemerkt dat sommige vormen van break-dancing naar verluidt gevaarlijk zijn. Er is gezegd dat ze aanleiding kunnen geven tot pijn in de onderrug en moeilijkheden met bukken, symptomen van wat de American Family Physician het break-dancerugsyndroom noemt. Vooral gevaarlijk is de kop-spin, de pirouette op het hoofd. Volgens Asiaweek heeft een jongere in Maleisië bij break-dancing zijn nek gebroken en is gestorven. Geen wonder dat in Djakarta (Indonesië) de regering de kop-spin heeft verboden, al zijn minder gevaarlijke vormen van break-dancing toegestaan. Is het verstandig je bezig te houden met een activiteit die je gezondheid of zelfs je leven in gevaar kan brengen? — Vergelijk 1 Kronieken 11:17-19.

Moet ik aan die rage meedoen?

Sommigen laten anderen voor hen beslissen wat „in” is en wat „uit”. Het komt erop neer dat zij niet veel meer dan slaven zijn. Zoals Romeinen 6:16 zegt: „Weet gij niet dat wanneer gij u als slaven aan iemand blijft aanbieden om hem te gehoorzamen, gij slaven van hem zijt omdat gij hem gehoorzaamt?” Het is interessant dat het tijdschrift McCall’s opmerkte: „Vrijwel alles is aan mode onderhevig geworden: voedsel, hobby’s, boeken, taalgebruik, meubilair, huisdieren, mensen en plaatsen.” Maar is het verstandig een ’slaaf’ van anderen te worden, hen te laten beslissen wat jij moet eten, lezen of kopen, of waar je heen moet gaan?

Een bijbelse spreuk zegt: „Iedereen die onervaren is, hecht geloof aan elk woord, maar de schrandere geeft acht op zijn schreden” (Spreuken 14:15). Knoop die wijze raad in je oren en pas op dat je je niet te veel door anderen laat aanpraten wat „in” is en wat „uit”. Laat je niet te haastig door anderen voorschrijven wat je in jouw levensstijl, eetgewoonten of garderobe moet opnemen.

Nog iets wat je in aanmerking zou moeten nemen voordat je een rage overneemt, is de levensstijl van degenen die deze rage propageren en eraan meedoen. Dikwijls leiden deze personen een immoreel leven dat zich weerspiegelt in de modes die zij in het leven roepen. Sommigen geven met de rage die zij ontketenen uiting aan protesten en opstandigheid. Een christen die moeite doet om zijn of haar leven in overeenstemming te brengen met bijbelse maatstaven zal erbij stil willen staan in hoeverre een bepaalde rage voldoet aan wat de bijbel in Filippenzen 4:8 zegt: „Al wat waar is, al wat van ernstig belang is, al wat rechtvaardig is, al wat eerbaar is, al wat liefelijk is, alles waarover gunstig wordt gesproken, welke deugd er ook is en al wat lof verdient, blijft deze dingen bedenken.” Als een rage niet met die opsomming te rijmen is, zou het dan wijs zijn eraan mee te doen?

Andere kwesties om te beschouwen zijn: (1) Hoe staan je ouders ertegenover? Denk voordat je tot de slotsom komt dat je ouders ouderwets of ’niet bij de tijd’ zijn, aan de bijbelse raad in Spreuken 23:22: „Luister naar uw vader, die uw geboorte veroorzaakt heeft, en veracht uw moeder niet, enkel omdat zij oud geworden is.”

(2) Hoe zal de kijk die anderen hebben op jou en wat je vertegenwoordigt, erdoor worden beïnvloed? Doet het er werkelijk iets toe wat anderen denken? De apostel Paulus achtte het noodzakelijk met enkele eerste-eeuwse christenen te redeneren over hun verantwoordelijkheid om rekening te houden met de zienswijze van medechristenen. Hij drong tot de kern van de zaak door met de woorden: „Indien daarom voedsel mijn broeder doet struikelen, zal ik nooit en te nimmer meer vlees eten, om mijn broeder niet te doen struikelen.” — 1 Korinthiërs 8:13.

(3) Welke invloed zal het fysiek en geestelijk op je hebben? Vraag je voordat je aan een bepaalde rage gaat meedoen af: Zou het van „gezond verstand” getuigen als ik eraan meedeed? (2 Timótheüs 1:7) Zou het een gevaar vormen voor mijn gezondheid, ja misschien voor mijn leven? Hoeveel beter is het dan niet je tijd te besteden aan het najagen van dingen die niet fysiek schadelijk zullen zijn of je geestelijke vooruitgang zullen ondermijnen.

Terwijl dus veel jongeren er als de kippen bij zijn om de laatste rages en modes te volgen, kun jij anders zijn. Je kunt leren je eigen verstand te gebruiken en verstandige beslissingen te nemen. „Het toneel van deze wereld is bezig te veranderen”, zegt de bijbel (1 Korinthiërs 7:31). Je hoeft je niet te laten meesleuren door de voortdurende stroom van veranderingen die velen ertoe brengt zich zorgelijk af te vragen wat zij moeten doen, zeggen of dragen. (Vergelijk Matthéüs 6:31, 32.) Laat je leven om het verwerven van Gods goedkeuring draaien. Door de hoedanigheden te ontwikkelen die God behagen, zul je ook echte vrienden kunnen verwerven — vrienden die je niet zozeer aanvaarden omdat je met de laatste rage meedoet maar om de persoon die je bent.

[Inzet op blz. 14]

Advertenties beelden dikwijls jonge mensen af als populair, succesvol en gelukkig omdat zij aan een bepaalde mode meedoen

[Illustraties op blz. 15]

Herinner je je de hoelahoep nog?

Wat vind je van break-dancing?