Een blik op de wereld
AIDS breidt zich uit
„In het hele land heerst bezorgdheid dat het verworven immuundeficiëntiesyndroom [AIDS] zich gemakkelijker verbreidt dan medische autoriteiten op dit moment geloven”, meldt U.S.News & World Report. „Het aantal gevallen verdubbelt zich elke twaalf maanden, en deskundigen zijn van mening dat er misschien al meer dan een miljoen mensen aan het AIDS-virus blootgesteld zijn geweest.” Hoewel de ziekte bij het merendeel van hen niet tot zijn fatale vorm is uitgegroeid, kunnen deze mensen de infectie aan anderen doorgeven. Ook blijkt uit nieuwe onderzoekingen dat een hernieuwde blootstelling aan het AIDS-virus of misschien zelfs andere virussen er de oorzaak van kan zijn dat de ziekte bij zulke personen in volle hevigheid uitbreekt. Velen die het AIDS-virus bij zich dragen, weten het niet eens, daar de symptomen nog wel vijf of zes jaar kunnen uitblijven. In de Verenigde Staten zijn reeds meer dan 7000 AIDS-slachtoffers gestorven. De ziekte wordt overgebracht door seksueel contact, bloedtransfusies en gemeenschappelijk gebruik van injectienaalden door druggebruikers. Kinderen kunnen ermee geboren worden wanneer hun moeder het virus bij zich draagt.
Het dodelijke karakter van AIDS heeft de eens wijdverbreide vrees voor genitale herpes naar de achtergrond gedrongen en heeft geleid tot uitspraken en maatregelen die zonder precedent zijn. De burgemeester van San Antonio (Texas, VS) heeft er bij AIDS-slachtoffers op aangedrongen „afstand te doen van hun individuele rechten”, terwijl de Stedelijke Gezondheidsdienst hen waarschuwde dat het deelnemen aan seksuele activiteiten of het geven van bloed zou kunnen leiden tot strafvervolging. Enkele kerken zijn opgehouden met hun gebruik om één enkele Avondmaalsbeker te laten rondgaan. Het Amerikaanse leger test nu alle rekruten op AIDS. Scholen die kinderen met de ziekte toelaten, zijn door bezorgde ouders geboycot. En na het nieuws dat de dood van de acteur Rock Hudson te wijten was aan AIDS, eist de Vereniging van Filmacteurs nu dat spelers van tevoren worden ingelicht over scènes waarin zij elkaar met open mond moeten kussen.
Voortbestaan van de condor bedreigd
De condor, een van de grootste inheemse vogels van Noord-Amerika, kan bogen op een vleugelspanwijdte van wel drie meter, en kan wel tien kilo wegen. De laatste tijd heeft men er echter nog maar zeven zien zweven boven hun Californische woongebied. Volgens het blad Science daalde hun aantal van ongeveer veertig in 1967 tot vijftien in 1984. Nog eens zes stierven tussen november 1984 en april 1985. Hoewel er ook in gevangenschap nog twintig vogels leven, betwijfelt men of ze als soort zullen blijven voortbestaan. Condors worden geslachtsrijp als ze zes of zeven jaar oud zijn, en brengen gewoonlijk elke twee jaar één ei voort. Deze langzame voortplantingssnelheid van de condor en het binnendringen van de mens in hun natuurlijke woongebied, met daarbij voedselvergiftiging door lood en andere gifstoffen, vormen een serieuze bedreiging voor hun voortbestaan.
Klein land, groot probleem
Het land Belize heeft een bevolking van minder dan 160.000, maar is volgens een bericht in The New York Times naar verluidt „het belangrijkste centrum voor de narcoticahandel in Midden-Amerika en de op drie na grootste leverancier van marihuana aan de Verenigde Staten, na Colombia, Mexico en Jamaica”. Men slaagt erin om jaarlijks ongeveer 85 procent van de oogst de Verenigde Staten binnen te smokkelen, ondanks arrestaties, pogingen de handel uit te roeien en campagnes om het algemene publiek voor te lichten over de gevaren van het handelen in marihuana. „Als wij toelaten dat dit voortgaat, zouden wij onze regering kunnen verliezen — en onze onafhankelijkheid,” zei premier Manuel Esquivel.
Zware hagelstorm
Een uitzonderlijke hagelstorm, zo hevig dat er in een bepaalde straat een dertig meter lange plak ijs van 1,5 meter dik bleef liggen, teisterde een Braziliaans stadje op de laatste dag van september 1985. Hagelstenen met een gewicht van ongeveer één kilo geselden de stad Itabirinha de Mantena, zo’n 500 kilometer ten noorden van Rio de Janeiro, en bedekten de straten met een ijslaag. Hoewel de storm slechts 15 minuten duurde, werden er meer dan 20 mensen gedood, raakten er 300 gewond en werden 4000 van de 10.000 stadsbewoners dakloos. Meer dan 900 huizen raakten hun daken kwijt, terwijl 50 volledig werden verwoest. Nog meer schade werd aangericht toen de rivieren, versperd door ijs, overstromingen veroorzaakten. Burgemeester Clovis D. de Castro beschreef de ramp als de ’ergste tragedie van de afgelopen jaren in de streek’.
Jubileum ontsierd
Het slot van de 40-jarige jubileumviering van de VN werd gekenmerkt door teleurstelling toen de lidstaten het niet eens konden worden over een Doelstellingsverklaring. De meer dan 200 bezoekende hoogwaardigheidsbekleders uitten meer dan een miljoen woorden tijdens de zes weken durende zitting van de Algemene Vergadering, zonder dat er enig conflict werd opgelost of overeenstemming werd bereikt over wat een „Verklaring ter gelegenheid van het 40-jarige jubileum” had moeten worden. Waarom? „Een aantal naties gebruikte de verklaring als een gelegenheid om te katten”, gaf de Amerikaanse afgevaardigde Harvey Feldman toe. „De vergaderingen werden ontsierd door spanningen tussen Oost en West en tussen Noord en Zuid, en vooral door de vraagstukken van het Midden-Oosten.” India’s premier, Rajiv Gandhi, vatte het samen door te zeggen: „Bepaalde landen zijn niet bereid samen te werken om tot een resultaat te komen dat voor iedereen aanvaardbaar is.”
De bezorgdheid van veel wereldleiders verwoordend, verklaarde de Afghaanse minister van Buitenlandse Zaken, Shah Mohammad Dost: „Het is betreurenswaardig dat wij de 40ste verjaardag vieren van de oprichting van deze organisatie terwijl . . . de wereld balanceert op de rand van de afgrond van een nucleaire catastrofe die niet alleen de hele beschaving, maar ook het voortbestaan van elk leven op aarde bedreigt. Niets zou verder kunnen afstaan van de dromen en idealen van de opstellers en de ondertekenaars van het Handvest van de Verenigde Naties.” Niettemin besloot de Algemene Vergadering haar zitting door 1986 uit te roepen tot het internationale „Jaar van de Vrede”.
Nieuwe remlichten
Remlichten op ooghoogte in de achterruit van de auto zijn naar men beweert veel duidelijker zichtbaar dan de lager geplaatste lichten. Indien ze te zamen worden gebruikt met de normale remlichten, zouden ze naar verluidt het aantal kop-staartbotsingen met wel 53 procent verminderen. Het nieuwe remlicht zal in Amerika verplicht worden gesteld in alle auto’s van 1986. Ze kunnen ook voor niet al te veel geld worden gekocht en in oudere auto’s worden geïnstalleerd. „De Nationale Dienst voor Verkeersveiligheid schat dat consumenten jaarlijks $394 miljoen zullen uitsparen op aanrijdingen van achter”, verklaart het blad Prevention.
Nieuw ontwerp nodig
„Er zouden andere autogordels moeten worden ontworpen, die voorkomen dat de bestuurder met zijn hoofd tegen het stuur slaat, en die letsel aan het borstbeen, de ingewanden en het onderste deel van de ruggegraat voorkomen”, aldus de Londense Times. In een door de regering gesubsidieerd onderzoek, verricht in vijftien ziekenhuizen, werd een analyse gemaakt van het letsel dat 14.000 mensen opliepen in het jaar voordat het verplicht gebruik van autogordels van kracht werd en in het jaar na de invoering van de wet. Over het geheel genomen was het aantal doden en letsels afgenomen. Maar hoewel het aantal verwondingen bij bestuurders met 20 procent, en bij voorpassagiers met 24 procent was gedaald, was de ernst van het letsel niet afgenomen. Er trad wel een verschuiving op in de plaats van het letsel. Letsel aan de borst, nek en ingewanden nam toe, terwijl nierletsel en het aantal gebroken ledematen verminderde. Schedelfracturen kwamen opvallend minder voor bij voorpassagiers maar namen toe bij bestuurders. Vandaar de vraag naar een nieuw ontwerp voor autogordels.
’Geen plek voor zieken’
Een verrassend groot aantal ziekenhuispatiënten loopt infecties op die in geen enkel verband staan met de kwalen waarvoor zij werden opgenomen. In een rapport dat werd gepubliceerd in een recente uitgave van Discover, wordt geschat dat bij twee miljoen Amerikanen infecties ontstaan tijdens hun verblijf in het ziekenhuis, wat een toename van de medische onkosten betekent van wel $2 miljard per jaar. Gemiddeld wordt het verblijf van de patiënt in het ziekenhuis door zulke aandoeningen met vier dagen verlengd, wat $800 extra kost. Elk jaar sterven zo’n 300.000 patiënten aan dergelijke infecties. In deze cijfers zitten nog niet de andere ’ongelukken’ zoals anesthesiefouten en vergissingen in de toediening van medicijnen waardoor jaarlijks miljoenen andere patiënten worden getroffen. Dr. Lowell Levin, professor in de gezondheidsleer aan de Yale Universiteit, zegt: „Het klinkt als een grap, maar een ziekenhuis is een plek waar je als zieke maar beter niet kunt zijn.”
Tienermoeders
Een compleet ongeremd geslachtelijk verkeer van kinderen met de daaruit voortvloeiende zwangerschappen vormt „op dit moment het dringendste probleem in onze samenleving” zegt Dr. Charl Roux, hoofd van de afdeling gezinsplanning en gynaecologie in het Tygerberg-ziekenhuis in Kaapstad (Zuid-Afrika). In 1984 kwam 20 procent van alle geregistreerde geboorten in dit ziekenhuis voor rekening van tienermoeders, waarvan er twee, op de leeftijd van 19 jaar, voor de negende keer zwanger waren. Dr. Roux zei dat volwassenen die in gebreke blijven hun kinderen voor te lichten en een goed voorbeeld geven, voor een groot deel verantwoordelijk zijn voor de daaruit voortvloeiende maatschappelijke problemen. „Het is de verantwoordelijkheid van ouders om een klimaat te scheppen waarin wordt voorkomen dat het kind al te bevreesd of beschroomd is om dit soort zaken met hen te bespreken”, zo zei hij.
Melk voor de botten
Het drinken van veel melk tijdens de kinderjaren schijnt de botmassa op doeltreffende wijze tot een optimaal niveau op te bouwen, bericht Asiaweek. Melk is rijk aan calcium, een natuurlijke bouwstof voor botten. Een onderzoek van 225 vrouwen in de leeftijd van 49 tot 66 jaar toonde aan dat degenen die in hun kinderjaren veel melk dronken, botten hadden met een grotere dichtheid. Zulke bevindingen zijn van belang voor vrouwen, daar zij de grootste kans lopen aan osteoporose te gaan lijden, waarbij, ten gevolge van een afname in de produktie van geslachtshormonen en het verouderingsproces, de botmassa afneemt en spontane botbreuken kunnen optreden.
’Epidemie van tienerzwangerschappen’
„Tienerzwangerschappen komen over de hele wereld zo veel voor,” verklaart psycholoog Michael A. Carrera, professor in de gezondheidsleer aan het Newyorkse Hunter College, „dat het alleszins gewettigd is er de aandacht op te vestigen door te zeggen dat het epidemische proporties heeft aangenomen, en dat zou ons tot actie moeten aansporen.” Met een aantal van ongeveer een miljoen ongewenste tienerzwangerschappen per jaar nemen de Verenigde Staten met een ruime marge de leiding, vóór alle andere ontwikkelde landen. Volgens Carrera blijken seksuele voorlichtingsprogramma’s voor tieners niet te werken omdat hun religieuze, sociale en culturele waarden daarbij niet in aanmerking worden genomen.