De boodschap van de paus — Vormt die het antwoord?
„NU IK afscheid neem van mijn landgenoten in Kraków, . . . spreek ik de wens uit dat het goede, onder de hoede van de Heilige Maagd van Jasna Gora, opnieuw machtiger moge blijken te zijn dan het kwaad op Poolse bodem.”
Met deze woorden besloot paus Johannes Paulus II zijn bezoek van 1983 aan Polen. De verslaggever van The New York Times gaf daarop het volgende commentaar: „De verwijzing naar de icoon van de Zwarte Madonna van Czestochowa, het meest vereerde symbool van religie en nationalisme in Polen, liep als een rode draad door de rondreis van de paus.” — Wij cursiveren.
„Hartstochtelijke verknochtheid aan de Maagd Maria”
De katholieke schrijver Peter Hebblethwaite merkt op: „Nog iets dat Wojtyla aan de lange Poolse traditie te danken heeft, is devotie voor Maria. . . . Zelfs in zijn allerkortste verklaringen maakt hij toespelingen op Maria.” Deze veelbetekenende opmerking is een sleutel tot een overheersend facet van de religieuze gezindheid van de huidige paus — zijn verknochtheid aan de Maagd Maria in haar vele verschillende verschijningsvormen binnen de katholieke wereld.
In zijn geautoriseerde biografie over de paus verklaart Lord Longford: „Zijn devotie voor de heilige Maagd Maria ligt onlosmakelijk in hem verankerd. . . . Men kan zich hem onmogelijk voorstellen zonder deze devotie. In dit opzicht hangt hij ongetwijfeld een vurige Poolse traditie aan. Zijn liefde voor de Maagd Maria gaat terug tot zijn allervroegste jaren.” Een belangrijk gegeven is dat zijn moeder stierf toen hij nog een kind was, en daarom zegt dezelfde schrijver: „Er is wel geopperd dat het vroegtijdige verlies van zijn moeder mede de oorzaak kan zijn geweest van Wojtyla’s hartstochtelijke verknochtheid aan de Maagd Maria in latere jaren.” (Wij cursiveren.) Peter Hebblethwaite geeft het volgende commentaar: „Maria vertegenwoordigt het vrouwelijke element in zijn leven.”
Sommige katholieken onaangenaam getroffen
Maar zoals Hebblethwaite toegeeft: „Sommige katholieken vinden zijn verering voor Maria buitensporig; sommige protestanten wijzen die van de hand als onschriftuurlijk, bijgelovig en in laatste instantie zelfs godslasterlijk.” Zelfs de Mexicaanse bisschop Sergio Mendez Arceo maakte aanmerkingen op de bovenmatige devotie van de paus voor Maria; de talloze verwijzingen naar de maagd van Guadalupe waren „wel wat te veel van het goede”. En dat des te meer wanneer wij bedenken dat antropologen deze Maagd, ’la Morenita’, vereenzelvigen met de ’lieve vrouwe van Tepeyac’, die wordt geïdentificeerd als de oude Aztekengodin Tonantzin. De katholieke priester Andrew Greeley geeft toe „dat Maria een van de machtigste religieuze symbolen in de geschiedenis van de westerse wereld is. . . . Het Mariasymbool koppelt het christendom rechtstreeks aan de oude religies met hun moedergodinnen”. — Wij cursiveren.
Hoe hebben sommige Italiaanse katholieken gereageerd op het Poolse katholicisme? De schrijver Peter Nichols beschrijft de reacties van een groep die een bezoek aan Polen bracht om de katholieke opleving aldaar met eigen ogen te zien. „De eerste schok — er waren er nog meer — was dat Jezus een ondergeschikte rol speelde. De Maagd Maria kwam op de eerste plaats en de Poolse paus op de tweede, met Jezus, zoals deze jonge mensen het uitdrukten, als het hinkende paard achteraan op de derde plaats.” In dit geval kreeg de Soevereine Heer Jehovah, de ’Allerhoogste op heel de aarde’, niet eens de vierde plaats als hekkesluiter toebedeeld! — Psalm 83:19 (18), de katholieke Petrus-Canisiusvertaling.
Op wie legde Petrus de nadruk?
Al het voorgaande geeft ons enig inzicht in de religieuze Poolse achtergrond van de huidige paus en in de grondslag van zijn boodschap voor de mensheid. Hij hamert op de rol van de „Moeder Gods” als middelares tussen God en mens. Maar leert hij de juiste boodschap voor de tijd waarin wij leven? Moet hij wel de nadruk leggen op de moeder van Christus? Of zou hij moeten verkondigen wat de apostel Petrus en de vroege christenen als de enige hoop voor de mensheid predikten, namelijk Gods koninkrijk in handen van Christus?
Aangezien de paus er aanspraak op maakt de wettige opvolger van Petrus te zijn, is het interessant ons af te vragen wat Petrus over Maria zei. De waarheid is dat hij Maria in zijn twee brieven zelfs geen enkele keer noemt! En zij wordt in slechts vijf van de 27 boeken van de Griekse Geschriften genoemd. Hoewel er in de Evangeliën gunstig en met respect over haar wordt gesproken vanwege haar nederige rol als moeder van de Messías, kent niet één van de schrijvers haar ook maar enige verering toe.
Daarentegen legt Petrus duidelijk de nadruk op de rol van God. In zijn eerste brief verklaart hij: „Gezegend zij de God en Vader van onze Heer Jezus Christus, want overeenkomstig zijn grote barmhartigheid heeft hij ons door de opstanding van Jezus Christus uit de doden een nieuwe geboorte gegeven tot een levende hoop.” En met betrekking tot Jezus zei hij tot geloofsgenoten: „Vestigt uw hoop op de onverdiende goedheid die u ten deel zal vallen bij de openbaring van Jezus Christus.” „De openbaring van Jezus Christus”, en niet van Maria, zal het einde betekenen van dit corrupte samenstel van dingen. Door middel van de reinigende „oorlog van de grote dag van God de Almachtige” zal alle goddeloosheid van de aarde worden verwijderd. Gerechtigheid en rechtvaardigheid zullen worden hersteld door Christus’ Koninkrijksheerschappij vanuit de hemel. — 1 Petrus 1:3, 13; Openbaring 16:14, 16; 19:11.
Over dat Koninkrijk schreef Petrus: „In feite zal u aldus rijkelijk de ingang worden verschaft in het eeuwige koninkrijk van onze Heer en Redder Jezus Christus.” Deze zelfde hemelse Koninkrijksregering zal de aarde verlossen van alle elementen die Jehovah’s naam belasteren en deze aarde vervuilen. — 2 Petrus 1:11; Daniël 2:44.
De juiste boodschap en de juiste middelaar
De ware boodschap voor de natiën in deze tijd houdt dus niet in dat zij zich met politiek of nationalisme moeten inlaten; ook is het geen zaak van het vereren van een door mensen in het leven geroepen traditie omtrent Maria, „het vrouwelijke aspect van God”, zoals de priester Greeley haar noemt. De uiterst belangrijke boodschap voor onze kritieke tijd ligt besloten in het gebod dat Jezus gaf: „En dit goede nieuws van het koninkrijk zal op de gehele bewoonde aarde worden gepredikt tot een getuigenis voor alle natiën, en dan zal het einde komen.” — Matthéüs 24:14.
Jezus maande zijn volgelingen om de komst van dat Koninkrijk te bidden, toen hij de raad gaf: „Gij dan moet aldus bidden: ’Onze Vader in de hemelen, uw naam worde geheiligd. Uw koninkrijk kome. Uw wil geschiede, gelijk in de hemel, alzo ook op aarde.’” Zei Jezus dat zijn volgelingen via zijn moeder Maria om Gods koninkrijk moesten vragen? Zijn eigen antwoord luidt: „En wat gij ook vraagt in mijn naam, dat zal ik doen, opdat de Vader in verband met de Zoon [niet de moeder] verheerlijkt moge worden. Indien gij iets vraagt in mijn naam, ik zal het doen.” Het is duidelijk dat Christus de enige Middelaar is tussen God en de mens, precies zoals door de apostel Paulus werd bevestigd: „Want er is één God en één middelaar tussen God en de mensen, een mens, Christus Jezus.” — Matthéüs 6:9, 10; Johannes 14:13, 14; 1 Timótheüs 2:5.
Dus als wij een deugdelijke hoop verlangen voor de toekomst van de mensheid en de aarde, tot wie moeten wij ons dan wenden? Tot de „Koningin van Polen”, zoals de paus zo dikwijls heeft gesuggereerd? Wat zei Jezus? „Dit betekent eeuwig leven, dat zij voortdurend kennis in zich opnemen van u, de enige ware God, en van hem die gij hebt uitgezonden, Jezus Christus.” Ja, eeuwig leven komt door bemiddeling van Jehovah God en Christus Jezus tot stand, omdat het Koninkrijk ook door bemiddeling van hen tot stand komt. En kennis van hen verkrijgt men door Gods Woord, de bijbel, te bestuderen, „de heilige geschriften . . ., die u wijs kunnen maken tot redding door middel van het geloof in verband met Christus Jezus”. — Johannes 17:3; 2 Timótheüs 3:15.
Wij raden alle oprechte personen, katholieken en anderen, dringend aan zich die kennis eigen te maken. Ook u kunt op de hoogte zijn van Gods koninkrijk en uitzien naar de snel naderbij komende tijd waarin hij „elke traan uit hun ogen [zal] wegwissen, en de dood zal niet meer zijn, noch rouw, noch geschreeuw, noch pijn zal er meer zijn”. Jehovah’s Getuigen in uw omgeving zullen u graag helpen de bijbel te begrijpen door middel van een gratis bijbelstudie bij u thuis, zonder enige verplichting. — Openbaring 21:4.
[Inzet op blz. 12]
Als wij een deugdelijke hoop voor de toekomst verlangen, tot wie moeten wij ons dan wenden — tot Maria of tot God?
[Illustratie op blz. 11]
De paus is ’hartstochtelijk verknocht aan de Maagd Maria’