Een blik op de wereld
De prijs van oorlog
● De vernietiging van levens en eigendommen daargelaten, hebben de oorlogen in Libanon en op de Falkland Eilanden ook de economische problemen van de betrokken landen verergerd. Israëls defensie-uitgaven bedragen nu 18 procent van het bruto nationaal produkt, driemaal het percentage dat de VS aan defensie besteden. Om deze uitgaven te betalen heeft de regering de voedsel- en brandstofprijzen met 12 tot 19 procent verhoogd, en de omzetbelasting met 12 tot 15 procent. Men verwacht dat al deze maatregelen Israëls inflatiecijfer zullen opdrijven tot 150 procent per jaar. Op soortgelijke wijze door de recente oorlog beïnvloed, kan het Argentijnse inflatiecijfer zelfs wel de 200 procent bereiken. Het land heeft bovendien een buitenlandse schuld van $34 miljard te voldoen. Zelfs Groot-Brittannië behoort tot de verliezers wanneer het om de financiële consequenties gaat. Het gebruik van het luxe passagiersschip Queen Elizabeth voor het vervoer van troepen heeft de regering iedere dag $225.000 gekost, en de rekening voor het gestationeerd houden van 3000 manschappen op de Falkland Eilanden zou op ongeveer $37 miljoen per maand neerkomen. Een belastingverhoging in Groot-Brittannië lijkt dus onvermijdelijk.
Voedingsrichtlijnen tegen kanker
● De Amerikaanse Nationale Academie van Wetenschappen heeft onlangs een 500 bladzijden tellend rapport uitgebracht dat getiteld is „Voedsel, Voeding en Kanker”. Hierin wordt een aantal experimentele richtlijnen ten aanzien van voeding gegeven die „waarschijnlijk het gevaar om kanker te krijgen zullen verkleinen”. Het rapport raadt aan minder vetten tot zich te nemen — zowel verzadigde (in vlees en volle-melkprodukten), als onverzadigde (in plantaardige oliën) — en ook te miniseren met gerookte, in zuur ingemaakte en gezouten voedingsmiddelen, zoals gerookte worstjes, bacon en gerookte vis. Ook wordt aanbevolen meer vruchten en groenten te eten die rijk zijn aan vitamine C (citrusvruchten, tomaten en broccoli) en bèta-caroteen, dat wordt aangetroffen in pompoenen, wortelen en andere gele en groene groenten. Ten aanzien van alcohol wordt een matig gebruik aangeraden. Het rapport, dat een hele verandering betekent ten opzichte van het vroegere standpunt van de Academie ten aanzien van voeding en kanker, is het resultaat van twee jaar studie waarbij zo’n 10.000 onderzoeken op het gebied van voeding in beschouwing werden genomen.
Problemen met priesters
● „Het tekort aan priesters in de Rooms-Katholieke Kerk, een probleem dat zich reeds een tiental jaren overal ter wereld steeds sterker doet voelen, zal in de Verenigde Staten spoedig zulke afmetingen aannemen dat van een crisis gesproken moet worden”, aldus The New York Times. Volgens het jongste Officiële Katholieke Directorium is het aantal inschrijvingen in katholieke seminaries de laatste tien jaar met 50 procent gedaald, van 22.963 in 1972 tot 11.500 nu. En het Nationaal Centrum voor Opinieonderzoek van de Universiteit van Chicago (VS) voorspelt dat het aantal priesters in twintig jaar zal dalen van de huidige 58.085 tot minder dan 25.000. Volgens de onderzoekers in Chicago is het verplichte celibaat een van de belangrijkste oorzaken van de daling, en een andere belangrijke factor is het feit dat moderne katholieke ouders er niets voor voelen hun zoon priester te laten worden.
Bijgeloof onder het marxisme
● Na bijna dertig jaar van marxistische indoctrinatie is het volksbijgeloof in China nog steeds springlevend. Een verslagje uit Peking, dat in het Canadese blad Globe and Mail verscheen, verhaalt hoe een voorbeeldig echtpaar, beiden partijleden, besloot dat hun overleden zoon een huwelijkspartner nodig had. Zij vonden een geschikte dode partner en regelden alles voor het huwelijk. „De twee lichamen werden opgegraven,” aldus het bericht, „de rituele huwelijksceremoniën werden verricht en de bruid en bruidegom werden vervolgens zij aan zij opnieuw begraven.” In de ouderlijke woningen pronkte men vol trots met de huwelijksfoto’s. Het in de echt verbinden van overledenen en nog andere rituelen zijn overblijfselen van de Chinese volksreligie — een mengelmoes van boeddhisme, tauïsme en confuciaanse voorouderverering. Het feit dat de pers voortdurend tegen zulke praktijken ageert, getuigt hoe populair ze nog zijn.
Meer bloederigheden en griezeltoestanden
● Omdat bloederige griezelfilms kassuccessen blijken, levert Hollywood steeds meer van dat soort produkten af. Volgens filmcriticus Larry Cohen werden in het midden van de jaren zeventig jaarlijks zo’n vijftig van dergelijke films geproduceerd, maar „nu is het mogelijk iedere week twee nieuwe griezelfilms uit te brengen”. Ook de uitgevers van boeken slaan munt uit ijzingwekkende verhalen. „Het is een van de genres die het nu bijzonder goed doen”, zegt de hoofdredacteur van Pocket Books. Maar waarom zijn zulke films en boeken zo in trek? Psychoanalist Morton Kissen gelooft dat hun populariteit een weerspiegeling is van de tijd waarin wij leven. Er bestaat een sterke neiging de werkelijkheid te ontvluchten. „Wij leven in een zeer escapistische tijd”, zegt Kissen. „Mensen willen zich niet bezighouden met de reële, ernstige problemen van deze tijd.” Anderen denken er misschien net zo over als de psychologe Joyce Brothers: „Wanneer je eigen leven erg complex en beangstigend wordt, . . . is een vlucht in een vreeswekkend verhaal gemakkelijker . . . Dan kun je daarna terugkeren tot je eigen vreesaanjagende of bedreigende situatie die je dan beter aankunt.”
Het hemelruim in het oog houden
● De NORAD — het gemeenschappelijk luchtverdedigingsstelsel van de Verenigde Staten en Canada — met zijn krachtige radarinstallaties, telescopen en camera’s, houdt niet alleen de ruwweg 1200 satellieten in het oog, die door verschillende landen in de ruimte zijn gebracht, maar ook de bijna driemaal zo grote hoeveelheid om de aarde cirkelende stukken ’ruimteafval’ — uitgebrande rakettrappen, oude satellieten, stukken metaal, keramische tegels en allerlei moeren en bouten. Al deze objecten worden door de NORAD nauwkeurig in de gaten gehouden en gecatalogiseerd. Waarom? Omdat een niet-geïdentificeerd voorwerp in de ruimte gemakkelijk kan worden aangezien voor een vijandelijke raket en zo een op een wereldcatastrofe uitlopende vergeldingsaanval kan ontketenen. De krachtige camera’s van de NORAD kunnen een voorwerp ter grootte van een basketbal nog waarnemen op een afstand van 32.000 kilometer en onlangs werd in de ruimte een handschoen gesignaleerd.
Advies van honderdjarigen
● Een researchgroep in Californië, het Comité voor een Lang Leven genoemd, heeft een onderzoek uitgevoerd waarbij 1000 Amerikanen van 100 jaar of ouder betrokken waren, en dat ten doel had het geheim van hun lange levensduur te ontdekken. Een van de belangrijkste adviezen die de honderdjarigen gaven was „alles met mate te doen”, aldus de Seattle Times. Matigheid in eten en drinken, vroeg opstaan en vroeg naar bed gaan, hard werken, spanningen vermijden, en een geestelijk leven leiden, werden genoemd als belangrijke factoren die hebben bijgedragen tot hun succes. Hoewel lichaamsbeweging, voeding, erfelijkheid en talloze andere factoren door specialisten altijd als erg belangrijk zijn bezien, schijnt de ervaring van deze honderdjarigen te bevestigen dat de sleutel tot een lang leven gelegen is in „meer mentale zelfbeheersing” en „een positievere, meer ontspannen levenshouding”, aldus het rapport.
Transfusies en malaria
● Naarmate men dank zij ’verbeterde’ ziekenhuisfaciliteiten ook steeds vaker bloedtransfusies gaat geven, is malaria als gevolg van transfusies met besmet bloed „in tropische gebieden een probleem van toenemende ernst” geworden, aldus de publikatie The Reef van de Zuidafrikaanse Kamer van Mijnbouw. Het verslag wijst erop dat „donors die in tropische malariagebieden wonen of daarvandaan komen, waarschijnlijk zonder uitzondering geïnfecteerd zijn met parasieten die via een bloedtransfusie overgebracht kunnen worden op de ontvanger, die dan een ernstige, en indien niet direct behandeld een dodelijke, aanval van malaria kan krijgen”. Sommige soorten malariaverwekkers kunnen wel veertig jaar in latente vorm in de bloedstroom aanwezig blijven, en zijn moeilijk te ontdekken. De praktijk is gewoonlijk dat men de patiënt hoe dan ook het geïnfecteerde bloed geeft en zich later pas om de malaria bekommert.
Zakenwereld wendt zich tot vosgod
● Als een middel in de strijd tegen economische recessie haasten Japanse ondernemingen zich om in hun kantoor een altaar te bouwen voor hun vosgod, aldus de Mainitji Sjimboen. Volgens het Sjintô-geloof is de vos de beschermgod van de zakenwereld. Bij de Inari (vosgod) Schrijn in Foesjimi, Kioto, heeft men het maar wat druk met zo’n twintig aanvragen per dag voor een beetje geest van de vosgod. Op z’n minst voor de schrijn in Kioto lopen de zaken niet terug.
’Surfersdomein’
● „Er zijn te veel mensen op de golven”, zei een inwoner van Malibu (Californië, VS) die zelf surft. Volgens het Department of Beaches van Los Angeles County, een instantie die belast is met het toezicht op en de zorg voor de stranden aldaar, zijn er 100.000 surfers in Californië, en vanwege hun toenemende aantallen breken er in de favoriete surfplaatsen van de staat, waaronder Malibu, steeds meer twisten uit over vermeende aanspraken op golven. „Er vinden af en toe gevechten in de oceaan plaats omdat iemand de golf van een ander probeert te nemen”, zegt een plaatselijke brigadier van politie. Maar er vinden ook gevechten buiten het water plaats, gewoonlijk op de afgelegen plekken waarnaar de voorkeur van de surfende elite uitgaat. „Je hebt hier de echte surfmaniakken, de aan hun blonde, uitgebleekte haren herkenbare fanaten”, zei een surfer op Zuma Beach. „Ze hebben alleen maar belangstelling voor drugs en surfen en meisjes en wegblijven van school.” Toen voegde hij er ernstig aan toe: „Een surfer heeft eigenlijk geen doel in het leven — tenminste niet de fanatiekelingen onder hen.”
Moderne Griekse spelen
● De Griekse voorliefde voor atletiek is heden ten dage nog heel sterk aanwezig. Het enthousiasme bleek uit de uitgebreide voorbereidingen die voor de dertiende Europese atletiekkampioenschappen werden getroffen. Deze kampioenschappen die van 6 tot 12 september 1982 in Athene plaatsvonden, werden in het Atheense Press Bulletin „het grote sportfeest van de nieuwe Europese generatie” genoemd. Ter gelegenheid van deze kampioenschappen werd in Kalogreza (Athene) een sportcomplex van één miljoen vierkante meter gebouwd dat vier miljard drachmen (zo’n ƒ 165 miljoen) heeft gekost. Het belangrijkste bouwwerk is een stadion met 80.000 plaatsen, ter ere van de spelen uit de oudheid passend het Olympische Stadion genoemd. Er bestonden hooggestemde verwachtingen ten aanzien van de sportieve ontmoeting, waarvan, aldus de secretaris-generaal voor atletiekzaken Kimon Koulouris, „wij een betere toekomst verwachten, niet alleen voor ons eigen continent, maar voor de hele wereld”.
De brokkenmakers in het verkeer
● Wie zijn de automobilisten die gemakkelijk een ongeluk krijgen? In tegenstelling tot wat de meeste mensen denken, is „aangetoond dat het merendeel van de auto-ongelukken te maken heeft met het even niet opletten van normale automobilisten in plaats van de fouten van een gering aantal stelselmatige brokkenmakers”, zo zegt Theodore Forbes, een deskundige op het gebied van de verkeersveiligheid op snelwegen. Een onderzoek door de universiteit van Indiana onthult dat de belangrijkste oorzaak van ongelukken niet is gelegen in te snel rijden, te dicht op de voorganger rijden of drinken, maar onvoorzichtigheid bij het invoegen, van baan veranderen of passeren. Hoewel andere onderzoeken laten zien dat 90 procent van degenen die bij ongelukken betrokken zijn, de eigen rijbekwaamheid als ’boven het gemiddelde’ beschouwt, zeggen deskundigen op grond van analyses dat 90 procent van alle verkeersongelukken veroorzaakt wordt door „een stomme streek van de vent achter het stuur”.