Toenemende misdaad en gewelddadigheid
STEL uzelf eens in de plaats van een zekere persoon in Italië. Hij was van zijn werk op weg naar huis. Achteloos liet hij de sleutels in zijn auto zitten terwijl hij even uitstapte om iets op te halen in een winkel bij hem in de buurt. Hij bleef maar een paar minuten weg, maar toen hij terugkwam — u raadt het al: weg auto!
Hoe aangenaam verrast was hij, toen hij na een rusteloze nacht zijn auto de volgende ochtend op de gebruikelijke plaats voor zijn flat geparkeerd vond. Onder de ruitewisser zat een briefje waarop stond: „Het spijt mij dat ik u ongemak heb bezorgd. Het was een noodgeval. Aanvaard mijn dank en gaat u vanavond op mijn kosten maar eens plezierig uit.” Er zaten twee kaartjes voor de theatervoorstelling van die avond aan vastgehecht — de beste plaatsen in de schouwburg. Zijn vertrouwen in de mensheid was hersteld.
Aan het eind van een heerlijke avond in de schouwburg kwam hij met zijn vrouw thuis, moest even zoeken naar zijn huissleutel, deed de deur open en kwam binnen in — een lege flat! Er stond niets meer in! Zijn hernieuwde vertrouwen in de mensheid was van korte duur geweest.
Hoewel uniek, is dit ware verhaal toch slechts een van de vele die kunnen aantonen met hoeveel onbeschaamdheid misdaden vaak worden begaan. Natuurlijk was deze misdaad nog betrekkelijk goedaardig in vergelijking met andere misdaden die worden gepleegd en die gepaard gaan met zoveel wreedheid en sadisme dat u er wellicht in volslagen ongeloof het hoofd over schudt. Geen wonder dat velen hun vertrouwen in de mensheid verloren hebben en in angst leven.
Wij allen zijn slachtoffers van de misdaad. De georganiseerde misdaad besteelt iedereen. De autoriteiten in Chicago schatten dat ten gevolge van rechtstreekse afpersing door de maffia of ten gevolge van verhoogde diefstalverzekeringen en de extra veiligheidsdiensten die nodig zijn om haar praktijken te bestrijden, de gemiddelde burger van de Verenigde Staten twee cent extra betaalt op elke dollar die hij uitgeeft.
Oneerlijkheid van werknemers en winkeldiefstal dwingen het bedrijfsleven de prijzen te verhogen om verliezen te dekken. U betaalt voor de oneerlijkheid van anderen. De oneerlijkheid van werknemers in de Duitse Bondsrepubliek kost de belastingbetalers bijvoorbeeld jaarlijks een bedrag van een miljard mark. Werkelijk, misdaad is duur, zo al niet voor de misdadiger, dan toch in elk geval voor het slachtoffer, want het slachtoffer moet altijd betalen.
Verontrustende nieuwe ontwikkelingen
Misdaad bestaat al heel lang. Maar sinds kort heeft dit kwaad enkele nieuwe dimensies gekregen. Een gestadig in omvang toenemende golf van misdaad en geweld, die zich niet beperkt tot een bepaald land of gebied, heeft zowel leken als officiële instanties voor het handhaven van de wet ertoe gebracht met grotere ernst een onderzoek in te stellen naar de misdaad en de mogelijkheden om deze met succes te bestrijden.
Er worden steeds meer „zinloze misdaden” bedreven, misdaden zonder werkelijk motief. Soms gaat het om het domweg bekladden van publieke eigendommen of worden er in openbare telefooncellen bladen uit de gidsen gescheurd.
Doch al te dikwijls nemen de misdaden een ernstiger vorm aan en worden ze gekenmerkt door volkomen ongemotiveerde wreedheid. Zo hebben bijvoorbeeld twee zeventienjarige jongens aan de rand van een grote stad in Duitsland onlangs een man van 33 aangevallen en hem om beurten met messen gestoken; de politie meldde later dat hem meer dan 80 steekwonden waren toegebracht. Op de vraag „Waarom?” antwoordden de twee jongemannen: „We hadden gewoon zin om iemand om zeep te helpen.” In een ander geval viel een groep iets oudere jongens een notaris in Cherbourg in Frankrijk aan en sloegen zij hem zo genadeloos dat hij het bewustzijn verloor en drie dagen later stierf. Hun motief? „Gewoon voor de lol.”
Nog een verontrustende nieuwe ontwikkeling is het groeiende aantal vrouwelijke misdadigers. Zo is een uniek aspect van het terrorisme in Duitsland dat vrouwen een hoog percentage van de bekende leden uitmaken. In februari 1979 stonden er 16 vermoedelijke terroristen op de politielijst van meest gezochte personen en 12 hiervan waren vrouwen.
Maar wat rechters en wetgevers misschien nog de allergrootste zorg baart is de scherpe stijging in door jonge mensen bedreven misdaden. Het tijdschrift Time merkte in een artikel over de toestand in de Verenigde Staten op: „Men beweert sinds jaar en dag dat kinderen ongestraft kunnen moorden. Heden ten dage is dat maar al te letterlijk waar. Overal in de VS is zich een misdaadpatroon gaan aftekenen dat zowel verbijstering als afgrijzen wekt. Het schijnt dat veel jongelui net zo makkelijk roven, verkrachten, verminken en moorden als dat zij een bioscoopje pakken of meedoen aan een partijtje straatvoetbal.”
Deze nieuwe ontwikkeling onder jonge mensen houdt weinig goeds voor de toekomst in. Het Hamburger Abendblatt merkt in een commentaar over de toestand in Duitsland op: „Volgens de jongste misdaadstatistieken is het aantal gearresteerde verdachten in de leeftijdsgroep van 14 tot 18 jaar sinds 1975 met 25,1% toegenomen. In de categorie kinderen onder de 14 jaar bedraagt de toename 30,8% . . . het eind van deze ontwikkeling is nog niet in zicht. Wij moeten rekening houden met een verdere stijging van het aantal misdadige tieners en kinderen.”
Het staat als een paal boven water. Misdaad is een probleem, en wij doen er goed aan dit probleem ernstig te nemen. Voor de Franse regering was het ernstig genoeg om de aanstelling te rechtvaardigen van een 11 man sterke commissie die de kwestie moest onderzoeken. Zestien maanden lang hebben deze mannen beraadslaagd voordat zij een 700 bladzijden tellend rapport uitbrachten met 103 aanbevelingen om tot verlichting van het probleem te komen.
De organisatie van de Verenigde Naties heeft het probleem voldoende ernstig geacht om een 15 man tellende Commissie ter Voorkoming en Beheersing van Misdaad in het leven te roepen, die om de vijf jaar een wereldcongres organiseert ten einde methoden te overwegen om de misdaad wereldwijd met succes te kunnen aanpakken. Het algemene thema voor de bijeenkomst van 1975 was: „Voorkoming en beheersing van misdaad — de uitdaging van de laatste vijfentwintig jaar van deze eeuw.” Een zesde congres zal in 1980 in Sydney (Australië) worden gehouden.
Wat betekent de hedendaagse gestadige toename van misdaad en geweld? Zal deze groei zich voortzetten tot er geen hoop op herstel meer is? Of is het beeld overtrokken? Is het nu echt allemaal wel zo erg? Hoe denkt u daarover?