Hoe staat het met CB-radio?

HAAR man had een hartaanval gekregen, en nadat zij de auto langs de kant van de snelweg tot stilstand had gebracht, hield zij een passerende automobilist aan. Dit bleek toevallig een gediplomeerd verpleegster te zijn. Direct de ernst van de situatie beseffend, herinnerde deze zich dat haar echtgenoot pas een CB-radio (zender-ontvanger die is afgestemd op de ’Citizens Band’) in hun auto had geïnstalleerd. „Ik weet niet hoe ik dit ding moet gebruiken”, riep zij in de microfoon, „maar ik heb hier een man die heel ernstig ziek is.” Kort daarna verscheen er een ziekenwagen die de man met spoed naar het ziekenhuis vervoerde.

Een dergelijke hulp in noodgevallen begint op de Amerikaanse snelwegen gewoon te worden sinds enige tijd terug mensen in het hele land in de ban raakten van CB-radio.a Hoewel er in de VS van regeringswege al zo’n 20 jaar voorzieningen voor een ’Citizens Band’ bestaan, „duurde het 16 jaar, van 1958 tot 1974, voordat wij het eerste miljoen vergunninghouders hadden”, zei een functionaris van de Federal Communications Commission (FCC). „Toen duurde het acht maanden om het tweede miljoen te krijgen, en drie maanden voor het derde.” Sedertdien is het aantal weer verveelvoudigd.

Omdat veel zendamateurs meer dan één toestel hebben en vele anderen illegaal zonder vergunning zenden, schatten sommige autoriteiten dat er in 1977 reeds meer dan 20 miljoen CB-radio’s in gebruik waren. Bijna één op elke tien personenauto’s en meer dan de helft van alle vrachtwagens voor lange-afstandritten zouden er al mee zijn uitgerust, en de FCC, waaronder de regeling van de ’Citizens Band’ valt, voorspelt dat er nog wel eens zo’n 60 miljoen vergunninghouders zullen komen. Eén promotor van de over het algemeen goedkope en gemakkelijk te installeren toestellen ziet het al helemaal voor zich: „Het zal met CB-radio’s net zo gaan als met wekkers — ieder huis zal er één hebben.”

Sommigen noemen het verschijnsel van de ’Citizens Band’ „de meest explosieve ontwikkeling op communicatiegebied sinds de uitvinding van de telefoon”. Anderen voorspellen dat de maatschappelijke uitwerking op Amerikanen even diepgaand kan zijn als die van televisie. Waarom die plotselinge golf van belangstelling voor de CB-radio?

CB-radio krijgt een twijfelachtige stimulans

De CB-radio kwam onmiddellijk na de oliecrisis in het nieuws. De brandstofprijzen in de VS verdubbelden bijna en de regering bracht de maximumsnelheid in het land terug tot 55 mijl (89 kilometer) per uur, waarmee zij de Amerikaanse vrachtwagenchauffeurs op een gevoelige wijze trof. Boos over de plotselinge vermindering van hun inkomen door het oplopen van de prijzen en de langer geworden rijtijden, kwamen zij in verweer. Door middel van wegblokkades gingen zij het verkeer in de war sturen en deze acties coördineerden zij met behulp van hun CB-radio’s. De landelijke nieuwsbladen en televisie haalden de hele geschiedenis in de publiciteit door bekendheid te geven aan het lot van de in het nauw gebrachte vrachtwagenchauffeurs die door hun CB-radio’s en hun geheel eigen „CB-taaltje” met elkaar een eenheid vormden.

Bovendien werd het een bijna „Robin Hood”-achtig avontuur om de „Smokey Bears” (verkeerspolitie) te slim af te zijn. CB-radio’s seinden de posities van politiepatrouilles en posten voor het wegen van vrachtwagens door. Snelheids- en gewichtsbeperkingen werden met een roekeloze onverschilligheid overtreden. Natuurlijk gingen degenen die inlichtingen uitzonden die op wetsovertreding gericht waren, zich niet identificeren. De door de FCC vereiste oproepletters werden vervangen door komische namen, zoals Rubber Eendje, Grote Pappa, Spookdame en andere waarmee de bestuurders hun ego streelden.

Er bestond ook een speciaal „CB-taaltje” van woorden, getallen en uitdrukkingen die voornamelijk bekend waren onder degenen die tot de CB-„club” gingen behoren. Zo werd een klein autootje bijvoorbeeld een „rolschaats”, een vierbaans snelweg een „superplak” en een praatgraag persoon een „ratel”.

Dit alles sprak de verbeelding van het publiek aan, en velen wilden in de „pret” delen. „Met een dergelijk taaltje van een geheime broederschap om het spel met humor en spanning te kruiden”, schrijft een gebruiker van de ’Citizens Band’ in de New York Times Magazine „maakt de nieuwe generatie CB-gebruikers er een sport van om arrestatie wegens te snel rijden te vermijden. . . . Heel wat zendamateurs negeren ook de regels van de Federal Communications Commission. Een groot deel van het gebruik van de ’Citizens Band’ heeft dus een onwettig karakter.”

Hoe enthousiast velen dan ook mogen zijn over alle goede mogelijkheden van de CB-radio, het is toch wel duidelijk dat de achtergrond en het gebruik ervan niet vrij zijn van dubieuze aspecten. Een nadere beschouwing van het gebruik en misbruik van CB zal ons helpen een evenwichtige kijk op het onderwerp te verkrijgen. Eerst enkele voordelen . . .

Hulp op snelwegen

Stelt u zich eens voor dat u ergens op een verlaten stuk weg in het zuidwesten van de Verenigde Staten staat — met een platte band of een lege tank als gezelschap. Enige tijd terug plaatste een verslaggever van The Wall Street Journal zich opzettelijk in deze omstandigheden, en riep hij via zijn CB-radio om hulp om te zien wat er zou gebeuren. In beide gevallen stopte er binnen vijf minuten iemand die de reporter heel bereidwillig en zonder enige betaling hielp zijn weg weer te vervolgen.

Over de CB-radio komen ook inlichtingen door die voor gewone, fatsoenlijke weggebruikers veel nuttiger zijn dan informatie over weggedeelten waar door de verkeerspolitie gepatrouilleerd wordt. Wanneer het erom gaat kampeerterreinen, goedkope motels, goede restaurants, monteurs, postkantoren en andere plaatselijke inlichtingen te vinden, verlenen CB-gebruikers elkaar deze hulp met liefde. „In enkele gevallen”, vertelde er één, „werd ons zelfs gezegd even op de vluchtstrook te wachten, en binnen een à twee minuten hadden wij dan een begeleider die ons bracht naar de plaats waar wij naar toe wilden.”

Meldingen van ongevallen, pech, gevaarlijke situaties op de weg, verkeersopstoppingen, dronken bestuurders, misdaden en zelfs snelheidsmaniakken volgen elkaar in een onafgebroken reeks over de ’Citizens Band’ op. Zo hier en daar doen wetshandhavers ook hun voordeel met deze kant-en-klare informatie. De Missouri State Highway Patrol bijvoorbeeld heeft meer dan 700 patrouillewagens en negen hoofdbureaus uitgerust met CB-radio’s die afgestemd zijn op het kanaal voor noodsituaties, kanaal 9. Het resultaat is dat in de staat Missouri elke maand honderden gestrande automobilisten of personen die bij ongevallen verwond zijn, prompt hulp ontvangen, terwijl honderden anderen worden gearresteerd wegens rijden onder invloed, snelheidsovertredingen, enzovoort. Omdat men inzag welke bijdrage de CB-radio kan leveren aan de verkeersveiligheid op de snelwegen, heeft de National Highway Traffic Safety Administration van de federale regering een programma opgezet om CB-gebruikers aan te moedigen noodsituaties te melden.

Vrachtwagenchauffeurs die lange afstanden rijden, hebben bemerkt dat CB hen helpt op hun eenzame ritten wakker te blijven. Over de tijd voordat er CB was, zei een chauffeur: „Ik verveelde me dood. Ik deed van alles om mijn geest bezig te houden en niet weg te suffen.” Maar nu zegt hij: „Het is een totaal nieuwe wereld.” Een aanzienlijke vermindering in de hoeveelheid amfetaminen die vrachtwagenchauffeurs slikken om wakker te blijven, is het gevolg geweest.

Echtgenoten hebben ook ontdekt hoe gemakkelijk zij over de ’Citizens Band’ hun vrouw kunnen laten weten wanneer de aardappeltjes opgezet kunnen worden, of haar kunnen inlichten dat zij vanwege een verkeersopstopping of een ander probleem wat later zullen thuiskomen. Boeren die ver van de boerderij op het land zitten, bemerken dat de CB-radio hun net zulke voordelen biedt.

Het is duidelijk dat er veel praktische voordelen zijn waarin een CB-radio voor reizigers op de grote Amerikaanse snelwegen en anderen kan voorzien. Er zijn echter, als met zovele moderne gerieven, bepaalde valstrikken die een verstandig persoon zal willen onderkennen zodat het betreffende hulpmiddel hem dienstbaar blijft en niet zijn meester wordt.

De valstrikken

Volgens de regelingen van de FCC is het doel van de ’Citizens Band’ „een voorziening te bieden voor particuliere radiocommunicatie over korte afstand ten behoeve van zakelijke of persoonlijke activiteiten van de vergunninghouders”. De regelingen verbieden het gebruik van CB-uitrusting voor enig doel dat „in strijd [is] met Federale, Staats- of plaatselijke verordeningen”. Ook verboden is het uitzenden van „obscene, aanstootgevende of godslasterlijke woorden, taal of bedoelingen”, terwijl dat verbod ook geldt voor „muziek, gefluit, geluidseffecten, of welk materiaal voor amusements- of vermaaksdoeleinden maar ook”.

Het is duidelijk dat veel van hetgeen er momenteel over de CB-radio wordt uitgezonden niet in overeenstemming is met de wet. En het aanmoedigen tot het overtreden van verkeerswetten, het zenden zonder vergunning, of het in gebreke blijven de oproepletters te gebruiken, zijn niet de enige twijfelachtige praktijken onder enkele CB-gebruikers. Nu er inmiddels vele miljoenen in de ether zijn, gebruiken steeds meer mensen hun uitrusting zonder rekening te houden met anderen.

In hun wens om gehoord te worden, voeren sommigen bijvoorbeeld het vermogen van hun toestellen op tot ver boven de wettelijk toegestane 4 watt.b Dit veroorzaakt vaak het zogenaamde „overvloeien” in andere CB-kanalen, waardoor hun ontvangst gestoord wordt. Vaak storen zij hiermee ook radio’s, televisietoestellen en andere elektronische apparaten in de buurt. Toen de autoriteiten invallen deden in de huizen van zeven illegaal op de CB zendende inwoners van de Amerikaanse staat New Jersey en hun uitrusting in beslag namen, ontdekten zij dat enkele van de toestellen met een vermogen van meer dan 1000 watt uitzonden!

Een ander misbruik dat van CB wordt gemaakt, is dat afzonderlijke personen of groepen gewoon beslag willen leggen op een kanaal en dan ieder ander intimideren die „hun kanaal” probeert te gebruiken. Velen spreken veel langer dan de wettelijk toegestane vijf minuten, en negeren ook het vereiste om tussen uitzendingen één minuut te pauzeren.

Smerige taal en vieze „moppen” vormen ook een probleem. Zo schreef één teleurgestelde zendamateur aan CB Magazine: „Ik zit hier maar te luisteren naar mijn CB-radio en de walgelijke taal die zij uitslaan. . . . Sommige mannen en vrouwen gebruiken erg vuile taal en zeer suggestieve uitdrukkingen. Als uw gezin in de auto zat, meneer CB-gebruiker, zou u dan willen dat zij dit hoorden?”

Dat niet alleen, maar sommigen gebruiken CB zelfs om tot prostitutie uit te nodigen. „In sommige delen van het land”, zo meldt het tijdschrift Newsweek, „verdringt het bijna voortdurende geklets van prostituées en zwarthandelaren de gewone mensen die alleen maar een gesprek willen voeren, een ongeluk hebben te melden, of hun gezin willen zeggen dat zij niet op tijd zullen zijn voor het eten.”

Door zulke ontaardende gesprekken en andere onsmakelijkheden, alsook door heel wat volledig overbodig gezwets, zo zegt een bezorgde zendamateur, „is de hele Citizens Band soms één grote vuilnishoop, praktisch onbruikbaar, vooral in de buurt van stadsgebieden. Al het gewauwel en de illegaliteit zijn serieuze CB-gebruikers een ergernis.” — New York Times Magazine, 25 april 1976, blz. 60.

Uitwerking op mensen

CB-misbruik heeft ook tot gezinsproblemen geleid en tot een slechte verstandhouding tussen buren. Het heeft tot letsel en zelfs de dood geleid. In twee gevallen, het ene wegens het bezigen van vuile taal door een CB-gebruiker en het andere wegens het monopoliseren van een kanaal liep het uit op gevechten en twee moorden. Enkele CB-gebruikers hebben zelfs een soort ’burgerwacht’-groepen gevormd om „schoon schip te maken” op de CB-kanalen, maar dit heeft vaak alleen maar tot meer narigheid geleid. De adjunct-commissaris van politie van Helena in de Amerikaanse staat Montana vertelt van enkelen die het zelf op zich hadden genomen een bepaalde persoon te vinden die vuile taal gebruikte wanneer hij in de ether was. „Er kwam een gevecht uit voort, en uiteindelijk bleek het de verkeerde man te zijn.”

„Wat is er toch met CB-radio aan de hand dat volwassenen zich als kinderen gedragen?”, vraagt de kolomschrijver van een CB-rubriek in de in Easton (Pennsylvania) verschijnende Express. „U kunt ze horen twisten en kibbelen, tieren en elkaar bedreigen vanwege zulke onbeduidende zaken als wie hun bijnaam het langst heeft gebruikt of wie de ’ruigste’ radio in de buurt heeft.” Sommigen willen misschien de gedachte opperen: „Zou de reden dat ’volwassenen zich als kinderen gedragen’, voor een deel daarin gelegen kunnen zijn dat de onvolwassen CB-taal, de kinderlijke bijnamen en de onrijpe doeleinden zo vaak op de ’Citizens Band’ overheersen, en dat daardoor een kinderlijke sfeer wordt geschapen?”

Een ander probleem, het storen van tv-toestellen, zorgt voor boze buren. Zelfs wanneer een CB-radio met het wettige vermogen uitzendt, kan de uitzending soms oorzaak zijn van beeldstoring op naburige televisietoestellen en mogelijk een ongewenste stem door de luidspreker. „Het probleem van CB-gestoorde tv’s begint de omvang van een bosbrand te krijgen”, zei CB Magazine. Functionarissen van de FCC schatten het aantal klachten over storing in 1976 op wel 150.000.

CB-gebruikers hebben misschien wel gelijk als zij aanvoeren dat de fout vaak in de televisie zit die geen ontstoringsschakeling heeft. Maar, zoals CB Magazine terecht schrijft: „Per slot van rekening werkte buurmans toestel prima totdat de CB-gebruiker zijn apparatuur kreeg.” Het artikel dringt er ook op aan dat CB-gebruikers „zich meer verantwoordelijk gaan voelen voor het probleem”.

Een christen die met een CB-radio zendt, zou beslist geen storing willen veroorzaken op de elektronische apparaten van zijn buurman, evenmin als hij zou willen dat anderen dit op die van hem zouden doen. Zelfs al ligt het gebrek misschien bij het televisietoestel van de buurman, dan nog zou een christen ernaar willen streven elk eventuele probleem op te lossen zonder op zijn „rechten” te staan. Hij zou zich moeten laten leiden door het beginsel uit de Bergrede van Jezus: „Indien een persoon u voor het gerecht wil dagen en in het bezit wil komen van uw onderkleed, laat hem dan uw bovenkleed erbij hebben.” — Matth. 5:40; 7:12.

Een andere zaak die christelijke bezitters van een CB-radio zouden moeten beschouwen, wordt geïllustreerd door een brief van een verontruste echtgenote die over haar man schreef: „Hij leeft zich er nu zo in uit dat hij er ’s nachts mee bezig is, nadat hij om 11 uur de zaak gesloten heeft — en dan gaat hij tot rond 2 uur door. We hebben de grootste ruzie.” Zou een christen zich zozeer aan zo’n hobby willen overgeven dat die een goed gezinsleven belemmert, door tijd te stelen van nuttiger bezigheden, louter opdat hij kan spelen?

Als wij bovendien het goede bijbelse beginsel in aanmerking nemen dat ’slechte omgang nuttige gewoonten bederft’, kan dan iemand zeggen dat het feit dat velen van de CB-gebruikers geen wetsovertreders en niet grof en niet immoreel zijn, een rechtvaardiging vormt om heel wat tijd in de ether met hen door te brengen zonder dat dat nodig is voor het inwinnen van nuttige informatie? Zou u de telefoon nemen, een willekeurig nummer draaien en omgang zoeken met degene die antwoordt? — 1 Kor. 15:33.

Het is de moeite waard aandacht te schenken aan de praktische zienswijze van de bijbel in deze aangelegenheid: „’Ik mag alles,’ zegt u. Zeker, maar niet alles is goed voor me. ’Alles staat me vrij.’ Ja, maar ik laat me van niemand en niets de slaaf maken.” Vandaar dat iemand niet verslaafd zou willen raken aan zijn CB-uitrusting evenmin als aan een televisietoestel of aan welke andere bezigheid maar ook die waardevolle tijd kan verspillen. — 1 Kor. 6:12, Het Nieuwe Testament in de omgangstaal.

Als iemand voor persoonlijke of zakelijke redenen een CB-radio heeft — prima. Maar waarom hem niet als instrument gebruikt, in plaats van als speelgoed? „Als de individuele CB-gebruiker een beetje beleefder en wat minder praatziek zou zijn, en niet zou proberen zijn kanaal te monopoliseren”, zegt het hoofd van de afdeling CB van de FCC, „dan zou dit onze problemen al veel minder ernstig maken. Weet u, er zijn heel wat mensen die niet zomaar in het wilde weg willen praten; zij hebben hun toestel met een zeer specifiek doel geïnstalleerd.” Stellig is dit de zienswijze die een christen erop na zou houden.

[Voetnoten]

[Illustratie op blz. 6]

3-1 MEESTERLIJK SCHOT!

Vindt u dat uw hobby de betrekkingen met uw buren mag schaden?

[Illustratie op blz. 7]

Zou uw gezinsleven moeten lijden onder uw gesprekken met vreemden?