Hoe zijn uw manieren?

IN HET hoofdstation van een Europese hoofdstad stond een rij mensen op hun beurt te wachten om buitenlands geld te wisselen. Daar kwam een kleine, gezette man aan. Hij stapte voorbij de wachtende rij alsof deze niet bestond, reikte over een vrouw bij het loket heen, zwaaide zijn geld in het gezicht van de kassier en zei iets over veel haast hebben. Hij werd onmiddellijk bediend en slenterde toen op zijn gemak weg, voldaan over het succes van zijn „eerst ik”-tactiek.

Misschien had hij wel haast, maar dat hadden ook anderen in die rij. Het verschil is dat hij egocentrisch, onattent en ongemanierd was. Wellicht hebt u menigmaal soortgelijke situaties in winkels, op openbare vergaderingen en in openbare vervoermiddelen meegemaakt. Sommige mensen dringen en duwen zich vooraan.

Hebt u bij verfrissingenstands bijvoorbeeld wel eens opgemerkt dat het vaak voorkomt dat, hoevelen er ook wachten om bediend te worden, iemand zich door de wachtenden heen dringt en met luide stem zijn bestelling opgeeft? Hebt u dat ooit gedaan? Wij hopen van niet. Hebt u echter de reactie opgemerkt van degenen die erbij staan? Enkelen maken ongetwijfeld zachtjes opmerkingen over zijn onattente gedrag. Een paar hebben misschien op scherpe toon hun bezwaren geuit. Anderen die zijn succes zagen, werden ertoe bewogen het voorbeeld van de ongemanierde persoon na te volgen, heel goed wetend dat wat hij deed zelfzuchtig en lomp was. Wat deed u echter?

Wat u onder dergelijke omstandigheden doet, brengt veel omtrent u aan het licht. Uw ware persoonlijkheid komt boven. Als u een christen beweert te zijn, blijkt eruit of uw bewering waar is of niet. Op welke wijze? Welnu, de bijbel onderricht Jezus’ volgelingen duidelijk dat zij ’voor anderen dienen te doen wat zij willen dat de mensen voor hen doen’, en dat zij ’vriendelijk moeten zijn jegens allen, zich onder het kwade in bedwang houdend’ (Matth. 7:12; 2 Tim. 2:24). Waarom zou u zich verlagen tot de praktijken van zelfzuchtige personen om u heen? Waarom zou u zich zo door ongemanierde personen laten beïnvloeden dat u de voortreffelijke manieren vergeet waarom ware christenen wijd en zijd bekendstaan?

Een bekende middeleeuwse dichter heeft de uitdrukking gebruikt: „Een moord komt altijd uit.” Op dezelfde wijze kan gezegd worden dat uw manieren, goed of slecht, ’altijd uitkomen’. Gewoonlijk treden ze aan het licht door kleine, halfbewuste handelingen en door de aanwezigheid of afwezigheid van zulke simpele woorden als „alstublieft” en „dank u wel”. Men kan ze ook bespeuren in de manier waarop u uw afval weggooit.

Gooit u afval zo maar ergens neer, of werpt u het in de daartoe bestemde vuilnisbak? Lege blikjes en flessen, verpakkingsmaterialen en papieren servetjes ontsieren de schoonheid van openbare parken. Langs een stuk stille landweg van nog geen 100 meter in de Amerikaanse staat New Jersey vond een verslaggever ruim een halve kubieke meter afval. In stations van ondergrondse spoorwegen, bij bushalten en in de onmiddellijke omgeving van lunchbuffetten en friteskramen kan men vaak rommel zien liggen ook al is er voor vuilnisbakken en afvalemmers gezorgd. En hoe vaak gebeurt het niet dat u uw schoen aan het trottoir voelt vastplakken, alleen omdat de een of andere ongemanierde persoon zich op onjuiste wijze van zijn kauwgom heeft ontdaan. Bah! De gedachte de viezigheid eraf te moeten schrapen is al walgelijk!

In 1967 bevestigde een internationaal onderzoek dat dit probleem van rommel en afval in veel landen bestaat. Australië, Canada, Denemarken, Engeland, India, Japan, Nederland, Zweden, de Verenigde Staten van Amerika, West-Duitsland en Venezuela werden als enkele van de landen genoemd die onder deze vorm van plichtsverzuim te lijden hadden. Volgens het onderzoek bleek het niet waar te zijn dat de meeste vuile boel de schuld is van bezoekers en toeristen. In werkelijkheid gaf 70 percent van degenen die aan het onderzoek deelnamen voornamelijk de schuld aan de plaatselijke inwoners.

De rommelmaker is niet veel meer dan een bandiet. Hij is tegen orde, wet en reinheid. Hij heeft geen achting voor het gemak en welzijn van anderen. Kijkt u maar eens naar sommige parken en picknickplaatsen! Het is geen genoegen voor u een dergelijke smerige plaats te bezoeken. Maar wat doet u als u merkt dat het ergens al een vieze boel is? Bent u geneigd te redeneren dat het geen werkelijk verschil uitmaakt of er nog wat meer rommel bij komt? Laat u niet misleiden. U bent, door uw woorden en daden, vóór of tegen die rommelmakers.

Wat ook niet over het hoofd moet worden gezien, is wat dit soort van slechte manieren kost. Ja, het kost geld, telkens als er rommel wordt neergegooid. Vuilnismannen moeten worden betaald zodat aan de eisen op het gebied van de reiniging voldaan kan worden, en de kosten van het toenemende aantal mensen dat bij de reinigingsdienst werkt, zijn terug te vinden in hogere belastingen — belastingen die uit een ieders zak moeten komen.

Allen dienen wij goede manieren te hebben, doch ouders hebben een extra verantwoordelijkheid. Zij dienen ook heel veel belang te stellen in de manieren van hun kinderen. Er is van de zijde van de ouders geduld voor nodig hen zo op te voeden dat zij bij alle gelegenheden, thuis en in het publiek, goede manieren ten toon spreiden. Vooral echter hun voorbeeld doet veel om hun kinderen te leren altijd en onder alle omstandigheden aan anderen, zowel aan vreemden als bekenden, te denken. Wat jonge mensen buitenshuis doen, weerspiegelt meestal de manieren die hun thuis zijn geleerd.

Het is heel goed om op uw manieren te letten. U zult immers stellig niet willen dat uw manieren voor God of mensen beledigend zijn. Aan allen die belijden een volgeling van Christus te zijn, geeft de bijbel bovendien de raad: „Bewaart een voortreffelijk gedrag onder de natiën.” — 1 Petr. 2:12.