Vragen van lezers

Waarom wordt in 2 Samuël 21:7-9 gezegd dat David ‘Mefiboseth spaarde’ maar hem vervolgens uitleverde om te worden terechtgesteld?

In eerste instantie kan dit verslag vragen oproepen. Maar het gaat hier om twee verschillende mannen die allebei Mefiboseth heten. Laten we eens kijken wat we van het gebeurde kunnen leren.

Saul, de koning van Israël, had zeven zonen en twee dochters. Zijn eerstgeboren zoon was Jonathan. Bij zijn bijvrouw Rizpa kreeg hij een zoon die ze Mefiboseth noemden. Het interessante is dat ook Jonathan een zoon had met de naam Mefiboseth. Koning Saul had dus zowel een zoon als een kleinzoon die Mefiboseth heette.

Op een gegeven moment wilde Saul de Gibeonieten die bij de Israëlieten woonden uitroeien. Kennelijk zijn er toen een aantal van hen gedood. Dat was duidelijk verkeerd, want in de tijd van Jozua hadden de hoofden van Israël een vredesverbond met de Gibeonieten gesloten (Joz. 9:3-27).

In de tijd van koning Saul was dat verbond nog steeds van kracht. Maar in strijd met het verbond probeerde Saul de Gibeonieten uit te roeien. Om die reden kwam er ‘bloedschuld op Saul en op zijn huis’ te rusten (2 Sam. 21:1). Later werd David koning. Hij vroeg de Gibeonieten die het er levend hadden afgebracht hoe hij het vreselijke misdrijf van Saul kon rechtzetten zodat Jehovah het land kon zegenen. De Gibeonieten vroegen niet om geld. Hun verzoek was dat zeven zonen van ‘de man die [ze] wilde uitroeien’ zouden worden uitgeleverd en gedood (Num. 35:30, 31). David willigde hun verzoek in (2 Sam. 21:2-6).

Tegen die tijd waren Saul en Jonathan in de strijd gestorven. Maar Jonathans zoon Mefiboseth leefde nog. Hij was als kind door een ongeluk verlamd geraakt en had geen aandeel gehad aan zijn grootvaders aanval op de Gibeonieten. David had een vriendschapsverbond met Jonathan gesloten, dat tot voordeel zou zijn van Jonathans nakomelingen, zoals zijn zoon Mefiboseth (1 Sam. 18:1; 20:42). In het verslag staat: ‘De koning spaarde Mefiboseth, de zoon van Sauls zoon Jonathan, vanwege de eed die David en Jonathan met Jehovah als getuige hadden gesloten’ (2 Sam. 21:7).

Toch stemde David met het verzoek van de Gibeonieten in. Hij leverde twee van Sauls zonen, onder wie Mefiboseth, en vijf van zijn kleinzonen uit (2 Sam. 21:8, 9). Daarmee bevrijdde David het land van de bloedschuld die erop rustte.

Deze episode is meer dan alleen geschiedenis. Gods wet zei duidelijk: ‘Kinderen mogen niet ter dood worden gebracht voor wat hun vaders doen’ (Deut. 24:16). Als de twee zonen en vijf kleinzonen van Saul onschuldig waren geweest, zou Jehovah niet hebben goedgevonden wat er met ze werd gedaan. In de eerder genoemde wet stond: ‘Iemand mag alleen ter dood worden gebracht voor zijn eigen zonde.’ Het lijkt erop dat de zeven nakomelingen van Saul die stierven op een of andere manier hebben deelgenomen aan Sauls poging tot genocide op de Gibeonieten. Als gevolg daarvan moesten de zeven boeten voor hun wandaden.

Dit relaas laat uitkomen dat niemand slechte daden kan rechtvaardigen door te denken of te zeggen dat hij alleen maar bevelen opvolgde. Een wijze spreuk luidt: ‘Effen de weg voor je voeten en al je paden zullen zeker zijn’ (Spr. 4:24-27; Ef. 5:15).