De zachtmoedigen beërven de aarde

„Ik stel me voor dat de natuur herschapen en verzoend zal worden. . . . Niet morgenochtend, maar in een oneindig verre tijd, als er een nieuwe hemel en een nieuwe aarde zullen zijn.” — Jean-Marie Pelt, een Franse milieudeskundige.

VEEL mensen maken zich zorgen over de milieusituatie en de maatschappelijke toestanden op aarde en zouden heel graag zien dat onze planeet in een paradijs veranderd werd. Maar dit verlangen is niet alleen een droom van deze tijd. Lang geleden beloofde de bijbel het herstel van het paradijs op aarde. Jezus’ uitspraken „de zachtmoedigen . . . zullen de aarde beërven” en „uw wil geschiede, gelijk in den hemel alzo ook op de aarde” behoren tot de bekendste passages uit de bijbel (Mattheüs 5:5; 6:10, NBG-vertaling 1951). Maar er zijn tegenwoordig niet veel mensen die nog geloven in een aards paradijs dat door zachtmoedigen bewoond zal worden. Voor de meesten die zeggen christenen te zijn, is het paradijs verloren.

Het Franse weekblad La Vie legt uit waarom men, in de Katholieke Kerk althans, het geloof in een paradijs — op aarde of in de hemel — heeft prijsgegeven: „Na de katholieke pastorale leer minstens negentien eeuwen gedomineerd te hebben, is het [denkbeeld van een] paradijs uit de geestelijke retraites, de zondagsdiensten, de theologische opleidingen en de catechismuslessen verdwenen.” Alleen al het woord paradijs is gehuld in een „dikke mist” van „mysterie en verwarring”. Sommige geestelijken mijden het bewust omdat het „te veel beelden van aards geluk overbrengt”.

Voor godsdienstsocioloog Frédéric Lenoir zijn de denkbeelden van een paradijs „vastgeroeste opvattingen” geworden. Ook Jean Delumeau, een historicus die verschillende boeken over dit onderwerp heeft geschreven, denkt dat de vervulling van bijbelse beloften voornamelijk symbolisch is. Hij schrijft: „Op de vraag: ’Wat is er over van het paradijs?’ antwoordt het christelijke geloof nog altijd: dankzij de opstanding van de Verlosser zullen we eens elkaar allemaal de hand geven en zullen onze ogen het geluk zien.”

Is de boodschap van een aards paradijs nog steeds relevant? Hoe ziet de toekomst van onze planeet er nu precies uit? Is het zicht op de toekomst wazig, of kan ze duidelijk in beeld worden gebracht? Deze vragen worden in het volgende artikel beantwoord.

[Illustratieverantwoording op blz. 2]

COVER: Emma Lee/Life File/Getty Images