Zorg dat toorn u niet doet struikelen
„HAAL diep adem!” „Tel tot tien!” „Bijt op je tong!” Kent u deze uitdrukkingen? Misschien zegt u ze wel tegen uzelf om innerlijk rustig te worden. Er zijn ook mensen die, in een poging een boze uitbarsting te voorkomen, een eindje gaan wandelen. Dit zijn eenvoudige manieren om met boosheid om te gaan en een goede verhouding met anderen te bewaren.
In de afgelopen jaren heeft tegenstrijdige raad van deskundigen over de vraag of boosheid beteugeld of onderdrukt moet worden, velen echter in verwarring gebracht. Sommige psychologen hebben bijvoorbeeld de theorie geopperd dat je lucht moet geven aan je woede ’als je je er beter door voelt’. Anderen waarschuwen dat geregelde woede-uitbarstingen, ’meer nog dan risicofactoren zoals roken, hoge bloeddruk en hoog cholesterol, een vroege dood voorspellen’. Gods Woord verklaart duidelijk: „Laat af van toorn en laat de woede varen; betoon u niet verhit enkel om kwaad te doen” (Psalm 37:8). Waarom geeft de bijbel deze specifieke raad?
Onbeheerste emoties leiden tot onbeheerste daden. Dit werd al heel vroeg in de geschiedenis van de mens duidelijk. Wij lezen: „Kaïn [ontstak] in grote toorn en zijn gelaat betrok.” Waartoe leidde dit hem? Zijn boosheid kreeg hem in de macht en ging hem beheersen, en wel zodanig dat ze zijn hart verhardde voor Jehovah’s vermaning zich tot goeddoen te keren. Kaïns onbeteugelde woede had tot gevolg dat hij een grove zonde beging — de moord op zijn broer. — Genesis 4:3-8.
Saul, de eerste koning van Israël, werd op soortgelijke wijze door toorn overweldigd toen hij hoorde dat David werd geloofd en geprezen. „De vrouwen die vreugde bedreven, bleven een tegenzang aanheffen en zeggen: ’Saul heeft zijn duizenden neergeslagen, en David zijn tienduizenden.’ En Saul werd zeer toornig, en dit gezegde was van zijn standpunt uit bezien slecht.” Toorn beheerste Sauls denkwijze dermate dat hij er verscheidene malen toe werd gebracht een aanslag op Davids leven te plegen. Hoewel David pogingen tot toenadering deed, was Saul niet tot vrede en verzoening bereid. Uiteindelijk verloor hij Jehovah’s gunst geheel. — 1 Samuël 18:6-11; 19:9, 10; 24:1-21; Spreuken 6:34, 35.
Iemand die lucht geeft aan onbeheerste woede zal onvermijdelijk dingen zeggen en doen die voor alle betrokkenen kwetsend of schadelijk zijn (Spreuken 29:22). Kaïn en Saul werden boos omdat zij ieder op hun eigen manier jaloers en afgunstig waren. Boze reacties kunnen zich echter wegens verscheidene redenen voordoen. Ongerechtvaardigde kritiek, een belediging, een misverstand of een unfaire behandeling zou de vonk kunnen zijn die een uitbarsting doet ontstaan.
De voorbeelden van Kaïn en Saul wijzen op een ernstig gebrek waaraan zij beiden mank gingen. Bij Kaïns offer ontbrak kennelijk de motivatie van geloof (Hebreeën 11:4). Dat Saul in gebreke bleef Jehovah’s uitdrukkelijke geboden te gehoorzamen en vervolgens pogingen tot zelfrechtvaardiging deed, leidde tot zijn verlies van Gods gunst en geest. Het is duidelijk dat beide mannen hun verhouding met Jehovah verbraken.
Vergelijk de instelling van deze mannen met die van David, die terecht kwaad had kunnen zijn over de behandeling die hij van Saul ontving. David hield zijn geest in bedwang. Waarom? Hij zei: „Het is voor mij, van Jehovah’s standpunt uit bezien, ondenkbaar dat ik mijn heer, de gezalfde van Jehovah, zo iets zou aandoen.” David hield zijn verhouding met Jehovah duidelijk voor ogen, en dit was van invloed op zijn bejegening van Saul. Hij liet de kwestie nederig aan Jehovah over. — 1 Samuël 24:6, 15.
Ja, de gevolgen van onbeteugelde toorn zijn ernstig. De apostel Paulus waarschuwde: „Weest toornig en zondigt toch niet” (Efeziërs 4:26). Terwijl gerechtvaardigde verontwaardiging op zijn plaats kan zijn, bestaat altijd het gevaar dat toorn ons struikelblok zou kunnen worden. Het is dan ook geen wonder dat wij voor de uitdaging staan onze toorn te beteugelen. Hoe kunnen wij dit doen?
Een belangrijke manier is een sterke band met Jehovah te ontwikkelen. Hij moedigt u aan uw hart en geest voor hem te openen. Vertel hem uw zorgen en problemen en vraag om een kalm hart teneinde toorn te kunnen onderdrukken (Spreuken 14:30). Wees ervan overtuigd dat ’de ogen van Jehovah op de rechtvaardigen zijn en zijn oren tot hun smeking’. — 1 Petrus 3:12.
Het gebed kan u vormen en leiden. Op welke manier? Het kan een diepgaande uitwerking hebben op uw omgang met anderen. Houd in gedachte hoe Jehovah met u heeft gehandeld. Zoals de Schrift zegt, heeft Jehovah „ons zelfs niet naar onze zonden gedaan” (Psalm 103:10). Een vergevensgezinde geest is van het grootste belang om niet „door Satan [te] worden overmeesterd” (2 Korinthiërs 2:10, 11). Bovendien kan gebed uw hart openen voor de leiding van de heilige geest, waardoor diepgewortelde patronen in uw leven veranderd kunnen worden. Jehovah schenkt graag een ’vrede die alle gedachte te boven gaat’, een vrede die u van de krachtige greep van toorn kan bevrijden. — Filippenzen 4:7.
Gebed moet echter gepaard gaan met een geregeld onderzoek van de Schrift, willen wij ’blijven inzien wat de wil van Jehovah is’ (Efeziërs 5:17; Jakobus 3:17). Als het u persoonlijk moeite kost uw toorn te beteugelen, doe er dan moeite voor u Jehovah’s kijk op de zaak eigen te maken. Neem schriftplaatsen door die specifiek betrekking hebben op het beteugelen van toorn.
De apostel Paulus herinnert ons aan iets belangrijks: „Laten wij . . . het goede doen jegens allen, maar vooral jegens hen die aan ons verwant zijn in het geloof” (Galaten 6:10). Richt u in uw gedachten en daden op goeddoen jegens anderen. Zo’n gezonde, positieve activiteit zal aanmoedigen tot empathie en vertrouwen en zal de scherpe kantjes wegnemen van misverstanden die gemakkelijk tot toorn kunnen leiden.
De psalmist zei: „Bevestig mijn eigen schreden in uw woord, en moge niets schadelijks mij beheersen. Overvloedige vrede behoort hun toe die uw wet liefhebben, en voor hen is er geen struikelblok” (Psalm 119:133, 165). Dat kan ook uw deel zijn.
[Kader/Illustratie op blz. 9]
STAPPEN OM TOORN TE BETEUGELEN
□ Bid tot Jehovah. — Psalm 145:18.
□ Onderzoek dagelijks de Schrift. — Psalm 119:133, 165.
□ Blijf druk bezig met waardevolle activiteiten. — Galaten 6:9, 10.