Een juridische doorbraak

IN april 1995 werd er een belangrijke juridische overwinning behaald. Het begon allemaal op 28 januari 1992, toen de 24-jarige Luz Nereida Acevedo Quiles in het El Buen Pastor Ziekenhuis op Porto Rico werd opgenomen voor een geplande operatie. Bij de opname verklaarde zij zowel mondeling als schriftelijk dat zij als een van Jehovah’s Getuigen geen bloedtransfusie zou aanvaarden (Handelingen 15:28, 29). De betrokken ziekenhuismedewerkers, met inbegrip van de behandelende arts, waren goed op de hoogte van haar wensen.

Twee dagen na haar operatie verloor Luz uitzonderlijk veel bloed en kreeg acute anemie tengevolge van de bloedingen. De dienstdoende arts, dr. José Rodríguez Rodríguez, was van mening dat het toedienen van een bloedtransfusie de enige manier was om haar te helpen. Daarom verzocht hij, buiten haar medeweten en zonder haar toestemming, om een rechterlijk bevel teneinde Luz een bloedtransfusie te geven.

Hoewel Luz bij haar volle bewustzijn was en zelf het woord kon voeren, hield dr. Rodríguez Rodríguez vol dat er wegens de dringendheid van de kwestie geen tijd was om iemands toestemming te vragen. De officier van justitie, Eduardo Pérez Soto, tekende het formulier en de districtsrechter, de Edelachtbare Ángel Luis Rodríguez Ramos, vaardigde een rechterlijk bevel voor de bloedtransfusie uit.

Zo kwam het dat Luz op 31 januari 1992 naar de operatiekamer werd gebracht, waar zij een bloedtransfusie kreeg. Tijdens de transfusie hoorde zij enkele ziekenhuismedewerkers lachen. Anderen voeren tegen haar uit en zeiden dat wat er met haar werd gedaan, voor haar eigen bestwil was. Zij vocht uit alle macht — allemaal tevergeefs. Tegen het einde van de dag had Luz vier eenheden bloed gekregen.

Luz’ geval was niet de eerste en ook niet de laatste bloedtransfusiezaak op Porto Rico waarbij Jehovah’s Getuigen betrokken waren. Voorafgaande aan haar ervaring was er op z’n minst vijftien keer een rechterlijk bevel uitgevaardigd tot bloedtransfusie tegen de wensen van volwassen getuigen van Jehovah in, en dit heeft zich sindsdien nog een paar keer voorgedaan. Tragisch genoeg werd in één geval het rechterlijk bevel uitgevoerd en kreeg een patiënte een bloedtransfusie opgedrongen terwijl zij bewusteloos was.

Luz’ gevecht hield echter niet op in de operatiekamer. In oktober 1993 werd er een proces aangespannen tegen het Gemenebest Porto Rico. De zaak kwam voor de rechtbank en op 18 april 1995 werd er ten gunste van haar beslist. De rechter stelde dat het bevel om bloedtransfusie toe te dienen „in strijd met de grondwet was en de eiseres zonder behoorlijk proces het recht ontnam op vrije beoefening van haar religie en haar van haar privacy en lichamelijke zelfbeschikking beroofde”.

Deze uitspraak was van belang omdat het de eerste keer was dat een rechtscollege op Porto Rico in een bloedtransfusiezaak ten gunste van Jehovah’s Getuigen besliste. Het vonnis ontketende een enorme reactie. Er werd een persconferentie gehouden waarbij journalisten van belangrijke kranten en van de radio en televisie aanwezig waren.

Diezelfde avond werd er in een radioprogramma een interview met een van Luz’ advocaten uitgezonden. De luisteraars werden uitgenodigd om via de telefoon vragen te stellen. Veel artsen en juristen belden en lieten zich gunstig uit over de zaak. Eén beller zei: „De wetenschap is er niet in geslaagd vast te stellen dat een bloedtransfusie levens redt, en het is een vergissing dat te denken.” Hij zei ook: „Spoedig zal bloedtransfusie de geschiedenis ingaan als een van de grootste dwalingen en fouten van de moderne geneeskunde.”

Een zeer gerespecteerd hoogleraar in de rechten belde later het bijkantoor van het Wachttorengenootschap op en zei dat hij bijzonder ingenomen was met wat hij „een grandioze overwinning” noemde. Hij voegde eraan toe dat de uitspraak niet alleen de grondrechten van Jehovah’s Getuigen, maar die van alle burgers van Porto Rico verdedigt.