Hoeveel is een bijbel waard?
DE British Library kwam onlangs overeen één miljoen pond te betalen voor een exemplaar van William Tyndale’s Engelse vertaling van de christelijke Griekse Geschriften. Dit exemplaar, dat 468 jaar geleden werd uitgegeven, is de enige complete eerste editie van de Tyndale-bijbel die de vastberaden pogingen om hem te vernietigen, heeft overleefd. Deze bijbel is in Londen tentoongesteld.
De Tyndale-bijbel werd gekocht van het Bristol Baptist College in Engeland, waar hij sinds 1784 werd bewaard. Dr. Roger Hayden, vice-voorzitter van het bestuur van het college, zei: „Dit is een nationaal, cultureel en christelijk document van zeer groot belang en wij wilden dat het op grotere schaal toegankelijk werd, aangezien wij het in de kluis bewaarden.”
Eeuwenlang was de bijbel voornamelijk in het Latijn beschikbaar geweest en kon hij alleen door de geestelijkheid en een ontwikkelde elite worden gelezen. Net als John Wyclif vóór hem wilde Tyndale een bijbel beschikbaar stellen die door iedereen gelezen en begrepen kon worden. Hij zei eens tegen een geestelijke die hem tegenstand bood: „Indien God mijn leven spaart, zal ik er binnen niet vele jaren voor zorgen dat een jongen die achter de ploeg loopt, beter met de Schrift op de hoogte is dan u.”
Dat was een gevaarlijke onderneming, want de geestelijkheid bood bitter tegenstand aan elke poging om de Schrift beschikbaar te stellen voor het gewone volk. Bijgevolg vluchtte Tyndale van Engeland naar Duitsland. Daar vertaalde hij het „Nieuwe Testament” uit het oorspronkelijke Grieks. Er werden zo’n 3000 exemplaren gedrukt en Engeland binnengesmokkeld. De bisschop van Londen kocht elk exemplaar dat hij te pakken kon krijgen en verbrandde ze in het openbaar op het kerkplein van de St. Paul’s. Uiteindelijk werd Tyndale gevangengenomen, berecht en schuldig verklaard aan ketterij. In 1536 werd hij gewurgd en aan een paal verbrand. Wat is het belangwekkend dat een bijbel die zo gehaat werd door de geestelijkheid, nu zo veel waard is!
Jehovah’s Getuigen streven er vurig naar nauwkeurige kennis van de bijbel door te geven aan allen die ernaar zoeken. Naast het drukken en verspreiden van andere vertalingen, hebben zij een vertaling van de gehele bijbel uit de oorspronkelijke talen vervaardigd die zowel nauwkeurig als gemakkelijk te lezen is. Tegen 1995 waren er in totaal ruim 74.000.000 exemplaren van deze Nieuwe-Wereldvertaling van de Heilige Schrift in twaalf talen uitgegeven. Natuurlijk is de werkelijke waarde van elke bijbel gelegen in zijn levengevende boodschap.
[Illustratie op blz. 32]
William Tyndale
[Verantwoording]
Van een oude gravure in de Bibliothèque Nationale