’Alleen ware christenen zouden zo handelen’

IN ZIJN in 1990 verschenen boek Arbeit macht tot — Eine Jugend in Auschwitz (Arbeid maakt dood — Jeugdjaren in Auschwitz) beschrijft Tibor Wohl, een overlevende van Auschwitz, een door hem opgevangen gesprek tussen twee medegevangenen. Een van hen, een Oostenrijker, noemde zich een „ongelovige”. Maar hij prees de gevangenen die de paarse driehoek als insigne droegen — de Bijbelonderzoekers, zoals Jehovah’s Getuigen in het kamp werden genoemd.

„Zij gaan niet in de oorlog”, zei de Oostenrijker tegen zijn metgezel. „Zij laten zich nog liever doden dan dat zij iemand anders doden. Naar mijn mening zouden alleen ware christenen zo handelen. Weet u, ik heb iets moois met hen meegemaakt. Wij zaten met zowel joden als Bijbelonderzoekers samen in één blok in het kamp Stutthof. In die dagen moesten de Bijbelonderzoekers zwaar werk verrichten, buiten in de kou. Niemand begreep hoe zij het uithielden. Zij zeiden dat Jehovah hun de kracht gaf. Zij hadden hun brood heel hard nodig, want zij hadden honger. Maar wat deden zij? Zij verzamelden al het brood dat zij hadden, namen de helft ervan en gaven de andere helft aan hun broeders, hun geloofsbroeders, die uitgehongerd binnenkwamen vanuit andere kampen. En zij verwelkomden hen en kusten hen. Voordat zij gingen eten, spraken zij een gebed uit en naderhand straalde hun gezicht van geluk. Zij zeiden dat niemand meer honger had. Ziet u, toen dacht ik bij mijzelf: Dat zijn ware christenen; zo heb ik mij hen altijd voorgesteld. Wat zou het geweldig geweest zijn om uitgehongerde kameraden hier in Auschwitz zo te verwelkomen!”