Wij hebben een nieuwe wereld nodig

BEKIJK de toestanden om u heen eens objectief. Bent u ingenomen met wat u ziet?

Misschien hebt u zelf een mooi huis in een prettige, goed onderhouden buurt. Wellicht ook een goedbetaalde baan die naar uw zin is. Bovendien kan het zijn dat u en uw geliefden een redelijke gezondheid genieten. Al met al voelt u zich misschien betrekkelijk zeker en gelukkig.

Maar denk eens aan andere buurten, andere delen van het land waarin u woont, andere landen. Bekijk de hele wereld eens. Is het een fraai beeld wat u ziet, een toonbeeld van tevredenheid, vrede en voorspoed?

Volgens enkele eerder in deze eeuw gedane voorzeggingen zou de wetenschap inmiddels alle belangrijke ziekten hebben uitgebannen, in voldoende voedsel voor allen hebben voorzien, het milieu hebben gestabiliseerd en verbeterd en een eeuw van vrede hebben ingeluid. Maar wat is er in werkelijkheid gebeurd?

Er is niet veel onderzoek voor nodig om te beseffen dat de vrede verdwenen is van onze planeet. „Sedert bijbelse tijden zijn mensen aangespoord hun zwaarden tot ploegscharen te slaan”, zo schrijft Michael Renner in State of the World 1990. „Nooit was die raad toepasselijker. De niet-aflatende zucht naar militaire macht heeft de mensheid op de rand van de vernietiging gebracht.”

Talloos zijn de berichten over binnenlandse twisten en oorlogen die de bevolking van zoveel landen overal op aarde decimeren. Volgens één bron waren er in 1988 nog 22 oorlogen aan de gang.a Hoevelen waren er in die oorlogen omgekomen? Tot en met dat jaar „was het totale aantal mensen dat werd gedood in alle oorlogen die in 1988 nog aan de gang waren, 4.645.000. Zesenzeventig procent van degenen die om het leven kwamen, waren burgers”, aldus de St. Louis Post-Dispatch.

Geven de huidige wereldontwikkelingen te kennen dat er een vredige wereld op komst is? „Men zegt dat de Koude Oorlog op zijn retour is en dat de vrede een kans krijgt. Maar kijk nog eens”, zo zegt een artikel in de in Californië (VS) verschijnende San Jose Mercury News. „In de Derde Wereld woedt de oorlog in alle hevigheid voort met weinig hoop op een oplossing. Dit zijn de verborgen oorlogen in de wereld. Het zijn grotendeels conflicten tussen regeringen en hun onderdanen: bloedige burgertwisten over grondgebied, religie, etnische en tribale verschillen, politieke macht en zelfs drugs. . . . Van de Hoorn van Afrika tot Zuidoost-Azië heeft oorlog miljoenen mensen gedwongen uit hun huizen te vluchten. Er worden geen gewassen verbouwd, klinieken worden aangevallen, vee wordt vernietigd, ouders worden voor de ogen van hun kinderen wreed vermoord, tienjarige jongens worden tot sjouwers en later tot soldaten gemaakt, jonge meisjes worden verkracht. In deze meestal vergeten landen heeft oorlog een spoor van verwoesting en sociale wanorde achtergelaten waarvan deze gemeenschappen wellicht nooit geheel zullen herstellen. . . . Onderzoek wijst uit dat er in de jaren ’80 meer oorlogen zijn gevoerd dan in enig ander decennium in de geschiedenis.”

Veel van degenen die erin slagen naar de meer ontwikkelde landen te ontkomen, bemerken dat de vrede die zij zochten, verstoord wordt door de dreiging van geweldmisdaad. „De niet-aflatende criminaliteit [in de Verenigde Staten] duurde in de jaren ’80 onverminderd voort, ondanks voorspellingen dat ze zou afnemen”, bericht U.S.News & World Report. „Zo werden in een typerend jaar 8,1 miljoen ernstige misdrijven zoals moord, geweldpleging en inbraak gepleegd. . . . Het beangstigendst van alles is het feit dat het bloedvergieten alom verbreid en onvoorspelbaar is geworden. Voortdurend vallen er slachtoffers. Het Amerikaanse Bureau voor Justitiële Statistiek schat dat als de misdaad zich in het huidige tempo blijft ontwikkelen, 83 procent van de kinderen die nu 12 jaar zijn het slachtoffer zal worden van daadwerkelijk geweld of een poging daartoe. . . . Wetsovertreders in de samenleving worden lang niet altijd en evenmin snel gestraft. Landelijk gezien is de politie in staat slechts 1 op de 5 grote misdrijven op te lossen.” Soortgelijke situaties bestaan over de hele wereld. De Algemene Vergadering van de VN bericht een „toename in zowel de omvang als de ernst van de misdaad in veel delen van de wereld”.

Maar zelfs al zouden alle oorlogen, wapens en misdaad ogenblikkelijk van de aarde verdwijnen, dan nog zou het leven bedreigd worden. „Verpletterende armoede, voortwoekerende ziekten en massaal analfabetisme kenmerken het leven van honderden miljoenen in de ontwikkelingslanden”, merkt het Worldwatch Institute op in zijn rapport State of the World 1990. „Alle mensen — rijk of arm, militair sterk of zwak — moeten het schrikbeeld van een weergaloze verwoesting van het milieu onder de ogen zien.”

Ja, de levenonderhoudende systemen van ruimteschip Aarde, waarvan de hele mensheid afhankelijk is, worden ondermijnd. „Het staat er met de aarde in haar geheel slechter voor [dan in 1970]”, schrijft redacteur Paul Hoffman in het tijdschrift Discover. „Onze vuilstortplaatsen zijn barstensvol. Broeikasgassen verwarmen de atmosfeer. De ozonlaag van onze planeet wordt dunner. Woestijnen rukken op en regenwouden slinken. Plante- en diersoorten worden in een tempo van 17 per uur uitgeroeid.”

Voeg daarbij de gevolgen van een aanhoudende verontreiniging van land en water. Denk ook aan de gestadige groei van de wereldbevolking, die ertoe leidt dat steeds meer vruchtbaar land voor huizenbouw of wegenaanleg gebruikt wordt, wat tot de uitroeiing van plante- en diersoorten bijdraagt. Beschouw de steeds schaarser wordende zoetwatervoorraden en het probleem van de zure regen. Koppel daaraan de gezondheidbedreigende gevolgen van zwaarverontreinigde lucht en de problemen van gevaarlijke afvalstoffen. Alles bij elkaar voorspellen ze rampspoed voor het menselijk ras. Wie wij ook zijn of waar wij ook wonen, wij hebben lucht, voedsel, water en grondstoffen nodig om in leven te blijven. Wij hebben ze onvervuild en in voldoende mate nodig. „Voor de armen waren de jaren ’80 [reeds] een volslagen ramp, een tijd van voedselschaarste en een stijgend sterftecijfer”, aldus State of the World 1990.

Kan iemand, nu het menselijk ras op zoveel fronten bedreigd wordt, ontkennen dat wij dringend een nieuwe wereld nodig hebben? Maar is dat een reële mogelijkheid? Uit welke bron is zo’n wereld te verwachten? Welke hindernissen moeten overwonnen worden voordat onze planeet werkelijk als veilig en welvarend beschouwd kan worden? Laten wij eens zien.

[Voetnoten]

[Illustratieverantwoording op blz. 4]

WHO-foto door P. Almasy