„Een vredesepidemie”?

„EEN vredesepidemie”. „O, wat een vredige wereld”. „Overal begint er vrede uit te spruiten”. Zo luidden enkele van de krantekoppen waardoor de lezers in de laatste paar jaar werden verrast. In de hele wereld deed zich in het nieuws een opzienbarende kentering voor van somber doemdenken in optimisme. Wat was er aan de hand?

Het is opmerkelijk dat onlangs in slechts enkele maanden verscheidene grote conflicten eindigden of in hevigheid afnamen. In Afrika zag men in Angola vrede ’uitbreken’. In Centraal-Azië trok de Sovjet-Unie haar troepen terug uit Afghanistan. In Midden-Amerika nam de strijd tussen de Nicaraguaanse regering en de contra’s af. In Zuidoost-Azië verklaarden de Vietnamezen zich bereid zich uit Kambodja terug te trekken. De „vredesepidemie” bereikte zelfs het Midden-Oosten, waar de moorddadige oorlogshandelingen tussen Iran en Irak ten slotte tot stilstand kwamen.

Misschien nog opmerkelijker was het nieuwe klimaat tussen de grootmachten. Na veertig jaar van koude oorlog was het moeilijk geloof te stellen in de verzoenende gebaren, de uitspraken over gemeenschappelijke belangen en de concrete stappen om vrede tussen de Sovjet-Unie en de Verenigde Staten te bewerkstelligen. Bovendien beleeft Europa, volgens The Economist, inmiddels de langste aaneengesloten periode zonder oorlog in zijn gehele opgetekende geschiedenis. Vrede is beslist in het nieuws.

Wat heeft dit te betekenen? Staan de politici op het punt „vrede voor onze tijd” tot stand te brengen? Eenenvijftig jaar geleden werden deze woorden door de Britse premier Neville Chamberlain uitgesproken. Ze bleken vervuld te zijn van een wrede ironie toen, kort daarna, de Tweede Wereldoorlog uitbrak. Zullen ze nu eindelijk uitkomen?