Moet ik van religie veranderen?

DE PILOOT was net met 101 passagiers aan boord van het vliegveld Naha op Okinawa opgestegen. Plotseling zag hij drie weerverkenningsvliegtuigen opduiken die regelrecht op hem afvlogen en een botsing zouden veroorzaken. De piloot handelde snel en draaide scherp naar links, waardoor hij een botsing in de lucht wist te vermijden en zowel zijn eigen leven als het leven van zijn passagiers redde. Dit verslag van een op het nippertje vermeden botsing, zoals het in een Noordjapanse krant verscheen, illustreert duidelijk dat een drastische koersverandering soms nodig is om levens te redden.

Veel mensen zijn echter van mening dat van religie veranderen, een andere kwestie is. Er komen grote angsten om de hoek kijken. Men is bang een onbekende weg in te slaan. Mevrouw Tachi, die met Jehovah’s Getuigen de bijbel bestudeerde, bracht het als volgt onder woorden: „Veel mensen die ik ken, hebben twijfels over religie en de nadruk die ze legt op geld. Maar vanaf onze jeugd hebben wij niets anders gekend en gezien dan de religieuze feesten en gewoonten. Wij staan niet lang stil bij de geestelijke betekenis van de hoji [de periodieke boeddhistische gedenkdienst ten behoeve van een overleden persoon]. Wij beschouwen de hoji meer als een plezierige tijd om met familieleden en buren samen te zijn. De gedachte dat alles op te geven, of, nog erger, door de familie uitgestoten te worden, beangstigde mij.” Deze mening over religie wordt waarschijnlijk door mensen in uw omgeving gedeeld.

Er zijn nog andere angsten. Op veel plaatsen zijn mensen bang voor de een of andere vorm van goddelijke vergelding als zij van religie veranderen. Eén vrouw in Japan die de bijbel begon te bestuderen, kreeg van haar familieleden te horen dat haar gezondheids- en gezinsproblemen te wijten waren aan het feit dat zij „haar voorouders had veronachtzaamd” en zich hun woede op de hals had gehaald door een „buitenlandse religie” te bestuderen.

Nog een angst die mensen ervan weerhoudt van religie te veranderen, is de vrees hun huwelijkspartner of hun ouders te mishagen. In veel oosterse landen, waar loyaliteit aan ouders en familie als bijzonder belangrijk wordt beschouwd, wordt gewoonlijk van een nieuwe echtgenote verwacht dat zij het religieuze standpunt van de familie waarin zij trouwt, onderschrijft. Zelfs als het echtpaar niet bijzonder religieus is, wordt het onderhouden van een goede band met de familie en het zich houden aan de religieuze status quo als uitermate belangrijk beschouwd. Eén jong echtpaar hield met hun bijbelstudie op nadat zij tijdens een familieraad onder grote druk waren gezet. „Wij hadden eigenlijk mensenvrees”, legt de man uit, die de studie later hervatte. „Wij meenden dat wij de wensen van onze ouders moesten respecteren en wij wilden hun geen verdriet doen door van religie te veranderen.”

Dit doet ons aan nòg een reden denken waarom velen bang zijn van religie te veranderen: niemand vindt het prettig om als anders beschouwd te worden. In de bovengenoemde familie was een van de redenen waarom de ouders wilden dat het jonge echtpaar met hun bijbelstudie ophield, dat zij niet wilden dat hun kinderen als eigenaardig werden beschouwd of van gemeenschappelijke activiteiten buitengesloten werden.

Er zijn dus grote angsten betrokken bij de vraag: Moet ik van religie veranderen? Als gevolg hiervan nemen velen een laconiek standpunt in: Het doet er eigenlijk niet toe wat voor religie men heeft, nietwaar? Zijn niet alle religies eenvoudig verschillende wegen die naar de top van dezelfde berg leiden? Evenals de drie spreekwoordelijke aapjes zien zij op het gebied van religie geen kwaad, horen zij geen kwaad en spreken zij geen kwaad.

Maar sommigen zijn van religie veranderd. Waarom? Voor verscheidenen van hen was het louter een kwestie van zich aansluiten bij een andere religie die hun onmiddellijke voordelen beloofde op het gebied van hun gezondheid of hun portemonnaie, terwijl zij tegelijkertijd aan hun traditionele religieuze ideeën en praktijken vasthielden. Voor anderen heeft het echter een werkelijke en volledige ommekeer betekend. Maar misschien vraagt u zich wel af: ’Bestaan er in mijn geval werkelijk voldoende redenen om van religie te veranderen? Waarom zijn sommigen eigenlijk van religie veranderd? Zou een verandering een wezenlijke uitwerking op mijn leven kunnen hebben?’ Wij nodigen u uit het volgende artikel te beschouwen om de antwoorden te vernemen.

[Illustratie op blz. 3]

Wat brengt mensen ertoe aan hun traditionele religieuze gewoonten vast te houden?