Hoe wijdverbreid is het onrecht?

BEGIN 1940 werd Roy, een 34-jarige man, in New Mexico (VS) gearresteerd op beschuldiging van roof. Hij beweerde dat hij op het moment van de misdaad meer dan vijftienhonderd kilometer ver weg was geweest, maar hij kon geen getuigen vinden om dit te bewijzen. Daarom werd hij schuldig bevonden en tot gevangenisstraf veroordeeld. Zestien jaar later werd Roy vrijgelaten. Een onderzoek had aan het licht gebracht dat hij onschuldig was!

Enige jaren geleden schreef een vrouw in Colombia een triest verhaal aan een krant. Haar man had haar en hun vier zoons in de steek gelaten voor een andere vrouw. Maar met veel moeite en opofferingen was zij erin geslaagd haar zoons een opleiding te geven en later had zij met hun hulp een kapitaaltje bijeengebracht zodat haar gezin gerieflijk kon leven. Toen kreeg zij op een dag bevel voor de rechter te verschijnen. Waarom? Haar man had haar een proces aangedaan. De vrouw kreeg te horen dat de helft van alles wat zij bezat aan haar man toebehoorde. „Zo iets onrechtvaardigs kan ik gewoon niet geloven”, verklaarde zij.

Vele jaren geleden vatte een wijze man de ervaring van een groot deel van de mensheid samen, toen hij zei dat „de ene mens over de andere mens heeft geheerst tot diens nadeel” (Prediker 8:9). Deze overheersing heeft veel persoonlijk leed teweeggebracht, zoals deze twee voorbeelden aantonen. Ze heeft er ook toe geleid dat hele categorieën van mensen onrecht hebben geleden. Laten wij slechts enkele voorbeelden beschouwen.

Economie: Volgens The World Almanac & Book of Facts 1984 bedroeg in India het gemiddelde inkomen per jaar $150 — terwijl het gemiddelde jaarinkomen in veel landen van Europa in dezelfde tijd ongeveer $10.000 bedroeg. Economen zeggen dat dergelijke verschillen „twijfel doen rijzen aan de doelmatigheid en rechtvaardigheid van de bestaande economische orde”.

Gezondheid: „Meer rechtvaardigheid op gezondheidsgebied”, luidde onlangs een kop in een tijdschrift van de VN over gezondheid. Wat is er dan voor onrecht op het gebied van de gezondheid? Om maar eens een voorbeeld te noemen: Niet lang geleden stierf in Nepal een jonge man doordat hij het zonder insuline moest stellen. Er was in het hele gebied waar hij woonde eenvoudig geen insuline beschikbaar! Is het eerlijk dat in sommige landen mensen aan bepaalde ziekten sterven, terwijl de genezing of de bestrijding van deze zelfde ziekten in andere landen slechts een kwestie van routine is? Elk jaar sterven er vijfentwintig miljoen mensen aan ziekten die worden veroorzaakt door vervuild water en slechte sanitaire voorzieningen. Toch zou het niet moeilijk zijn hen aan schoon water te helpen. Het zou maar één derde hoeven kosten van wat de wereld aan sigaretten uitgeeft, of één achttiende van alle uitgaven voor bewapeningsdoeleinden. Is dat rechtvaardig?

Voedsel: In 1980 zijn er ongeveer vijftig miljoen mensen van honger gestorven. Maar er is meer dan voldoende voedsel voor iedereen — als het maar doeltreffend verdeeld werd. De moeilijkheid is dat sommige landen meer verbruiken dan hun toekomt. Zelfs wanneer er voedsel beschikbaar is, hebben de armen dikwijls geen geld om het te kopen. Een hoge functionaris van het Kinderfonds van de Verenigde Naties zei dat de situatie ’onrechtvaardig, onaanvaardbaar en bijna geheel onnodig’ was.

Vooroordeel: Een nieuwsblad merkte in een beschrijving van een gewelddadige rassenrel in de Verenigde Staten op: „Van de vele oorzaken voor de rel heeft een gekwetst rechtvaardigheidsgevoel het meeste gewicht in de schaal gelegd.” Ja, bepaalde raciale groepen worden dikwijls gediscrimineerd. Vrouwen ook. En de armen ook, ongeacht hun sekse of kleur.

Waarom is de wereld zo vol onrecht?