De dringende behoefte aan gerechtigheid

REEDS duizenden jaren worstelt de mensheid met het probleem van de handhaving van wet en orde. Talloze verordeningen zijn geformuleerd om de persoon en zijn eigendommen te beschermen. Om wetschenders hun gerechte straf te doen ondergaan, zijn er organisaties voor het handhaven van de wet en rechtsstelsels in het leven geroepen. Ondanks de goedbedoelde pogingen van de mens is echter geen enkele regeling bij machte gebleken volstrekte gerechtigheid voor iedereen te waarborgen.

Hoewel vele moreel hoogstaande figuren hun best hebben gedaan om de rechten van de mens hoog te houden, hebben anderen munt geslagen uit het beoefenen van onrecht. Zo werd bijvoorbeeld enkele jaren geleden een rechter in Noord-Amerika schuldig bevonden aan het opstrijken van ruim $600.000 waarmee hij zich had bevoordeeld door rechterlijke gunsten te verlenen. Bekende misdadigers zijn door mazen in de wetgeving aan hun straf ontsnapt. Bepaalde strafpleiters zijn rijk geworden door valse alibi’s voor hun schuldige cliënten te fabriceren en door zich van gewetenloze methoden te bedienen om het getuigenis van waarheidsgetrouwe getuigen ernstig in twijfel te trekken.

Corruptie is niet de enige hinderpaal voor het verschaffen van recht. Soms is er sprake van regelrechte onbekwaamheid. Er zijn gevallen behandeld door rechters die beschonken waren, die te ongeïnteresseerd waren om te luisteren, die zo moe waren dat zij tijdens de rechtszitting indommelden of die zo weinig van de wet afwisten dat de uitspraken in feite door hun klerken werden geformuleerd.

Talloze mensen zijn het slachtoffer geworden van corruptie en onbekwaamheid op hoge posten. Zij zijn ten onrechte opgesloten in krankzinnigengestichten en gevangenissen of zijn zelfs ter dood veroordeeld. Vrouwen is de financiële steun van hun echtgenoot onthouden. Kinderen zijn van hun ouders afgenomen. Hele landgoederen zijn aan hun rechtmatige erfgenamen onttrokken.

Maar al te dikwijls worden wetteloze personen nimmer berecht. In het huidige samenstel van dingen is er eenvoudig geen manier om al het onrecht te herstellen dat wordt veroorzaakt door achterklap, laster, geroddel, fraude, intriges, halve waarheden, overdrijving en andere vergrijpen tegen de ethiek.

Er bestaat werkelijk dringende behoefte aan de weegschaal van het recht weer in evenwicht te brengen. Een vooraanstaande jurist van de 20ste eeuw zinspeelde op de manier waarop dit tot stand zou kunnen komen. Toen hij de „geest van de ware vrijheid” beschreef, verklaarde hij dat deze geest „nog nooit helemaal vergeten is dat er wellicht eens een koninkrijk zal komen waar de zaak van zowel de geringste als de grootste dezelfde aandacht zal krijgen”. Maar zal er werkelijk zo’n tijd van rechtvaardig oordeel komen? Welke reden hebben wij om te geloven dat dit zal plaatshebben? Hoe dient dit nu reeds van invloed te zijn op ons leven?