Het aanlokkelijke van de loterij

ONGETWIJFELD is het voor veel mensen verleidelijk om in de loterij te spelen. Zowel het vooruitzicht veel in ruil voor heel weinig te krijgen als de opwinding die ermee gepaard gaat, is voor niet weinigen onweerstaanbaar. Voordeel trekkend van dit feit, heeft New York, de toonaangevende staat van de Verenigde Staten, een staatsloterij geopend en de verkoop van loten is 15 juni 1967 begonnen.

De loterij is op twee manieren aanlokkelijk, zo zou men kunnen zeggen, want ze is niet alleen aanlokkelijk voor hen die loten kopen, maar ook als bron van inkomsten voor regeringen. Het wetgevende lichaam van de staat New York heeft er herhaaldelijk vóór gestemd en ook een meerderheid van de kiezers, namelijk 2.464.898 vóór, vergeleken bij 1.604.694 tegen. Zij hebben hierin het voorbeeld nagevolgd van de bewoners van de naburige staat New Hampshire, die drie jaar geleden als eerste staat in de Verenigde Staten sinds zeventig jaar een loterij hield. Over de gehele wereld worden door meer dan tachtig landen loterijen gehouden, die jaarlijks meer dan ƒ 3600 miljoen winst opleveren.

De Ierse sweepstake is de bekendste en aanlokkelijkste loterij om in te spelen, kan men wel zeggen, en ze is bovendien de grootste zakelijke onderneming in Ierland. Volgens Fortune, een toonaangevend Amerikaans zakenblad, speelt de Ierse sweepstake het klaar om in 146 verschillende landen loten te verkopen. Ze boogt op een jaarlijkse opbrengst van ongeveer ƒ 160 miljoen, waarvan ongeveer een vijfde aan liefdadigheid wordt besteed. In West-Duitsland worden waarschijnlijk de meeste mensen ertoe verleid om in een loterij te spelen, want de drie nationale loterijen aldaar incasseren ƒ 1960 miljoen per jaar, waarvan een derde deel in gezondheids-, jeugd- en sportprogramma’s wordt gestoken. Verleden jaar december hield Madrid de grootste vakantieloterij die er ooit was gehouden, waarbij ƒ 180 miljoen onder de winnaars werd verdeeld. In Engeland, Frankrijk, Mexico en ook hier in Nederland worden winstgevende loterijen gehouden, evenals in communistische landen, zoals de Sowjet Unie, Tsjechoslowakije en Hongarije.

Omdat de loterij als een bron van inkomsten voor regeringen wel eens een bedrieglijk lokmiddel kan zijn, hebben sommige leiders in Amerikaanse burgerlijke zaken er een krachtige campagne tegen gevoerd. De loterij voor de staat New York ondervond in feite sterke tegenstand van de zijde van enkelen van de hoogste autoriteiten op dit gebied. Waarom? Omdat, zoals de New York Post verklaarde, „juist de mensen die het zich het minst kunnen veroorloven, geld aan de loterij uitgeven. Een loterij is derhalve een regressief [in tegenstelling tot een progressiefa] soort van belasting die sociaal verkeerd is. . . . In Engeland doen de kantoren waar ondershands weddenschappen worden afgesloten de meeste zaken in arme wijken. . . . Verlokt door de belofte iets voor niets te krijgen, zullen de arme mensen ontegenzeglijk inkomsten die voor noodzakelijke dingen zoals voedsel en kleding besteed dienden te worden, gebruiken om te gokken.” — 3 oktober 1966.

Dat dit geen ongegronde theorie is, werd bewezen toen een staking onder het personeel van loterijkantoren de loterij in Puerto Rico tien dagen stil zette. In die tijd ging de verkoop van voedsel in bepaalde supermarkten met 30 percent omhoog. Klaarblijkelijk hebben arme mensen meer geld voor voedsel als er geen loterij is om hun geld aan te spenderen!

Het Amerikaanse belastinginstituut neemt het standpunt in dat het voor inkomsten houden van loterijen een bedrieglijk lokmiddel is, door te verklaren: „Hoeveel vernuftige manieren wij ook bedenken, uit elk ervan leren wij vroeg of laat dat er geen . . . panacee [algemeen geneesmiddel] is. Op de lange duur blijken ’pijnloze’ methoden dikwijls het pijnlijkste te zijn.”

Dat de loterij een bedrieglijk lokmiddel is, blijkt verder uit het feit dat ze fundamenteel ongezond is. Loterijen slokken veel mankracht op en leveren geen rijkdom op; ze halen het geld alleen maar uit de handen van velen en verspreiden het onder weinigen, en dat gaat met geen geringe kosten gepaard. In sommige gevallen is de „meerwaarde” 50 percent van de totale opbrengst. Er bestaan slechts drie eerlijke en gezonde vormen van het overdragen van geld, namelijk in de vorm van openlijke giften, in ruil voor andere waardevolle vergoedingen en in ruil voor arbeid.

Zij die zich door bijbelse beginselen willen laten leiden, moeten leren weerstand te bieden aan de verleiding van de loterij en andere vormen van gokken die hun worden geboden. Dit zijn in werkelijkheid vormen van afpersing, ook al stemt de verliezer erin toe afstand van zijn geld te doen. Duelleren wordt reeds lang als verkeerd beschouwd, al kan het dan ook beschreven worden als doden met wederzijdse toestemming. Zo is gokken afpersing met wederzijdse toestemming; men wint alleen doordat iemand anders of vele anderen verliezen. Het is moreel verkeerd er genoegen in te vinden of te trachten winst te maken ten koste van leed of verlies van anderen.

Ja, loterijen kweken zelfzucht aan, want iedereen die eraan meedoet, hoopt tegen beter weten in dat hij wint wat zijn naaste in de loterij heeft gestoken en op die manier wordt iedereen hierdoor tot de vijand van de rest gemaakt. Het is precies het tegenovergestelde van acht te slaan op de raad in 1 Korinthiërs 10:24, waar staat: „Een ieder blijve niet zijn eigen voordeel zoeken, maar dat van de ander.” De liefde voor geld, die volgens de apostel Paulus de wortel van allerlei schadelijke dingen is, ligt eraan ten grondslag. — 1 Tim. 6:9, 10.

Geen wonder dat loterijen dikwijls gepaard gaan met corruptie, om welke reden het zeventig jaar geleden in de Verenigde Staten onwettig werd verklaard om loterijbiljetten van de ene staat naar de andere staat te zenden. Wat ook niet over het hoofd moet worden gezien, is het rampzalige lot van hen die verslaafde gokkers worden, hetgeen dikwijls veel hartzeer en het begaan van allerlei misdrijven tot gevolg heeft.

Als men zwicht voor de verleiding om in loterijen te spelen, handelt men ook in strijd met het bijbelse beginsel dat wij werkers dienen te zijn. Degenen die zwichten voor de verlokking van de loterij stellen „fortuin” voor hard werken in de plaats. De bijbel zegt echter onomwonden: „Als iemand niet wil werken, laat hij dan ook niet eten.” — 2 Thess. 3:10; Spr. 6:6.

Hoewel christenen zich niet mengen in hetgeen anderen verkiezen te doen, zullen zij, als zij God wensen te behagen, weerstand bieden aan de verleiding om in loterijen te spelen. Zij zullen zelfs geen loten verkopen of een dergelijk soort van werk aannemen, wetend dat afpersers van de christelijke gemeente uitgesloten zijn en dat, wanneer iemand werk in die zin verricht, hij erdoor medeplichtig wordt aan afpersing. Zij zullen zich tevreden stellen met de vruchten van produktieve arbeid en hun genoegens zoeken in dingen die niemand nadeel berokkenen. — 1 Kor. 6:9, 10.

[Voetnoten]