Oorsprong van de riten en ceremoniën in de christenheid

✔ In zijn boek getiteld Ecclesiastical History (Kerkelyke Geschiedenissen) vertelt J. L. Mosheim hoe de christenheid reeds bij haar ontstaan in de dagen van Constantijn een compromis aanging ten einde meer heidenen tot het christendom te bekeren: „Alhoewel de keizers door hun beschermende invloed de christelijke religie trachtten te bevorderen, werd door de onbezonnen vroomheid van de bisschoppen die steeds meer riten en ceremoniën invoerden, haar ware aard verduisterd en haar geestkracht onderdrukt. De opmerking van Augustinus: Dat het eens de joden opgelegde juk draagbaarder was dan dat wat in zijn tijd vele christenen werd opgelegd, is welbekend. Want de christelijke bisschoppen voerden in de christelijke aanbidding bijna ongewijzigd dezelfde riten en gebruiken in die ook vroeger bij de Grieken, Romeinen en andere naties in zwang waren om hun vroomheid en eerbied jegens hun denkbeeldige godheden te betonen. Zij waren van mening dat de mensen het christendom sneller zouden aanvaarden indien zij zagen dat de riten die hun door hun vaderen waren overgeleverd, nog steeds ongewijzigd onder de christenen voorkwamen en dat Christus en de martelaren op dezelfde manier werden aanbeden als destijds hun goden.

In die tijd was er natuurlijk weinig verschil tussen de openbare aanbidding van de christenen en die van de Grieken en Romeinen. In beide godsdiensten werd gebruik gemaakt van prachtige gewaden, mijters, tiara’s, waskaarsen, bisschopsstaven, processies, reinigingsceremoniën, beelden, gouden en zilveren kelken, en talloze andere dingen. Nauwelijks had Constantijn de religie van zijn voorvaderen afgezworen of er werden overal luisterrijke tempels opgericht, die werden versierd met schilderingen en beelden, en die zowel uiterlijk als van binnen heel veel weg hadden van de heilige plaatsen en tempels van de goden. Deze tempels . . . werden gewijd met veel praalvertoon en met riten die in sterke mate waren ontleend aan de oude priesterlijke eredienst van de Romeinen.” — Blz. 276, 277, Boek II, Deel, Hoofdstuk IV.

In plaats dat de vroege christenen dingen aan het heidendom ontleenden, sloegen zij acht op het goddelijke gebod: „’Gaat daarom uit hun midden vandaan en scheidt u af’, zegt Jehovah, ’en raakt het onreine niet langer aan.’” Op die manier stelden zij het voorbeeld voor ware christenen in deze tijd. — 2 Kor. 6:17, NW.