Wanneer het doel de middelen niet heiligt

OVER de gehele aarde nemen vele religieuze organisaties hun toevlucht tot zulke hulpmiddelen als loterijen, om de kerk aan geld te helpen. Zij die zich van dergelijke methoden bedienen, zeggen meestal dat het doel de middelen heiligt. Het protestantse maandblad Notre Lien van Tahiti publiceerde in de uitgave van november 1963 op de voorpagina echter het volgende artikel: „Loterij, filmvoorstellingen, enzovoort”, met als ondertitel: „Gemeente van Vitiviti, Grote bioscoopavond met het oog op de behoeften van de gemeente. Programma: 2 hoofdfilms: ’Poppen stellen de wet’, en ’De bloem van de straat’.” In het artikel stond het volgende:

„Wanneer deze regels worden gepubliceerd, zal de trekking van de loterij hebben plaatsgevonden. Ze zal niet aan de gestelde verwachtingen hebben voldaan. Dit is jammer voor de kerkelijke inkomsten, en wel in verband met de voortdurend stijgende uitgaven; wij zullen er echter weer iets door hebben geleerd dat, laten wij hopen, voordelen zal afwerpen voor het geestelijke leven van de Kerk. De loterij is de kerk namelijk niet waardig. Doet ze een beroep op het geloof van de volgelingen, spoort ze aan tot persoonlijke opofferingen? Wordt er een verlangen om te dienen door tot uitdrukking gebracht? Wat brengt de mensen er meestal toe om loterijbriefjes te kopen? De Heilige Geest, of het aas van gemakkelijk gewin, de smaak van het gokken, vermomd door een kwaad geweten dat een rechtvaardiging vindt in de woorden: ’Het is voor een goed doel . . .’?

Het doel heiligt de middelen niet. Indien de kerk zich niet met de vrijwillige gaven van de gelovigen op de been kan houden, heeft ze niet een loterij maar de Heilige Geest nodig. . . . Ik denk aan al die christenen die zich geheel hebben ingezet voor het verkopen van die loterijbriefjes. Ik kan God alleen maar dankbaar zijn voor hun werk, hun ijver, maar ik betreur het dat deze deugden niet op iets beters gericht waren. . . .

Wat de maandelijkse of halfmaandelijkse bioscoopvoorstellingen betreft . . . Is dat hetgeen de Kerk de mensen moet brengen? Wat een fraaie prediking van het Evangelie vormen deze slechte films, waarin het egoïsme hoogtij viert! Hoe stichtelijk zijn deze films over onjuiste liefde of geweld, waarvan de mensen de inhoud passief en zonder oordeel des onderscheids gretig in zich opnemen, zonder kritiek, zonder iets om er een juist licht op te werpen, zonder dat zij in staat zijn zich te verzetten tegen dit verdorven leven dat hun als Het Leven wordt afgeschilderd?”

Het is beslist geen werk voor een christen om loterijbriefjes te kopen of te verkopen, want hij zal zich niet alleen tegen gokken verzetten, maar ook tegen een dieet van films over verdorven levens. Men kan zich moeilijk Jezus Christus en zijn apostelen voorstellen, bezig met het verkopen van loterijbriefjes en het draaien van films over geweld en verboden seksuele omgang. Een belangrijk kenmerk van de vroege christenen, die druk bezig waren met de prediking van Gods koninkrijk, was hun bereidheid vrijwillig te geven. — 2 Kor. 9:7, NW.