„Een duizendste van de gehele tekst”

VOLGENS zeggen bestaan er vele variaties in de verschillende manuscripten van de christelijke Griekse Geschriften. Dit heeft sommigen ertoe gebracht zich af te vragen hoeveel grote verschillen, dat wil zeggen, verschillen die er werkelijk op aan komen, er eigenlijk wel zijn. Hetgeen Westcott en Hort dienaangaande in hun Introduction to the New Testament verklaren, is werkelijk verhelderend:

„Met betrekking tot het grootste deel van de woorden van het N.T. . . . bestaat er geen variatie of andere grond voor twijfel. . . . De verhouding van de woorden die praktisch overal boven elke twijfel verheven wordt geacht, is zeer groot en bedraagt volgens een ruwe berekening niet minder dan zevenachtste van het geheel. Het overblijvende achtste gedeelte, waarbij de twijfel grotendeels wordt veroorzaakt door veranderingen in de volgorde en andere betrekkelijke kleinigheden, vormt het voornaamste doelwit van kritiek. Indien de beginselen waardoor wij ons in de huidige editie hebben laten leiden, juist zijn [en ze worden over het algemeen als zodanig geaccepteerd], kan dit gebied nog zeer sterk worden ingekrompen. Hoewel wij ten volle doordrongen zijn van de plicht ons in gevallen waarin het bewijsmateriaal niet voldoende is om van twee of meer versies de juiste te kunnen kiezen, van een voorbarige beslissing te onthouden, bemerken wij dat, indien wij verschillen van orthografie [spelling] ter zijde stellen, de woorden die naar onze mening nog steeds aan twijfel onderhevig zijn, slechts ongeveer een zestigste gedeelte van het gehele Nieuwe Testament uitmaken.

Bij deze tweede schatting is de verhouding van betrekkelijk kleine variaties natuurlijk veel groter dan bij het vorige gedeelte; hieruit volgt dat de hoeveelheid werkelijke verschillen slechts een klein onderdeel vormt van alle overgebleven variaties en nauwelijks meer dan een duizendste van de gehele tekst kan uitmaken. Daar er redenen voor zijn om te vermoeden dat er neiging bestaat de zaak ten aanzien van mogelijke afwijkingen in het N.T. te overdrijven, hetgeen door de taal die hier en daar op de volgende bladzijden wordt gebruikt, bevestigd schijnt te worden, willen wij van tevoren goed beklemtonen hoe groot het gedeelte van het N.T. is ten aanzien waarvan tekstkritiek overbodig is.” Ja, slechts een duizendste van de christelijke Griekse Geschriften kan ten aanzien van de nauwkeurige lezing ervan in twijfel worden getrokken.