Bewondering voor het aquarium der natuur

● In zijn boek The Kon-Tiki Expedition vertelt T. Heyerdahl van welk tijdverdrijf hij en zijn vriend gedurende hun reis het meest genoten:

● „Erik kwam op het idee om een duikmand te maken. . . . Wij hadden bamboe, touwen en een oude mand, waarin kokosnoten hadden gezeten. Wij verlengden de mand naar boven met bamboe en gevlochten touw, en lieten ons toen naast het vlot in de mand naar beneden zakken. . . . Deze duikmand was niet alleen nuttig, maar werd voor ons aan boord geleidelijk aan een volmaakte plaats voor enige ontspanning. Het gaf ons een eersteklas gelegenheid om het drijvende aquarium dat wij beneden ons hadden, te bestuderen. . . . wij kropen een voor een in de mand en werden zolang wij adem hadden, in het water neergelaten. Daar beneden in het water was het licht op een eigenaardige manier anders en schaduwloos. Zodra onze ogen zich onder het oppervlak bevonden, scheen het licht niet langer meer uit een bepaalde richting te komen, zoals in onze eigen wereld boven het water. Het licht kwam net zoveel van beneden als van boven; het was alsof de zon niet langer scheen, maar overal aanwezig was. . . . De loodsmannetjes zwommen keurig in het gelid, als zebra’s in vissehuiden, terwijl grote dolfijnen rusteloos, waakzaam en met schokkende bewegingen om ons heen cirkelden. . . .

● Het licht daar beneden was wonderbaarlijk helder en verzachtend voor ons die aan de tropische zon aan dek gewend waren. . . . Tot onze verbazing konden wij vissen die zich ver beneden ons in de diepten van het heldere en schone blauwe water bevonden, goed zien, terwijl wij toch vlak onder het wateroppervlak zaten. Wij namen het liefst een duik onder het oppervlak wanneer de grote tonijnen met hun goudkleurige vinnen ons een bezoek brachten. . . . Vanaf het vlot zagen ze er gewoon uit als grote, zware, bruine vissen, zonder een ongewoon sieraad, maar wanneer wij ze in hun eigen element benaderden, veranderde plotseling hun kleur en vorm. Deze verandering was zo verbijsterend, dat wij, om te zien of het dezelfde vis was die wij ook boven het water hadden gezien, meerdere keren naar boven moesten gaan om poolshoogte te nemen. De grote dieren schonken echter geen aandacht aan ons. Ze bleven zich onverstoorbaar majestueus voortbewegen; ze hadden nu evenwel een verbazingwekkend elegante vorm gekregen, welke wij nog bij geen enkele andere vis hadden geconstateerd, en hun kleur was metaalachtig geworden met een licht violet waas er overheen.”