Onverdraagzaamheid — een teken van zwakte
ONGELUKKIGERWIJS is de morele ziekte die wij onverdraagzaamheid noemen over de gehele wereld verbreid. Dit niet alleen, maar ze komt ook in verschillende vormen voor. De aard van de gevallen mens is zo ingesteld dat hij onbewust met zoiets behept kan zijn. Volgens Webster verstaat men onder onverdraagzaamheid „anderen niet de vreugde van hun mening, rechten en aanbidding toe te staan”. Synoniemen voor onverdraagzaamheid zijn „bekrompenheid, vooringenomenheid, dogmatisme”.
In welke vorm onverdraagzaamheid ook mag bestaan, het is duidelijk dat er te allen tijde sprake is van het niet voldoen aan de juiste, logische en liefde tot uitdrukking brengende „gouden regel”, „wat gij wilt, dat u de mensen doen, doet gij hun ook aldus” (Matth. 7:12). Natuurlijk is er van de zijde van een regering geen sprake van onverdraagzaamheid als ze geen wetteloosheid en misdadigheid toestaat. Evenmin is het een vorm van onverdraagzaamheid wanneer een religieuze organisatie of een broederschap niet toelaat dat haar leden er meningen op na houden of dingen doen die niet met het door de organisatie ingenomen standpunt overeenkomen. Men is vrij om tot zo’n organisatie toe te treden; indien iemand het derhalve niet met haar beginselen en praktijken eens is, dient hij er geen lid van te willen zijn.
Zo vertelt de bijbel ons ook dat God tenslotte alle goddelozen van de aarde zal wegvagen (Ps. 145:20). Hij zal hen niet langer in het universum verdragen. Dat wil echter nog niet zeggen dat God onverdraagzaam is. Waarom niet? Omdat God, op grond van het feit dat hij de Schepper van alles is, en wegens zijn soevereiniteit en volmaakte eigenschappen zoals macht, wijsheid, rechtvaardigheid en liefde, in de positie verkeert waarin hij dat wat het juiste en het beste voor zijn universum is, kan voorschrijven. Wij kunnen daarom van onverdraagzaamheid zeggen dat het een aanmatigende weigering is om de mening, rechten en vorm van aanbidding van anderen te verdragen.
Hoewel onverdraagzaamheid onveranderlijk met superioriteitsgevoelens samengaat, ligt ze over het algemeen toch alleen maar aan de oppervlakte; daaronder schuilt een gevoel van onveiligheid en inferioriteit, kortom, een vrees als gevolg van zwakheid. De anti-semitische campagne van de Nazies had daarom zoveel succes, omdat vele Duitse anti-semieten de joden vanwege hun prestaties op het gebied van geldzaken; wetenschap en kunst vreesden. Van wereldomvattende rassenhaat kan precies hetzelfde worden gezegd; ook hieraan ligt de vrees voor nadelige gevolgen ten grondslag. In dit geval niet wat hun prestaties, maar wel wat de numerieke meerderheid van deze rassen betreft.
Dat onverdraagzaamheid een teken van zwakte is, treedt misschien wel nergens duidelijker naar voren dan op het gebied van religie. Vanaf Kaïn en Abel tot op onze tijd heeft de mens op religieus gebied zijn onverdraagzaamheid getoond. De schriftgeleerden en de Farizeeën, de religieuze leiders uit Jezus’ dagen, vormen hier ook een voorbeeld van. Daarom zeiden zij onder elkaar: „Gij ziet voor uw ogen, dat gij niets bereikt; zie, de gehele wereld loopt Hem na.” Daar zij bang waren hun macht, prestige en materieel gewin te verliezen, zetten zij een samenzwering op touw welke ertoe leidde dat de meest afschuwelijke daad van onverdraagzaamheid, de moord op Jezus Christus, werd gepleegd. — Joh. 12:10, 11, 19.
Constantijn, die door sommigen wel de eerste christelijke keizer wordt genoemd, was iemand die in de naam van het christendom onverdraagzaamheid beoefende. Hoewel er op het Concilie van Nicea slechts een zesde deel van het aantal bisschoppen der christenheid aanwezig was en hoewel zij na maanden van debatteren nog niet tot overeenstemming waren gekomen of nu Arius of Athanasius de waarheid had, besliste de ongedoopte heiden Constantijn dat de leer der drieëenheid gezaghebbend was en verklaarde hij alle religieuze denkwijzen die niet in overeenstemming met dit dogma waren, onwettig.
Een dergelijke religieuze onverdraagzaamheid bemerken wij ook thans nog. In het Oosten komen sommige mensen in opstand als iemand het waagt varkensvlees te eten; andere personen doen dit weer als iemand rundvlees eet. Vele jaren lang hadden vele natiën in de christenheid in hun wetboeken voorschriften waarin het aan iedereen — behalve aan hen die de staatsreligie, wat bijna altijd de Rooms-Katholieke Kerk was, beleden — was verboden in het openbaar zijn vorm van religie te beoefenen. Waarom deze onverdraagzaamheid als 90 tot 99 percent van de bevolking de staatsreligie belijdt? Is het niet de vrees voor wat eruit zou voortvloeien als men anderen toestond hun religie in het openbaar te belijden? Is dat geen teken van zwakte?
Een recent en opvallend voorbeeld van een dergelijke onverdraagzaamheid konden wij kort geleden in Peru waarnemen. Er was daar een groot sportpark afgehuurd om er van 8 tot en met 11 januari een nationale vergadering van Jehovah’s getuigen te houden. Op de ochtend van de eerste dag kwam er echter een aantal politieagenten het stadion binnen die een officieel gezegeld stuk van de regering bij zich hadden waarin de getuigen het recht werd ontzegd deze vergadering te houden. Waarom? Omdat dit stadion niet als een „gesloten ruimte” of „kerkgebouw” waarin elke andere religieuze organisatie dan de Rooms-Katholieke Kerk bijeenkomsten mag beleggen, werd aangemerkt. Het gevolg was dat deze vergadering in de twee Koninkrijkszalen die zij zelf in deze stad hadden, werd gehouden; ondanks de tegenstand waren er zondagsmiddags in totaal toch 1350 mensen aanwezig om naar de openbare toespraak „Gods Koninkrijk heerst — Is het einde der wereld nabij?” te luisteren.
Het is echter niet noodzakelijk dat onverdraagzaamheid door gewelddaden wordt getoond. Het is beter dat wij niet onze toevlucht tot fysieke gewelddaden nemen, zoals sommige religieuze fanatici zo nu en dan de gewoonte hebben; tenzij wij zeer voorzichtig zijn, kunnen onze gemoederen echter wel eens zozeer in beroering worden gebracht dat wij onze kalmte verliezen, beginnen te schreeuwen en onze toevlucht tot hatelijke en boze opmerkingen, welke alle uitingen van onverdraagzaamheid zijn, beginnen te nemen. Ook dit zijn tekenen van zwakte; bewust of onbewust proberen wij een tekort aan feiten, logica of schriftuurlijke autoriteit door een overbluffende manier van optreden te compenseren.
Gods Woord maakt christenen bekend op welke wijze zij hun geestelijke oorlog dienen te voeren en welke wapens zij dienen te gebruiken: „De wapenen van onzen veldtocht zijn niet vleselijk, maar krachtig voor God tot het slechten van bolwerken, zodat wij de redeneringen en elke schans, die opgeworpen wordt tegen de kennis van God, slechten, elk bedenksel als krijgsgevangene brengen onder de gehoorzaamheid aan Christus.” Het belangrijkste wapen dat wij gebruiken om dit tot stand te brengen is „het zwaard des Geestes, dat is het woord van God”, dat „scherper is dan enig tweesnijdend zwaard” van staal. Dit zwaard wordt niet uit kwaadheid of haat en evenmin meedogenloos gebruikt, maar „met zachtmoedigheid en vreze”. De waarheid is machtig en onaantastbaar. Allen die haar bezitten, kunnen het zich veroorloven haar, daar zij weten dat zij aan Gods zijde staan, op deze manier te prediken. Hij zal erop toezien dat de waarheid zegeviert. — 2 Kor. 10:4, 5; Ef. 6:17; Hebr. 4:12; 1 Petr. 3:15.