Vragen van lezers

● Waarom stal Rachel de huisgoden van haar vader? Komt dit niet overeen met afgodendienst van haar zijde? — E.T., United States.

Het Hebreeuwse woord voor deze kleine familie-afgoden is teraphim. Toen Jakob vertrok om met zijn vrouwen en kinderen en bezittingen naar huis te gaan, zonder zijn schoonvader Laban er van in kennis te stellen, „stal Rachel de teraphim die haar vader toebehoorde.” De derde dag daarna vernam Laban omtrent het vertrek, en na een achtervolging van zeven dagen achterhaalde zijn gezelschap Jakobs groep. Als een van de klachten zeide Laban tot Jakob: „Waarom toch hebt gij, terwijl gij nu werkelijk zijt heengegaan omdat gij intens naar het huis van uw vader hebt verlangd, mijn goden gestolen?” Jakob was zich niet bewust van de diefstal en zeide: „Wie het ook zij bij wie gij uw goden moogt vinden, hij leve niet.” Labans onderzoek was vruchteloos want Rachel verborg ze in een zadeltas en zat er op, en stond niet op toen haar vader haar tent onderzocht, terwijl zij vroeg wegens ziekte haar te excuseren. Toen Laban en Jakob uit elkaar gingen, sloten zij een verbond, richtten een stenen pilaar en een steenhoop op, en Laban zeide: „Deze hoop is een getuigenis en de pilaar is iets waardoor getuigenis wordt afgelegd dat ik de hoop niet zal voorbijgaan tegen u en dat gij deze hoop en deze pilaar niet zult voorbijgaan tegen mij ten kwade.” Daarna gingen zij uit elkaar. — Gen. 31:17-55; NW.

Waarom was Laban zo bezorgd over de teraphim, zelfs zozeer dat hij met een groot gezelschap een dure achtervolging inzette om ze terug te krijgen? In vroegere tijden hebben sommigen beweerd dat de teraphim van goud waren gemaakt of grote bijgelovige waarde voor Laban hadden. Het stond echter aan de archaeologie om de werkelijke reden te ontdekken. Op bladzijde 71 van Archaeology and Bible History lezen wij: „Het antwoord werd gevonden in de Nuzi tabletten, waardoor werd aangetoond dat het bezitten van de huisgoden van de vader een belangrijke rol speelde in de erfenis. Een van de Nuzi tabletten gaf te kennen dat in de streek waar Laban woonde, een schoonzoon die in het bezit was van de familie-beelden in het gerechtshof kon verschijnen en aanspraak kon maken op de bezittingen van zijn schoonvader.” Dat Rachel geredeneerd kan hebben dat zij er juist aan deed de teraphim te nemen omdat haar vader bedrieglijk had gehandeld met haar echtgenoot, wordt aangetoond door de woorden die zij en Lea gezamenlijk in Genesis 31:14-16 uitspraken. In ieder geval geeft de volgende paragraaf, die uit de bladzijden 227 en 228 van Modern Science and Christian Faith is genomen, opheldering:

„Te beginnen in 1925 werden er ontdekkingen gedaan in de oude stad Nuzi, die ten Noordoosten van Mesopotamië ligt. Hier werden zeer vele wettelijke contracten gevonden welke uit een iets latere periode dan de tijd van Jakob dateren. Ze wierpen veel licht op het leven van de mensen daar. Een wettelijk document uit de streek gaf te kennen dat onder de ethnologische groep die in Haran, de streek waar Laban woonde, dominerend was, het bezitten van de huisgoden een schoonzoon het recht gaf in het gerechtshof te verschijnen en aanspraak te maken op de bezittingen van zijn gestorven schoonvader. Nu wordt het ons volkomen duidelijk waarom Laban zo geweldig in opschudding werd gebracht over het verlies van deze huisgoden! Jakob had reeds een groot deel van zijn bezittingen genomen. Hij vreesde dat Jakob na zijn dood het gehele overige gedeelte van zijn zonen zou afnemen. Het is zeer waarschijnlijk dat dit de werkelijke bedoeling was van Rachel waarom zij de huisgoden nam. Het maakt duidelijk en begrijpelijk waarom Jakob en Laban een steenhoop oprichtten en de Mizpa-verklaring er over uitspraken; ’De HERE houde wacht tussen mij en u, wanneer wij van elkander gescheiden zullen zijn’ (Gen. 31:49, NBG). Zij riepen God aan de wacht te houden dat geen van hen deze grenslijn zou oversteken met de bedoeling de ander kwaad te doen; dat Laban niet zou komen met de bedoeling Jakob physiek letsel toe te brengen, en dat Jakob na de dood van Laban niet zou terugkeren met de huisgoden ten einde zijn zwagers van de bezittingen welke hen dienden toe te behoren, te onthouden.”

Jakob had geen schuld aan dergelijke plannen. Hij wist niet dat de teraphim in zijn kamp waren. Noch wilde hij iets met afgoden te doen hebben, en evenmin zou hij afgoden in zijn huisgezin toestaan, waartoe zij hun toevlucht zouden nemen. Toen Jehovah Jakob later vertelde te Bethel te gaan wonen, zeide Jakob tot zijn huisgezin: „Doe de vreemde goden die in het midden van u zijn, weg.” Het bericht gaat verder: „Daarom gaven zij Jakob alle vreemde goden die in hun handen waren en de oorringen die in hun oren waren en Jakob verborg ze onder de grote boom die dichtbij Sichem was” (Gen. 35:1-4, NW). Op zijn laatst zouden de teraphim bij deze gelegenheid zijn opgeruimd. Jakob gebruikte ze ten minste nimmer om de erfenis van Labans zonen te verwerven, zelfs al had Laban bij talloze gelegenheden bedrieglijk met Jakob gehandeld. De teraphim waren bijvoegsels van afgodenaanbidding en hadden geen plaats in een huisgezin dat aan Jehovah God was toegewijd. Eeuwen later zeide Samuël tot de opstandige koning Saul: „Eigenzinnigheid is gelijk ongerechtigheid en afgoderij” (1 Sam. 15:23, KJ). Het oorspronkelijke Hebreeuwse woord dat hier met „afgoderij” is vertaald, is teraphim. Daarom luidt de American Standard Version: „Eigenzinnigheid is als afgoderij en teraphim.”