WOLKENHEMEL
[Hebreeuws: sjaʹchaq (klaarblijkelijk van een grondwoord dat „verpulveren, in stukken slaan of fijnstampen” betekent), fijngemaakt „stof”, „stofwolk”, „wolk”].
„Wolkenhemel [sjaʹchaq]”, zoals het door de bijbelschrijvers gebruikt wordt, kan duiden op het atmosferische uitspansel dat de aarde omgeeft en waarin wolken drijven (Jes. 45:8), of op de ogenschijnlijke koepel boven de aarde die overdag blauw en ’s nachts met sterren bezaaid is (Ps. 89:37). In de meeste gevallen doelt de schrijver kennelijk alleen op dat wat zich hoog boven de mens bevindt, zonder te specificeren om welk aspect van de „wolkenhemel” het gaat. — Ps. 57:10; 108:4.
De fijne stofdeeltjes in de atmosfeer, de waterdampmoleculen en enigszins ook de moleculen van zuurstof, stikstof, kooldioxide en andere gassen in de atmosfeer verstrooien de lichtstralen, en doordat de blauwe stralen het sterkst worden verstrooid, krijgt de heldere lucht zijn karakteristieke blauwe kleur. Fijne stofdeeltjes spelen ook een grote rol bij het vormen van wolken, doordat de waterdamp zich rond deze deeltjes verzamelt.
Jehovah spreekt over zichzelf als Degene die ’de wolkenhemel heeft uitgesmeed, hard als een gegoten spiegel’ (Job 37:18). De deeltjes die de atmosfeer vormen, worden inderdaad samengedrukt onder invloed van de zwaartekracht en zijn aan een limiet gebonden wat hun uiterste bereik betreft, want de zwaartekracht voorkomt dat ze aan de aarde ontsnappen (Gen. 1:6-8). Ze reflecteren het zonlicht inderdaad op een manier die vergelijkbaar is met die van een spiegel. Daardoor ziet de lucht er helder uit. Zonder atmosfeer zou iemand die vanaf de aarde naar boven keek alleen maar een zwarte lucht zien, met de hemellichamen fonkelend tegen een zwarte achtergrond, zoals het geval is bij de atmosfeerloze maan. Astronauten kunnen de atmosfeer van de aarde vanuit de ruimte waarnemen als een verlichte, glimmende kring.
Jehovah gebruikte figuurlijke taal toen hij de Israëlieten waarschuwde dat bij ongehoorzaamheid de hemel boven hun hoofd koper zou worden, en de aarde onder hen, ijzer, en de regen op hun land stuifzand en stof zou zijn. Ongetwijfeld zou bij een dergelijk gebrek aan regen de „toegesloten”, wolkeloze hemel roodachtig, koperkleurig worden, aangezien grotere hoeveelheden stofdeeltjes in de atmosfeer ertoe leiden dat het blauwe licht dermate verstrooid wordt dat de rode golven de overhand krijgen, net zoals de ondergaande zon rood lijkt vanwege de langere weg die de zonnestralen door de grotere diepte of dikte van de atmosfeer moeten afleggen. — Deut. 28:23, 24; vergelijk 1 Koningen 8:35, waar „hemel” wordt gebruikt als aanduiding voor het uitspansel.
Toen Jezus ten hemel opsteeg, onttrok een wolk hem aan het gezicht van de discipelen. Terwijl zij met gespannen aandacht in de lucht keken, verschenen er engelen, die zeiden: „Mannen van Galilea, waarom staat gij in de lucht te kijken? Deze Jezus, die van u werd opgenomen in de lucht, zal aldus op dezelfde wijze komen als gij hem in de lucht hebt zien gaan” (Hand. 1:9-11). In feite zeiden de engelen tot de discipelen dat het geen zin had om in de lucht te turen in de verwachting dat zij hem daar in het oog zouden krijgen. Want de wolk had hem aan hun gezicht onttrokken en hij was onzichtbaar geworden. Maar hij zou op dezelfde wijze terugkomen, onzichtbaar, niet waargenomen door letterlijke ogen.
Af en toe wordt „wolkenhemel” parallel met „hemel” gebruikt, maar zie voor een bespreking van het gebruik van de veelomvattender term „hemel” onder HEMEL.