ONESIMUS

(One̱simus) [nuttig].

Een weggelopen slaaf die met Paulus’ hulp een christen werd. Onesimus was een knecht van Filemon, een christen in Kolosse, geweest maar was weggelopen en naar Rome gevlucht. Misschien heeft hij zijn meester eerst wel bestolen, om de reis te kunnen maken (Kol. 4:9; Filem. 18). Het is heel goed mogelijk dat hij door toedoen van Filemon met Paulus in contact was gekomen of op zijn minst van hem gehoord had, want hoewel er niet specifiek wordt vermeld dat Paulus op zijn zendingsreizen Kolosse bezocht, reisde hij door het gebied in die omgeving en kende hij Filemon (Hand. 18:22, 23; Filem. 5, 19, 22). Hoe dan ook, op de een of andere niet vermelde manier kwam Onesimus in Rome in nauw contact met Paulus en werd hij spoedig een christen (Filem. 10). In grote tegenstelling tot zijn vroegere onbruikbaarheid als slaaf van Filemon, werd hij nu als een dienaar, een „getrouwe en geliefde broeder”, voor Paulus zeer bruikbaar, en Paulus noemt hem „mijn eigen tedere genegenheden”. — Kol. 4:9; Filem. 11, 12.

Niettemin was Onesimus nog steeds een weggelopen slaaf en moest Paulus hem wegens de bestaande verordeningen naar zijn eigenaar terugzenden, wat Paulus node deed omdat Onesimus zo’n goede metgezel voor hem was geworden. De apostel kon Onesimus echter niet dwingen om terug te gaan, dus hing het van Onesimus’ eigen bereidwilligheid af of hij uiteindelijk zou terugkeren. Toen Paulus Onesimus heenzond, trof hij er regelingen voor dat Tychikus hem vergezelde en dat de twee een brief en een bericht naar Kolosse meenamen (Kol. 4:7-9). Bovendien gaf Paulus Onesimus de brief voor Filemon mee, ook al verwachtte hij spoedig uit zijn gevangenschap vrijgelaten te worden en zag hij ernaar uit Filemon persoonlijk te bezoeken (Filem. 22). Deze laatstgenoemde brief zou men een aanbevelingsbrief kunnen noemen, waarin Onesimus opnieuw werd geïntroduceerd. Daarin gaf Paulus Filemon de verzekering dat Onesimus een goede christelijke bedienaar was en de nieuwe persoonlijkheid had aangedaan, en hij smeekte Filemon of zij herenigd mochten worden als twee christenen en niet als een slaaf en zijn meester. Paulus vroeg om elke eventuele openstaande schuld die Onesimus bij Filemon had, op rekening van de apostel te zetten (Filem. 12-22). Terloops zij opgemerkt dat Paulus in de brief aan de Kolossenzen die Onesimus en Tychikus overbrachten, de christelijke beginselen besprak die de verhouding tussen een slaaf en een meester bepalen. — Kol. 3:22–4:1.