HEL.

Met dit woord worden in de Statenvertaling (alsook op sommige plaatsen in enkele andere vertalingen) het Hebreeuwse sje’ōlʹ en het Griekse haiʹdes vertaald. In de Statenvertaling wordt het woord „hel” 33 maal gebruikt als vertaling van sje’ōlʹ en 10 maal als vertaling van haiʹdes. Deze bijbelvertaling is echter niet consequent, want ze geeft sje’ōlʹ ook 32 maal met „graf” weer. In andere Nederlandse vertalingen wordt sje’ōlʹ onder andere met „dodenrijk”, „onderwereld” en „afgrond” weergegeven.

Met betrekking tot het woord „hel” als vertaling van het Hebreeuwse woord sje’ōlʹ en het Griekse woord haiʹdes zegt An Expository Dictionary of New Testament Words door W. E. Vine (Deel II, blz. 187): „HADES . . . Het komt overeen met ’Sjeool’ in het O.T. [Oude Testament]. In de A.V. [Authorized Version] van het O.T. [Oude Testament] en N.T. [Nieuwe Testament] is het ongelukkigerwijs met ’Hel’ weergegeven.”

In Collier’s Encyclopedia (1965, Deel 12, blz. 27) wordt over het woord „Hel” het volgende gezegd: „In eerste instantie is het een aanduiding van de Hebreeuwse Sjeool van het Oude Testament en de Griekse Hades van de Septuaginta en het Nieuwe Testament. Aangezien Sjeool in oudtestamentische tijden eenvoudig een aanduiding van de verblijfplaats der doden was en geen morele onderscheidingen suggereerde, is het woord ’hel’, zoals het tegenwoordig wordt begrepen, geen gelukkige vertaling.”

Het is feitelijk aan het huidige begrip van het woord „hel” te wijten dat het zo’n ’ongelukkige’ weergave van deze oorspronkelijke bijbelse woorden is. In de grond der zaak komt de oorspronkelijke betekenis van het woord „hel” nagenoeg overeen met de betekenis van deze bijbelse woorden, maar men heeft die betekenis uit het oog verloren en door een andere, zeer afwijkende, betekenis vervangen. Franck’s Etymologisch woordenboek der Nederlandse taal (dr. N. van Wijk, tweede druk, 1949, blz. 243, 244) zegt dat de oorspronkelijke betekenis van hel „schuilplaats, bergplaats” is, en verwijst vervolgens naar het trefwoord „helen”. Daar leest men dat het werkwoord „helen” afkomstig is van het Oudhoogduitse hëlan, dat „verbergen” betekent. Het woord „hel” hield dus oorspronkelijk niet de gedachte in van hitte of pijniging, maar eenvoudig van een ’bedekte of verborgen plaats’; het had derhalve nagenoeg dezelfde betekenis als het Hebreeuwse sje’ōlʹ.

De huidige betekenis van het woord „hel” wordt in Dantes La Divina Commedia (De goddelijke komedie) en in Paradise Lost (Verloren paradijs) van de Engelse dichter Milton aanschouwelijk voorgesteld, maar ze heeft niets met de oorspronkelijke definitie van het woord te maken. Het idee van een „hel” van vurige pijniging gaat echter veel verder terug dan Dante of Milton. In de Grolier Universal Encyclopedia (1965, Deel 5, blz. 205) wordt onder „Hel” gezegd: „Hindoes en boeddhisten beschouwen de hel als een plaats van geestelijke loutering en uiteindelijk herstel. De islamitische overlevering ziet de hel als een plaats van eeuwige straf.” In de oudheid behoorde de „hel” ook tot de heidens-religieuze leer van oude volken in Babylon, Perzië en Fenicië. De Encyclopedia Americana (1956, Deel 14, blz. 82) zegt: „Hoewel er wanneer het op details aankomt, vele en ook beduidende verschillen bestaan, zijn de fundamentele denkbeelden omtrent de hel die er door Hindoese, Perzische, Egyptische, Griekse, Hebreeuwse en christelijke theologen op na worden gehouden, in wezen hetzelfde.”

Aangezien deze opvatting omtrent de „hel” reeds vele eeuwen een fundamentele leerstelling van de christenheid vormt, is het begrijpelijk dat bovenstaande encyclopedie (op blz. 81) zegt: „Er is veel verwarring en misverstand ontstaan doordat de vroege vertalers van de bijbel het Hebreeuwse woord Sjeool en de Griekse woorden Hades en Gehenna onveranderlijk met het woord hel hebben weergegeven. De eenvoudige translitteratie van deze woorden door de vertalers van de herziene uitgaven van de bijbel is niet voldoende geweest om deze verwarring en verkeerde opvatting merkbaar op te helderen.” Niettemin wordt de bijbelonderzoeker door een dergelijke translitteratie en consequente vertaling in staat gesteld de teksten waar deze woorden in de oorspronkelijke taal voorkomen, zorgvuldig met elkaar te vergelijken en op die manier onbevooroordeeld het juiste begrip van hun ware betekenis te verkrijgen.