EKBATANA

(Ekba̱tana) [misschien: plaats van samenkomst].

Vanaf ongeveer 700 v.G.T. de hoofdstad van het oude Medië. De Perzische koning Cyrus II veroverde de stad in 550 v.G.T. op Astyages, de koning der Meden, waarna de Meden en de Perzen hun strijdkrachten onder Cyrus aaneensloten. Volgens de bijbel was Ekbatana in de dagen van de Perzische koning Darius I (Hystaspis) een plaats in het rechtsgebied Medië. — Ezra 6:1, 2.

In Ezra 6:2 wordt de naam van deze stad in het Nederlands met „Ekbatana” weergegeven. Deze vorm van de naam komt overeen met de weergave in de Latijnse Vulgaat en wordt ook aangetroffen in de Griekse tekst van de apocriefe geschriften die aan de Septuaginta zijn toegevoegd. De masoretische tekst en de Syrische Pesjitta geven de naam echter weer als „Achmeta”. De Oudperzische vorm Hagmatana betekent wellicht „plaats van samenkomst” of „het trefpunt van vele wegen”, en „Ekbatana” is waarschijnlijk oorspronkelijk afgeleid van een Akkadisch woord dat „samenkomst” betekent. Vroege Griekse schrijvers schijnen de naam „Ekbatana” op verscheidene plaatsen toegepast te hebben. Tegenwoordig zijn de geleerden het er echter algemeen over eens dat de door Cyrus ingenomen (en dus de in Ezra 6:2 genoemde) stad Ekbatana het huidige Hamadan is. De stad Hamadan is een belangrijk handelscentrum in Iran en ligt aan de voet van de berg Elwend, ongeveer 290 km ten W.Z.W. van Teheran. Evenals het oude Ekbatana een belangrijke stad was aan de hoofdroute die Mesopotamië met verder naar het O. gelegen plaatsen verbond, zo lopen ook door het huidige Hamadan verscheidene wegen, waaronder de weg van Bagdad naar Teheran.

Ekbatana was de zomerresidentie van de koningen van Medië en Perzië. Cyrus bijvoorbeeld schijnt de zomermaanden daar te hebben doorgebracht, de winter daarentegen in Babylon. Men kon dus verwachten in beide steden annalen uit zijn regeringsperiode te vinden. Ekbatana lag op een hoogte van ongeveer 1900 m en was vanwege het koelere klimaat dat daar heerste, in de zomer vermoedelijk een aangenamer oord dan Babylon.

Toen bepaalde door de Perzen aangestelde beambten de rechtmatigheid van het werk in verband met de wederopbouw van de tempel, dat de joden in de dagen van Zerubbabel verrichtten, in twijfel trokken, zonden deze tegenstanders een brief naar koning Darius I van Perzië en vroegen hem het decreet van Cyrus te bevestigen waarin de joden gemachtigd werden de tempel te herbouwen (Ezra 5:1-17). Aangezien de joden het werk aan de tempel (nadat het een paar jaar stilgelegen had) rond 25 september 520 v.G.T. hervatten, werd de brief waarschijnlijk naar Ekbatana, de zomerresidentie, gezonden. Darius liet een onderzoek instellen en Cyrus’ decreet werd in Ekbatana gevonden; zodoende werd de rechtmatigheid van het werk in verband met de wederopbouw van de tempel bevestigd. — Ezra 6:1-5.