KAPPERBES

[Hebr.: ʼavi·jō·nahʹ].

De vrucht van de kapperstruik. Sommige vertalingen van Prediker 12:5 geven het Hebreeuwse woord ʼavi·jō·nahʹ weer met „lust”, zodat de zinsnede luidt: „En alle lust vergaat” (Lu; zie ook SV). Veel moderne vertalers (NBG; NW; PC; WV) gaan er echter van uit dat de schrijver van Prediker, die in dit hoofdstuk de toestand van de mens in zijn hoge ouderdom beschrijft, een metafoor heeft gebruikt — zoals in de gehele beschrijving het geval is — en dat ʼavi·jō·nahʹ betrekking heeft op de kapperbes (die de eetlust opwekt). Laatstgenoemde zienswijze wordt ondersteund door de weergave in de Griekse Septuaginta, de Latijnse Vulgaat, de Syrische Pesjitta en Arabische vertalingen.

De kapperstruik (Capparis spinosa) kan een hoogte van 1 m bereiken, maar breidt zich gewoonlijk als een kruipende plant over de grond uit. Hij komt veelvuldig in Israël voor en groeit dikwijls in rotsspleten of overgroeit net als klimop muren of ruïnes. De doornige takken dragen diepgroene, ovale bladeren. De struik bloeit in mei met grote witte bloesems, die wijd uitstaande, purperen meeldraden vertonen. — AFB.: Deel 1, blz. 543.

De bessen van de plant worden niet zo veel gebruikt als de jonge bloemknopjes. In azijn ingelegd, worden ze als eetlust opwekkende specerij genuttigd, en als zodanig waren ze reeds in de oudheid bekend. De schrijver van Prediker wilde dus kennelijk zeggen dat wanneer bij een bejaarde de smaakzin achteruitgaat en zijn eetlust afneemt, deze zelfs door de kapperbes niet meer opgewekt kan worden.