Insectenwerend middel voor apen!

DE TROPISCHE wouden van Venezuela zijn de habitat van een heel intelligente kapucijnaap, de bergi-kesi-kesi. Als in het woongebied van de aap de tijd van het regenseizoen aanbreekt, breekt ook de tijd voor iets anders aan — zwermen meedogenloze muskieten. Deze indringers zijn niet alleen lastig maar ook gevaarlijk. Ze dragen vaak de eitjes bij zich van een parasitaire horzel, die verzwakkende, etterende cysten kunnen veroorzaken als ze eenmaal onder de huid van de aap zitten.

Kennelijk om zich tegen de aanval te beschermen, bedekken kapucijnapen hun lichaam met een krachtig natuurlijk afweermiddel — de afscheiding van een bepaalde soort duizendpoot. Deze duizendpoten scheiden twee verbindingen af die effectief zijn tegen insecten. Hun afscheiding is zelfs sterker dan de menselijke afweermiddelen die door het leger gebruikt worden!

En dus pookt de bergi-kesi-kesi tijdens het regenseizoen in boomschors of termietenheuvels, op zoek naar de 10 centimeter lange duizendpoot. Als hij er een gevonden heeft, wrijft hij met de duizendpoot over zijn lichaam — van top tot teen. De „apen zijn er zo happig op zich met de afscheiding in te smeren dat wel vier van hen één duizendpoot delen”, zegt de Journal of Chemical Ecology. Zelfs aan de normale rangorde bij etenstijd en andere gelegenheden wordt geen aandacht geschonken als een duizendpootmassage begint.

[Illustratie op blz. 15]

Afscheiding van een duizendpoot

[Verantwoording]

Thomas Eisner/Cornell University

[Illustratieverantwoording op blz. 15]

Dr. Zoltan Takacs