Het winterkoninkje — Kleine vogel met een krachtig lied

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN GROOT-BRITTANNIË

DE OEVER was bezaaid met sleutelbloemen en het zonlicht dat door de bomen scheen, liet de door de regen drijfnatte plantengroei na de bui schitteren als juwelen. Ik rustte even uit op een omgevallen boomstam en keek naar twee kleine vogels die heen en weer vlogen naar een pluk dode varens die over een rotswand boven de beek hingen.

Ik werd nieuwsgierig en ging op onderzoek uit. Ik vond wat ik had vermoed — een nest van een winterkoning, prachtig gebouwd van geweven mos en keurig verstopt onder de hangende varenbegroeiing. Het parmantige winterkoninkje meet van het puntje van zijn snavel tot aan zijn staart slechts tien centimeter en wordt gewoonlijk als een van de kleinste vogeltjes van Groot-Brittannië beschouwd.a Om deze reden werd zijn gelijkenis in 1937 aangebracht op de farthing (een kwart penny), toentertijd Groot-Brittanniës kleinste munt.

Het winterkoninkje is in Europa, Eurazië en de Verenigde Staten algemeen bekend. In Groot-Brittannië is hij de meest wijdverbreide en de talrijkste van alle broedvogels. Zijn prachtige, trillende lied is wel vergeleken met dat van de nachtegaal en is zo krachtig dat het bijna een kilometer verderop gehoord kan worden! Maar strenge winters eisen hun tol en er zijn gevallen bekend dat deze wel aan 75 procent van de winterkoningpopulatie het leven kostten. In zulke periodes verkiezen winterkoninkjes het vaak om in troepen bij elkaar te slapen om warm te blijven. Ooit vond men meer dan zestig winterkoninkjes in een nestkast, opeengepakt als een bundel veren.

In april bouwt het mannetje een verscheidenheid van vakkundig gecamoufleerde koepelvormige nesten. Nadat hij de nesten heeft voltooid, zal hij ze allemaal aan zijn partner laten zien. Het vrouwtje zal er dan een uitkiezen en het met veren bekleden. Tegen eind april zal ze vijf of zes eieren hebben gelegd, wit met roodbruine stipjes. Ze zal in haar eentje in veertien dagen de eieren uitbroeden en de jonge vogels zullen het nest minimaal twee weken later verlaten.

In de zomer zijn twee broedsels normaal, en terwijl het vrouwtje op haar tweede legsel zit te broeden, zal het mannetje voor de jongen van het eerste broedsel zorgen, waarbij hij ze soms meeneemt naar een van zijn andere nesten. Als het een goede zomer is, met een overvloed aan insekten die tot voedsel kunnen dienen, zal het mannetje een tweede partner nemen en haar installeren in weer een van zijn andere woningen.

Terwijl ik zo op die omgevallen boomstam zat, kon ik de warmte voelen van de meizon en de beide winterkoninkjes gadeslaan die af en aan vlogen. Ik observeerde hun roodbruine verenkleed en hun gestreepte vleugels toen ze vlak bij waar ik zat neerstreken op een tak. Maar toen ze mij in hun territorium ontdekten, wipten hun kleine staarten op en lieten ze een ratelende waarschuwingsroep horen. Dat was voor mij het teken om mij kalmpjes te verwijderen.

[Voetnoten]