Een praatje over het weer

WAAR u ook woont en wie u ook bent, het weer is van invloed op uw leven. Als de dag warm en zonnig belooft te worden, trekt u lichte kleding aan. Is het koud, dan reikt u naar uw jas en hoed. Regent het? U pakt uw paraplu.

Soms vinden wij het weer heerlijk, maar het stelt ons ook wel eens teleur. Af en toe is het dodelijk, als het zich in de vorm van orkanen, tornado’s, droogte, sneeuwstormen of zeer zware regenval presenteert. Maar of u nu van het weer houdt of het haat, erop scheldt of het negeert, het is er altijd en het beïnvloedt ons leven vanaf onze geboortedag tot onze sterfdag.

Iemand grapte eens: „Iedereen praat over het weer, maar niemand doet er iets aan.” Het heeft er inderdaad altijd op geleken dat het niet in ons vermogen lag hoe dan ook iets aan het weer te veranderen. Maar veel wetenschappers geloven dat steeds minder. Zij zeggen dat de uitstoot van kooldioxide en andere gassen in onze atmosfeer een verandering teweegbrengt in onze lange-termijnweerpatronen — ons klimaat.

Hoe ziet deze komende verandering er volgens de deskundigen uit? Het gezaghebbendste antwoord komt waarschijnlijk van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), dat geput heeft uit de expertise van ruim 2500 klimatologen, economen en risicoanalyse-specialisten uit tachtig landen. Het IPCC concludeerde in zijn verslag over 1995 dat het klimaat op aarde warmer wordt. Het is mogelijk dat als de situatie zo blijft, de temperatuur in de komende eeuw stijgt met wel 3,5 °C.

Hoewel een paar graden meer misschien niet erg verontrustend klinkt, zou een kleine temperatuurverandering in het wereldklimaat al rampzalig kunnen zijn. Hier volgt wat velen voor de komende eeuw voorzien.

Regionaal extreme weersomstandigheden. In sommige gebieden zouden droogteperiodes langer kunnen aanhouden terwijl in andere de regenval zou kunnen toenemen. Stormen en overstromingen zouden heviger kunnen worden, orkanen verwoestender. Hoewel er al miljoenen sterven tengevolge van overstromingen en honger, zou bij mondiale opwarming het dodental aanzienlijk kunnen stijgen.

Groter risico voor de gezondheid. Het aantal met warmte samenhangende ziekte- en sterfgevallen zou sterk kunnen stijgen. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie zou zich bij mondiale opwarming ook het woongebied kunnen uitbreiden van insekten die tropische ziekten overbrengen, malaria en dengue bijvoorbeeld. Bovendien zouden de door veranderingen in de regionale regen- en sneeuwval geslonken zoetwatervoorraden een toename kunnen veroorzaken in sommige door water en voedsel overgebrachte ziekten en parasieten.

Bedreiging van natuurlijke leefgebieden. Wouden en wetlands, die onze lucht en ons water zuiveren, zouden gevaar kunnen lopen door hogere temperaturen en veranderingen in de regenval. Bosbranden zouden frequenter en feller kunnen zijn.

Stijgende zeespiegels. Bewoners van lage kustgebieden zouden moeten verhuizen tenzij er kostbare projecten uitgevoerd zouden worden om de zee tegen te houden. Sommige eilanden zouden totaal onder water komen te staan.

Zijn zulke angsten gerechtvaardigd? Wordt het klimaat op aarde warmer? Zo ja, ligt de schuld bij mensen? Omdat er zo veel op het spel staat, is het niet verwonderlijk dat deskundigen felle discussies voeren over deze kwesties. In de volgende twee artikelen worden enkele van de erbij betrokken problemen beschouwd en wordt aandacht besteed aan de vraag of wij ons zorgen moeten maken over de toekomst van onze planeet.