Gaat u af op het uiterlijk?

BEOORDEELT u een boek naar zijn omslag? U zou er wel eens naast kunnen zitten. Om dat te vermijden bekijkt u eerst de inhoud. Dit wordt geïllustreerd in het geval van een beroemd personage uit de Turkse folklore, Nasreddin Hoja. (Het Turkse woord hoja betekent „leraar”.) Hij „is zowel geslepen als naïef, zowel wijs als dwaas . . . Hij is vroom, maar heeft menselijke tekortkomingen.” Hij is het „onverslaanbare slachtoffer van de ironie van het leven”. — Tales of the Hoja, door John Noonan, Aramco World, september-oktober 1997.

Eén verhaal gaat over een reis die hij maakte om een Ottomaanse hoogwaardigheidsbekleder te bezoeken en met hem te dineren. „Stijf steeg [Nasreddin] af en klopte op de indrukwekkende voordeur. Toen er opengedaan werd, zag hij dat het feest al in volle gang was. Maar voordat hij zich kon voorstellen, wierp zijn gastheer een blik op zijn kleren, die vuil waren van de reis, en zei hem kortaf dat bedelaars niet gewenst waren.”

Nasreddin ging weg, liep naar zijn zadeltas en „deed zijn mooiste kleding aan: een schitterend zijden gewaad afgezet met bont en een reusachtige zijden tulband. Zo uitgedost liep hij terug naar de voordeur en klopte opnieuw aan.

Deze keer verwelkomde zijn gastheer hem hartelijk . . . Bedienden zetten hem schotels met lekkernijen voor. Nasreddin Hoja goot een kom soep in één zak van zijn gewaad. Tot verbazing van de andere gasten stopte hij stukjes geroosterd vlees in de plooien van zijn tulband. Vervolgens duwde hij voor de ogen van zijn ontstelde gastheer de bontrand van zijn gewaad in een schotel pilaf en mompelde: ’Eet, bont, eet!’

’Wat moet dit voorstellen?’, vroeg de gastheer.

’Mijn waarde heer,’ antwoordde de Hoja, ’ik geef mijn kleren te eten. Te oordelen naar de wijze waarop u mij een half uur geleden hebt behandeld, is het duidelijk dat het mijn kleren zijn die uw gastvrijheid genieten en niet ikzelf!’”

Hoe vaak gaan wij niet, in positieve of negatieve zin, louter op het uiterlijk af! Toen de profeet Samuël dacht dat Jehovah Davids broer Eliab moest hebben uitgekozen als de volgende koning van Israël, zei Jehovah tegen hem: „Kijk niet naar zijn uiterlijk en naar zijn rijzige gestalte, want ik heb hem verworpen. Want God ziet niet zoals de mens ziet, want de mèns ziet datgene wat zichtbaar is voor de ogen; maar wat Jehovah aangaat, hij ziet hoe het hart is” (1 Samuël 16:7). Ja, Jehovah gaat op de hartetoestand af, niet op het uiterlijk. Hoe staat het met u?

[Illustratie op blz. 31]

Jehovah waarschuwde Samuël zich niet door het uiterlijk te laten misleiden