De mistral — Een meesterlijk landschapsontwerper

DOOR ONTWAAKT!-CORRESPONDENT IN FRANKRIJK

PARALLELLE heggen in keurige rijen, compact gebouwde dorpjes tegen van de wind afgekeerde heuvelhellingen en bomen die aan één kant al hun bladeren en takken verloren lijken te hebben. Dat zijn karakteristieke bijzonderheden van het landschap van de Provence in Zuidoost-Frankrijk, en de wind die men de mistral noemt, heeft in dat alles de hand gehad.

De mistral hoort zeker thuis in het rijtje van andere beroemde winden, zoals de föhn van de Alpen, de pampero van Zuid-Amerika, de chinook van de Noordamerikaanse Rocky Mountains, de harmattan van Noordwest-Afrika en de in de bijbel genoemde Euraquiloa (Handelingen 27:14). De naam mistral komt van een Provençaals woord dat „de meesterlijke” betekent. Die naam doet hij eer aan, want hij kan snelheden van wel 200 kilometer per uur bereiken.

De mistral ontstaat door de nooit eindigende „strijd” tussen hoge atmosferische druk boven Midden-Frankrijk en lage druk boven de Middellandse Zee. Zijn grote kracht dankt hij aan het bergkloof-effect. De mistral wordt tussen de Alpen en het Massif Central door geperst en is op zijn sterkst als hij door de Donzère-kloof heen is, als het ware uit een trechter komt.

’s Zomers verdrijft de mistral de wolken. In de winter maakt de mistral dat de kou ondraaglijk lijkt, en hij kan late vorst veroorzaken in een landstreek met een overigens gematigd klimaat. In elk seizoen krijgt vaak de mistral de schuld wanneer de plaatselijke bewoners prikkelbaar zijn.

Maar op het prachtige cederbos van Lubéron laat de mistral zijn talent de vrije teugel en beeldhouwt hij de bomen dusdanig dat ze in de wind wapperende vlaggen lijken. Anderzijds zal de mistral in het droge jaargetijde vaak bosbranden aanwakkeren, waardoor de vruchten van zijn werk verloren gaan.

„Drie, zes of negen dagen”, luidt het oude Provençaalse gezegde over de verwachte duur van de mistral. Maar deze meesterlijke wind kan nog veel langer razen. In 1965 bijvoorbeeld heeft hij 23 dagen onafgebroken gewoed!

De mens heeft met de mistral leren leven. Parallelle heggen beschermen de velden, en oude dorpshuizen hebben zelden een opening op het noorden. Hoewel de koude winden erg onaangenaam kunnen zijn, kan de mistral niettemin worden beschouwd als een meesterlijk landschapsarchitect.

[Voetnoten]