Gokverslaafden — Altijd verliezers
„GOKVERSLAVING is een ziekte in de zin waarin ook alcoholisme en drugsverslaving ziekten zijn”, verklaarde professor Jean Ades uit Frankrijk. „Het is een verslaving zonder verdovend middel”, zei hij, en „steeds meer mensen ontdekken dat zij verslaafd zijn”. Nadat de gokverslaafden grote geldbedragen verloren hebben, zijn zij vaak bezeten van de drang hun verliezen goed te maken door nog meer te gokken. „De meeste gokkers komen snel over hun teleurstelling heen. Maar voor sommigen is de drang tot gokken zo onbeheersbaar, dat hij hun het leven kan vergallen”, schreef een verslaggever in Frankrijk. „Zij blijven zichzelf beloven dat zij met de gewoonte zullen breken, maar ze is hun altijd de baas. Zij zijn aan het gokken verslaafd.”
Een Zuidafrikaanse gokker bekende: „Als je aan het gokken verslaafd bent en je aan de roulette- of de blackjacktafel gaat zitten, doet niets anders er nog toe. De adrenaline giert je door de aderen en je zult elke cent die je hebt, inzetten op nog één draai van de schijf of één rondje kaarten. . . . Terend op mijn adrenalinereserves kon ik dagen en nachten achtereen wakker blijven, een en al aandacht voor de kaarten en getallen en wachtend op die me eeuwig ontglippende superwinst.” Hij besloot: „Er zijn heel wat anderen zoals ik die niet kunnen stoppen bij een paar honderd of zelfs een paar duizend rand. Wij zullen blijven gokken tot ons hele bezit weg is en onze gezinsrelaties onherstelbaar verwoest zijn.”
Henry R. Lesieur, hoogleraar sociologie aan de Newyorkse St. John’s University, schreef dat de wens om te gokken, ongeacht of er gewonnen of verloren wordt, zo intens is „dat veel gokkers dagenlang niet slapen, niet eten en zelfs niet naar het toilet gaan. Zij gaan er zo in op dat al het andere erbij inschiet. Tijdens het wachten op de uitslag manifesteert zich een ’rush’, meestal gekenmerkt door klamme handen, een snelle hartslag en misselijkheid.”
Een voormalig gokverslaafde geeft toe dat winnen niet de drijfveer achter zijn langdurige gewoonte was maar veeleer de „rush”, de sensatie van het gokken op zich. „Gokken brengt bijzonder heftige emoties teweeg”, zei hij. „Als de rouletteschijf draait, als je wacht tot Vrouwe Fortuin haar antwoord geeft, is er een moment dat het je duizelt en je bijna flauwvalt.” De Franse gokker André is het daarmee eens: „Wanneer je FRF 10.000 op een paard hebt gezet en er nog 100 meter te gaan is, zou iemand je kunnen vertellen dat je vrouw of je moeder was overleden en dan zou dat je niets kunnen schelen.”
André beschrijft hoe hij erin slaagde zelfs te blijven gokken na zwaar verloren te hebben. Hij leende bij banken en vrienden en bij woekeraars met exorbitante rentetarieven. Hij stal cheques en vervalste postale spaarboekjes. Hij verleidde eenzame vrouwen tijdens zijn bezoeken aan casino’s en verdween dan met hun creditcards. „Tegen die tijd”, schreef een Franse verslaggever, kon het André „niet eens meer schelen of hij ooit in staat zou zijn orde op zaken te stellen in zijn rampzalige financiële toestand. Zijn doen en laten werd uitsluitend ingegeven door zijn obsessie.” Hij belandde in de criminaliteit en werd tot gevangenisstraf veroordeeld. Zijn huwelijk leed schipbreuk.
Zoals drugsverslaafden en alcoholisten blijven gebruiken, blijven dwangmatige gokkers in veel gevallen gokken, ook al kost het hun hun baan, hun zaak, hun gezondheid en, ten slotte, hun gezin.
Veel steden in Frankrijk hebben onlangs hun deuren geopend voor het gokken. Waar andere zaken failliet zijn gegaan, floreren pandjeshuizen. Eigenaars zeggen dat gokkers vaak al het geld dat zij bezitten verliezen en dan ringen, horloges, kleding en andere waardevolle goederen inruilen voor benzinegeld om naar huis te kunnen rijden. In sommige kuststeden in de Verenigde Staten zijn nieuwe pandjeshuizen geopend; hier en daar staan er wel drie of vier of meer in een rij.
Sommigen zijn zelfs een crimineel leven gaan leiden om hun gokgewoonte te bekostigen. Tot dusver ingestelde onderzoeken hebben, volgens professor Lesieur, „een ruime verscheidenheid aan illegaal gedrag aan het licht gebracht onder gokverslaafden . . . vervalsing van cheques, verduistering, diefstal, ontvreemding, gewapende beroving, bookmaking, tippelen, flessentrekkerij en heling van gestolen goederen”. Daarbij komt nog de witte-boordencriminaliteit waarbij gokkers van hun werkgever stelen. Volgens Gerry T. Fulcher, directeur van het Instituut voor de Voorlichting en Behandeling van Gokverslaafden, gaf 85 procent van de duizenden geïdentificeerde gokverslaafden toe van hun werkgever te stelen. „In feite is zuiver financieel bekeken, gokverslaving potentieel erger dan alcoholisme en drugsgebruik bij elkaar”, zei hij.
Bij verdere studies is geconcludeerd dat ongeveer twee derde van de niet-gedetineerde en 97 procent van de gedetineerde gokverslaafden toegeeft, zich aan onrechtmatigheden schuldig te hebben gemaakt om het gokken te financieren of aan het gokken te wijten schulden af te lossen. In 1993 vonden in steden aan de Golfkust in de Verenigde Staten, waar het gelegaliseerd gokken hoogtij viert, zestien bankovervallen plaats, een viervoudige toename over het jaar ervoor. Eén man roofde bij in totaal acht banken de som van $89.000 om zijn gokgewoonte voort te zetten. Andere banken zijn onder bedreiging met een vuurwapen beroofd door gokkers die grote bedragen moesten aflossen bij schuldeisers.
„Als gokverslaafden proberen van hun verslaving af te komen, krijgen zij last van onthoudingsverschijnselen, zo ongeveer als rokers of drugsverslaafden”, schrijft The New York Times. Gokkers geven echter toe dat het overwinnen van de gokgewoonte moeilijker kan zijn dan het stoppen met andere gewoonten. „Sommigen van ons hebben ook ervaring gehad met alcoholisme en drugsgebruik,” zei iemand, „en wij zijn het er allemaal over eens dat dwangmatig gokken veel erger is dan een van de andere verslavingen.” Dr. Howard Shaffer van het Centrum voor Verslavingsstudies aan de Harvard University zei dat minstens dertig procent van de gokverslaafden die proberen te stoppen, „tekenen van prikkelbaarheid vertoont of last heeft van maagproblemen, slaapstoornissen, een hogere bloeddruk dan normaal en een snellere pols”.
Zelfs indien zij blijven wedden, aldus dr. Valerie Lorenz, directrice van het Nationaal Centrum voor Pathologisch Gokken in Baltimore (Maryland, VS), krijgen dwangmatige „gokkers te kampen met medische problemen: chronische hoofdpijnen, migraine, ademhalingsmoeilijkheden, angineuze pijnen, hartritmestoornissen en gevoelloosheid in armen en benen”.
Dan zijn er nog de zelfdodingen. Wat zou er erger kunnen zijn dan wat algemeen bekendstaat als een „niet-dodelijke verslaving” die de dood tot gevolg heeft? In één Amerikaans district bijvoorbeeld waar recent gokcasino’s hun deuren hebben geopend, „geeft het zelfmoordcijfer een raadselachtige verdubbeling te zien,” berichtte The New York Times Magazine, „hoewel geen gezondheidsfunctionaris bereid was verband te leggen tussen de toename en het gokken”. In Zuid-Afrika pleegden in één week drie gokkers zelfmoord. Het aantal feitelijke zelfdodingen wegens gokken en daardoor, legaal of illegaal, opgelopen schulden, is niet bekend.
Zelfdoding is een tragische manier om zich los te maken uit de klemmende greep van het gokken. In het volgende artikel kunt u lezen hoe sommigen een betere uitweg hebben gevonden.
[Inzet op blz. 6]
De lommerd floreert — en de misdaad eveneens