De ziekte van Chagas — Een kus van de dood
EEN Braziliaanse arts, Carlos Chagas, gaf zijn naam aan de ziekte die in de medische wereld ook bekendstaat als Zuidamerikaanse trypanosomiasis. Hij ontdekte de ziekte in 1909 toen hij parasitaire micro-organismen isoleerde die trypanosomen worden genoemd. De ziekte is moeilijk vast te stellen omdat de meeste van deze eencellige parasieten na in de menselijke bloedbaan te zijn terechtgekomen, het bloed verlaten en zich in de lichaamscellen verbergen en niet eenvoudig te ontdekken zijn.
Eenmaal binnen hun gastheer vermenigvuldigen de trypanosomen zich snel, maar de symptomen van de ziekte variëren. Bij sommige slachtoffers duidt niets erop dat zij de ziekte bij zich dragen, maar bij andere worden de milt, de lever, de lymfklieren en zelfs de hersenen al snel onherstelbaar beschadigd. In Zuid-Amerika is ze ook de belangrijkste oorzaak van dood door hartverlamming bij mensen onder de veertig jaar. Er is nog geen geneesmiddel beschikbaar om de ziekte te behandelen, maar in het Imperial College in Londen is men druk bezig met moleculair onderzoek om er een te produceren.
De Wereldgezondheidsorganisatie bericht dat negentig miljoen mensen in Midden- en Zuid-Amerika het risico lopen de ziekte van Chagas te krijgen en dat er reeds tegen de achttien miljoen besmet zijn. Hoe wordt de ziekte overgedragen? Ze kan door honden en katten op mensen worden overgebracht, maar meestal gebeurt het door de vinchuca, een insekt dat ook bekendstaat als de moordenaars- of kussende wants, omdat ze zich ’s nachts op haar slachtoffer laat vallen om zich op het zachte vlees van het gezicht, gewoonlijk rond de hals of de ogen, te voeden.
De insektebeet is pijnloos. Nadat de wants zich met bloed heeft volgezogen, laat ze haar besmette uitwerpselen op het slachtoffer achter. Wanneer deze uitwerpselen in de open wond worden gewreven, hetzij door het insekt zelf of door het slachtoffer, dat zich onbewust van het feit dat hij gebeten is, krabt, wordt de bloedbaan erdoor besmet. Het is ongelofelijk, maar sommige Mexicanen eten naar verluidt nog steeds kussende wantsen als afrodisiacum en worden als direct gevolg daarvan met de trypanosomen besmet.
De ziekte van Chagas, die ook wel de ziekte der armoede wordt genoemd, komt normaal gesproken alleen in arme gebieden voor, waar de wantsen zich volop in de scheuren in de muren van lemen hutten voortplanten. Maar de laatste jaren komt de ziekte ook in welvarende steden als Rio de Janeiro meer voor. Hoe komt dat? Omdat mensen uit plattelandsgebieden die met de ziekte geïnfecteerd zijn, bloed komen afstaan. In Brazilië worden elk jaar duizenden nieuwe gevallen van de ziekte van Chagas gemeld die direct terug te voeren zijn op transfusie met geïnfecteerd bloed. Gastarbeiders uit Zuid-Amerika zijn nu een bron van ongerustheid in de Verenigde Staten, waar sommige bloedbanken reeds besmet zijn.
Reinheid, goede behuizing en goede sanitaire voorzieningen zijn een eerste vereiste om de verspreiding van de kussende-wantspopulatie te stuiten. En christenen nemen het gebod om ’zich te onthouden van bloed’ serieus. Gehoorzaamheid daaraan is levenreddend. — Handelingen 15:20.