Waarom vinden wij sportevenementen zo opwindend?

Sport — Waarom steeds meer geweld?

HET was 10.38 v.m. en de datum was 25 oktober 1981. Meer dan veertienduizend in sporttenue gestoken mensen hadden zich opgesteld aan de Staten Island-​kant van de Verrazano-Narrows Bridge in New York. Plotseling klonk een kanonschot en twee mensenstromen begonnen naast elkaar over de brug te bewegen. Voor welk evenement was daar zo’n enorm aantal deelnemers van start gegaan? Het was de traditionele marathon van New York.

Naar schatting hebben ongeveer twee miljoen toeschouwers langs het 42 kilometer lange parcours staan kijken, terwijl nog eens miljoenen de marathonloop op de televisie hebben gevolgd. Er namen atleten uit 57 landen aan deel. De stad New York had haar poorten wijd geopend, en miljoenen Newyorkers en anderen leefden intens mee.

Over de hele wereld blijken mensen over sport in opwinding te kunnen raken. Zo sprak een recent nieuwsbericht over een groeiend enthousiasme voor sport in China. De New York Times (18 november 1981) berichtte: ,„Tienduizenden Chinezen vulden gisteravond [Pekings] enorme binnenstad om daar uitgelaten feest te vieren . . . De vreugde gold het feit dat het Chinese damesvolleybalteam na een overwinning op de Verenigde Staten . . . en Japan . . . zijn eerste wereldtitel had veroverd.” Zelfs de doorgaans zo onbewogen Chinezen werden door sport in opwinding gebracht. Volleybal werd in Peking voorpagina-nieuws.

Een gebeurtenis als de strijd om het wereldkampioenschap voetbal 1982 heeft in feite al meer dan twee jaar lang de gemoederen beziggehouden. Meer dan honderd landen hebben in die periode in voorronden met elkaar gestreden om de eer om een van de uiteindelijke 24 landenteams naar Spanje te mogen afvaardigen. Honderden miljoenen supporters hebben deze kwalificatiewedstrijden met gretige belangstelling gevolgd. In Lagos, in Nigeria, had een grote menigte het stadion al acht uur voor de aftrap in de wedstrijd Nigeria-Algerije tot de laatste plaats gevuld. Evenzo waren in China enorme menigten op de been om te vieren dat dat land een overwinning had behaald op Koeweit.

Het lijdt geen twijfel, sport oefent een grote aantrekkingskracht uit op mensen. Maar waarom vinden velen sport zo opwindend?

Eén factor die hieraan ten grondslag ligt, is de eentonigheid van het bestaan waartoe miljoenen in deze door computers beheerste samenleving zijn gedwongen. Dit roept bij velen het verlangen op aan de tredmolen van hun bestaan te ontsnappen door te verwijlen in de opwindende, fantastische wereld van de sport. Een minderheid kan dit verlangen vervullen door aan sportbeoefening deel te nemen. Voor de meerderheid ligt de vervulling in het toeschouwer zijn. Maar allen willen zij opwinding, en die vloeit voort uit onzekerheid. In sport is onzekerheid de sleutelfactor — wie gaat winnen? En zo stromen de menigten naar de sportevenementen of zitten thuis aan de tv gekluisterd.

Maar is sport heilzaam of schadelijk? Heeft ze een goede uitwerking op u, hetzij als deelnemer of toeschouwer? Wat valt er te zeggen over schoolcompetities en over de profsport? Waarom is het geweld, de verruwing, in de sport zo toegenomen? Waarom heeft die agressie doorgewerkt tot op de tribunes?