Opmerkelijk vakmanschap in de vogelwereld

WIST u dat sommige vogels reeds lang voor de industriële revolutie meesters waren in het weven, het vervaardigen van textiel, het naaien en het klinken? Maar hoe verwierven ze deze opmerkelijke bekwaamheden?

Verschillende vogels in alle delen van de wereld gebruiken gras en twijgjes als bouwmateriaal, maar sommige „vervaardigen” ook textiel. De Europese buidelmees en de kleine Kaapse buidelmees zijn meesterbouwers die fijn wollig materiaal van planten en dieren gebruiken om een taaie, op vilt gelijkende stof te maken waarmee ze hun nest bouwen. Naar verluidt bouwt de Europese soort haar nesten zo goed dat sommige boeren in delen van Oost-Europa ze als pantoffels voor hun kinderen gebruiken.

De Indische snijdervogel kan bladeren aan elkaar naaien. Hij kiest hiervoor één enkel blad dat groot genoeg is om dubbelgevouwen en met de kanten aaneengenaaid te worden, of een aantal bladeren die samengevoegd kunnen worden. Met zijn scherpe snavel prikt hij gaatjes langs de rand van het blad, waarna hij zijn snavel en poten gebruikt om fijne grashalmen of plantaardige vezels door de gaatjes te werken. Wanneer de bladeren aaneengenaaid zijn, vormen ze een zak of buidel waarin het vrouwtje een bekleding aanbrengt van zacht donzig materiaal. Nu is ze gereed om haar eitjes te leggen in dit knusse, kunstige stukje ’kleermakerswerk’.

De gestreepte grasmus van zuidelijk Afrika gebruikt een enigszins andere methode. Hij voegt een groep bladeren samen met plantaardig dons of spinrag. Hoe? Door ze aaneen te „klinken”. De vogel stoot de draad door het blad en rafelt hem daarna aan beide einden uit, waardoor ’koppen’ worden gevormd die voorkomen dat de bladeren van de draad afglijden.

Wevervogels uit Afrika kunnen knopen leggen. Met één poot houden ze het ene eind van een grashalm tegen een tak waarna ze hem met hun bek rond de tak winden en vastknopen. Hieraan wordt een gevlochten ring van gras gehangen als basis voor het nest. Daarna worden er wel 300 stengels tot een holle bal verweven. Sommige soorten maken een verticale toegangsbuis die vele centimeters onder de broedkamer uitsteekt. Om te voorkomen dat de eieren eruit rollen, bouwen ze een kleine richel tussen de broedkamer en de toegangsbuis.

Inderdaad opmerkelijk vakmanschap! Maar wie leerde hun die bekwaamheid? Hoe duidelijk is het dat die instinctieve wijsheid door hun Schepper bij hen is ingeplant.