Een warenhuis bij u thuis

Door Ontwaakt!-correspondent in de Dominicaanse Republiek

„ZAFACÓN!” „Wat was dat?” Ik zat recht overeind in bed en wekte mijn vrouw. „Zafacón!” „Daar heb je het weer!” Ik keek op de klok — half zes in de ochtend. Nog versuft van de slaap klom ik uit bed en tuurde door het raam. Tot mijn verbazing zag ik een klein mager mannetje over de stoep wandelen met vier gegalvaniseerde vuilnisemmers aan een koord om zijn schouders gebonden. En toen hij opnieuw zijn roep herhaalde, „zafacón!” (het Spaanse woord waarmee in de Dominicaanse Republiek en op Puerto Rico vuilnisemmers worden aangeduid) begreep ik dat hij bezig was zijn waren aan te prijzen.

Dat was mijn eerste, maar nog lang niet mijn laatste ervaring met de reizende kooplieden van Santo Domingo. We waren hier nog maar net de avond tevoren gearriveerd.

In veel Westerse landen doen de mensen gewoon hun inkopen in een plaatselijke supermarkt of in een winkelcentrum. Maar hier in Santo Domingo geven velen er de voorkeur aan om thuis te blijven en het warenhuis bij hen aan de deur te laten komen.

De eierboer komt al voor het ontbijt, met op zijn hoofd balancerend een stapel van tien of vijftien eierrekken, die elk 30 eieren bevatten. Toch zet hij er flink de pas in, zonder zelfs maar zijn handen te gebruiken om de stapel in evenwicht te houden. Bedenk wat er zou gebeuren wanneer hij zou struikelen! Maar hij schijnt zich nauwelijks bewust van dat gevaar, en maar zelden één ei brekend, vervolgt hij onverstoorbaar zijn weg.

Het veelvuldigst van alle straatverkopers komen de platanero’s, de verkopers van ’plantains’ of ’kookbananen’, langs. Deze vrucht vormt, wanneer hij goedkoop en volop verkrijgbaar is, een even vast bestanddeel van het Dominicaanse menu als de dagelijkse portie rijst met bonen. De platanero verkoopt soms ook yucca’s, een zetmeelrijke wortel die een heel goede vervanging van aardappels vormt en meestal ook een stuk goedkoper is.

Wat wilt u hebben als groente? Het duurt niet lang of de marchanta of groenteverkoopster komt langs met haar zangerige roep „verdura!” Op haar hoofd draagt ze een grote rechthoekige houten bak, beladen met allerlei soorten groenten, kruiden en tomaten. ’s Ochtends, wanneer deze bak pas op de markt is gevuld, weegt hij wel 14 kilo of meer.

„Doet uw hoofd of nek geen pijn wanneer u de hele ochtend met zo’n bak loopt?” vroeg ik nog niet zo lang geleden aan een struise groentevrouw.

„Ja, in het begin wel, maar na een poosje ben je eraan gewend”, was haar antwoord. Ik keek met verbazing naar de berg verse groenten in haar bak, en was blij dat haar en niet mijn hoofd daaronder stak.

Behalve allerlei voedingsmiddelen — groenten, fruit, levende kippen, vis — kan er aan de deur nog tal van andere waar worden gekocht. Hebt u een spiegel nodig of een stevige bloempot voor uw begonia? Dan goed luisteren, want binnen niet al te lange tijd zal de gewenste ’winkelier’ zich met zijn karakteristieke roep aankondigen. U hebt naaigerei nodig? Wacht dan rustig af, de naaiwinkel komt zo bij u aan de deur, met band, garen, vingerhoeden, ritssluitingen, knopen, haken en ogen, etc. Een andere koopman komt met kant en klare dames- en herenkleding aan de deur. En weer een andere verkoper heeft allerlei huishoudelijke artikelen voor u.

Waarschijnlijk zullen er ook kinderwagentjes en wandelwagentjes bij u langs komen, beladen met van alles en nog wat; van krul- en haarspelden tot boeken en tijdschriften aan toe. Boeken kunt u kopen, ruilen of lenen, net wat u wilt; de bibliotheek bij u thuis!

Ook diensten worden u thuis verleend. Voor het repareren van een lekkende kraan of een ander loodgieterskarweitje hoeft u slechts te wachten en te letten op de roep van de loodgieter. Hebt u messen of scharen te slijpen? Luister dan naar een hoog- en dan weer laagklinkend gefluit. Dat is de aankondigingsroep van de scharenslijper. Hebt u een paraplu te repareren? De paraplumaker zal u op zijn dagelijkse ronde graag van dienst zijn. En die schoen met losgelaten hiel en een gat in de zool? Even geduld. De reizende schoenmaker heeft hem zo gerepareerd.

De aankondigingsroepen variëren. Elk is kenmerkend voor het produkt of de dienst die wordt geboden. Sommige reizende kooplieden hebben een stem die op kilometers afstand hoorbaar lijkt. Eén koopvrouw van gedopte erwten kan men op minuten afstand horen. En wanneer ze vlak voor uw deur staat, is elke conversatie binnen onmogelijk. Bepaalde verkopers plaatsen hun handen op enkele centimeters afstand van hun mond om hun geluid een gewenste richting te geven — om een straathoek heen, naar beneden of naar boven. En sommigen benutten zelfs een op batterijen werkende omroepinstallatie.

Er zijn nu sinds onze aankomst hier vijf jaar verstreken. Voor ons is de nieuwigheid van deze verkoop er dus wel af. Maar we zijn nog altijd zeer content met het grote gemak en het praktische nut van dit warenhuis bij ons thuis.